KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 43.
Koszty bezpośrednie produkcji rzepaku ozimego na 1 ha uprawy, na podstawie zamieszczonych danych, wynoszą
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami bezpośrednimi produkcji rzepaku ozimego na 1 hektar uprawy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty bezpośrednie na 1 ha ustala się przez zsumowanie wszystkich pozycji kosztów bezpośrednich podanych w załączonych danych dla uprawy rzepaku ozimego. Po poprawnym dodaniu wskazanych w zestawieniu elementów kalkulacji otrzymuje się wartość 2627 zł/ha. Pozostałe kwoty wynikają z pominięcia części pozycji lub błędnego odczytu danych.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty bezpośrednie produkcji roślinnej to te wydatki, które można jednoznacznie przypisać do konkretnej uprawy i powierzchni (1 ha). W typowej kalkulacji dla rzepaku ozimego są to m.in. nakłady materiałowe i usługowe związane bezpośrednio z tą plantacją (np. zakup i zastosowanie materiału siewnego, nawozów, środków ochrony roślin, zabiegów wykonywanych dla tego pola).

Aby rozwiązać zadanie, należy wykonać następujące kroki:

  1. Odczytać z załączonych danych wszystkie pozycje oznaczone jako koszty bezpośrednie dla 1 ha uprawy rzepaku ozimego.
  2. Upewnić się, że wartości dotyczą tej samej jednostki (na 1 ha) i tego samego zakresu (tylko koszty bezpośrednie, bez pozycji ogólnogospodarczych).
  3. Zsumować wartości liczbowe. Wynik tej sumy to poszukiwany koszt bezpośredni na 1 ha.

Odpowiedź "2627 zł" jest poprawna, ponieważ odpowiada pełnej sumie pozycji kosztów bezpośrednich z podanego zestawienia. Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "850 zł" może odpowiadać tylko jednej grupie kosztów (np. pojedynczemu zabiegowi lub części materiałów) albo sumie niepełnej — to częsty efekt pominięcia kilku wierszy w tabeli.
  • "1335 zł" bywa wynikiem dodania tylko części pozycji (np. materiałów bez usług lub odwrotnie) albo błędnego odczytania wartości (np. przeoczenie jednej pozycji o większej kwocie).
  • "300 zł" jest kwotą zbyt małą dla pełnych kosztów bezpośrednich 1 ha rzepaku; zwykle wskazuje na wybór pojedynczej pozycji zamiast sumy.

Wskazówka egzaminacyjna: przed sumowaniem zaznacz wszystkie pozycje, które należą do kosztów bezpośrednich, i sprawdź, czy w danych nie występują pozycje "razem", których nie należy dodawać ponownie (aby uniknąć podwójnego liczenia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty bezpośrednie to wydatki, które można przypisać konkretnie do danej uprawy i jednostki powierzchni (np. 1 ha). Obejmują zwykle nakłady materiałowe i zabiegi wykonywane dla tej plantacji. Nie obejmują kosztów ogólnych gospodarstwa, których nie da się łatwo przypisać do jednej uprawy.
Najpierw wybierz w tabeli tylko te pozycje, które są oznaczone jako koszty bezpośrednie i dotyczą 1 ha. Następnie sprawdź, czy nie ma wiersza "razem", którego nie należy ponownie dodawać. Na końcu zsumuj wszystkie wybrane kwoty – otrzymasz koszt bezpośredni na 1 ha.
Bo nazwy pozycji w zestawieniach bywają podobne, a koszty pośrednie także dotyczą gospodarstwa (np. utrzymanie maszyn, administracja). Kluczowe jest kryterium przypisania: koszty bezpośrednie da się przypisać do konkretnej uprawy i areału, a pośrednie wymagają podziału kluczem.
Najczęściej są to nakłady możliwe do przypisania do pola: materiał siewny, nawożenie, środki ochrony roślin oraz usługi i zabiegi wykonywane dla tej uprawy. Dokładny zakres zależy od tego, jak dane w tabeli zostały zdefiniowane, dlatego zawsze kieruj się opisem w załączniku.
Gdy dodawane są wartości z różnych jednostek (np. na tonę zamiast na hektar) albo gdy do sumy trafiają pozycje zbiorcze typu "razem" i jednocześnie ich składniki (podwójne liczenie). Błąd powstaje też, jeśli do kosztów bezpośrednich wliczy się elementy ogólnogospodarcze.
Zależy od przyjętej metody. W wielu zadaniach egzaminacyjnych amortyzacja i koszty ogólne są traktowane jako koszty pośrednie (wymagają podziału). Jeśli tabela wyraźnie kwalifikuje amortyzację inaczej, trzeba postąpić zgodnie z opisem danych. Zawsze opieraj się na definicjach w załączniku.
Oceń, czy kwota obejmuje kilka grup nakładów, czy wygląda jak pojedyncza pozycja. Jeśli tabela zawiera wiele elementów (np. kilka zabiegów i materiałów), bardzo małe kwoty często oznaczają, że zsumowano tylko część danych. Najpewniejsza kontrola to ponowne przejście po wierszach i odhaczanie dodanych pozycji.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego wiersza, dodanie wiersza "razem" wraz ze składnikami, przepisanie kwoty z niewłaściwej kolumny oraz nieuwzględnienie, że część wartości dotyczy innej jednostki (np. na gospodarstwo). Pomaga zaznaczanie pozycji i kontrola rachunku.
Najpierw oddziel wartości "na 1 ha" od wartości "na gospodarstwo". Jeśli pytanie dotyczy 1 ha, nie wolno bezpośrednio dodawać kosztów dla całego gospodarstwa. Takie pozycje trzeba by przeliczyć na hektar (dzieląc przez powierzchnię), ale tylko wtedy, gdy zadanie wyraźnie podaje powierzchnię i wymaga takiego przeliczenia.
Ćwicz czytanie tabel i krótkich opisów technologii, a następnie sumowanie kosztów według kategorii (bezpośrednie/pośrednie). Warto robić kontrolę: lista pozycji dodanych, sprawdzenie jednostek i wykrywanie wierszy "razem". Przygotuj też własny schemat: wybór pozycji → jednostki → suma → kontrola.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszty bezpośrednie na 1 ha ustala się przez zsumowanie wszystkich pozycji kosztów bezpośrednich podanych w załączonych danych dla uprawy rzepaku ozimego."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ekonomiki/organizacji produkcji rolniczej (kalkulacje rolnicze, rachunek kosztów)
  • Arkusze ćwiczeń z kalkulacji kosztów produkcji roślinnej (zadania na koszty bezpośrednie/pośrednie)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące kwalifikacji ROL.10 (dział: ekonomika i organizacja produkcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego