KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 50.
Pracownikowi, podczas smażenia w głębokim tłuszczu, zapaliła się odzież ochronna. Udzielając pierwszej pomocy poszkodowanemu należy ugasić płomień
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zapaleniu się odzieży na człowieku płomień gasi się przez stłumienie i odcięcie dopływu tlenu.
Najbezpieczniej użyć koca gaśniczego, szczelnie okrywając płonące miejsce. Woda może pogłębić obrażenia i wywołać rozprysk gorącego tłuszczu, a gaśnice mogą być niebezpieczne w użyciu na osobie.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku zapalenia się odzieży ochronnej podczas pracy w kuchni priorytetem jest szybkie stłumienie płomieni i jednocześnie ochrona poszkodowanego przed dalszymi obrażeniami. Płomień na tkaninie utrzymuje się, bo ma dostęp do tlenu. Dlatego najskuteczniejszą metodą jest odcięcie dopływu tlenu poprzez szczelne przykrycie.

Odpowiedź "kocem gaśniczym" jest właściwa, ponieważ koc gaśniczy jest przeznaczony do gaszenia małych pożarów oraz do gaszenia płonącej odzieży na osobie. Użycie polega na okryciu poszkodowanego (lub płonącej części odzieży) tak, aby płomień został zduszony. W praktyce ważne jest, aby robić to zdecydowanie i możliwie szczelnie, nie odsłaniając ponownie płonącego fragmentu zbyt szybko.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "zimną wodą" – w realiach smażenia w głębokim tłuszczu istnieje ryzyko kontaktu wody z gorącym tłuszczem, co może powodować gwałtowny rozprysk i dodatkowe poparzenia. Ponadto polewanie osoby wodą nie zawsze najszybciej odcina dostęp tlenu do płonącej tkaniny.
  • "gaśnicą śniegową" – strumień środka gaśniczego pod ciśnieniem może spowodować dodatkowe urazy (np. wychłodzenie miejscowe, podrażnienie), a używanie gaśnicy na człowieku wymaga dużej ostrożności i nie jest podstawową metodą gaszenia płonącej odzieży w pierwszej pomocy.
  • "gaśnicą proszkową" – proszek może podrażniać drogi oddechowe i oczy, a silny strumień może rozdmuchiwać płomień lub utrudnić ocenę obrażeń. W praktyce to rozwiązanie jest mniej bezpieczne dla poszkodowanego niż stłumienie płomieni kocem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy płonącej odzieży na osobie, myśl najpierw o metodach "duszących" (koc gaśniczy, szczelne okrycie), a dopiero później o sprzęcie do gaszenia urządzeń czy instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij źródło zagrożenia i stłum płomień, odcinając dopływ tlenu. Najczęściej robi się to kocem gaśniczym, szczelnie okrywając płonące miejsce. Równolegle wezwij pomoc i po ugaszeniu oceń oparzenia oraz stan ogólny poszkodowanego.
Koc gaśniczy działa przez zduszenie płomieni (brak tlenu), co jest szybkie i zwykle bezpieczniejsze dla osoby niż użycie gaśnicy. Pozwala też ograniczyć ryzyko rozprysku gorących substancji i ułatwia kontrolę sytuacji bez wytwarzania chmury proszku.
W gastronomii to ryzykowne, zwłaszcza przy pracy z gorącym tłuszczem. Woda może wejść w kontakt z tłuszczem i spowodować gwałtowny rozprysk oraz dodatkowe poparzenia. W pierwszej kolejności bezpieczniej jest stłumić płomień kocem gaśniczym.
Rozłóż koc, osłoń dłonie i przykryj płonącą odzież szczelnie, dociskając koc do ciała/ubrań tak, by odciąć tlen. Unikaj gwałtownego machania, bo to może rozdmuchać ogień. Po ugaszeniu nie odrywaj na siłę tkaniny przyklejonej do skóry.
Proszek gaśniczy może podrażniać oczy i drogi oddechowe, utrudniać oddychanie i widoczność, a strumień pod ciśnieniem bywa trudny do kontrolowania na człowieku. W pierwszej pomocy liczy się bezpieczeństwo poszkodowanego, więc preferuje się stłumienie płomieni kocem.
Pożar tłuszczu w naczyniu gasi się głównie przez odcięcie tlenu (pokrywka, koc) i wyłączenie źródła ciepła; woda jest szczególnie niebezpieczna. Płonącą odzież na osobie także najlepiej stłumić, ale trzeba dodatkowo chronić poszkodowanego i ocenić oparzenia.
Wezwij pomoc medyczną, gdy oparzenia są rozległe, głębokie, obejmują twarz, szyję, dłonie lub okolice stawów, gdy poszkodowany ma duszność, objawy wstrząsu albo istnieje podejrzenie oparzeń dróg oddechowych. W razie wątpliwości lepiej zadzwonić po konsultację.
Typowe błędy to: sięganie po wodę "odruchowo", zbyt późne użycie koca gaśniczego, gwałtowne machanie tkaniną (dostarcza tlenu), a także użycie gaśnicy proszkowej bez kontroli strumienia. Częsty jest też brak natychmiastowego wezwania pomocy i oceny obrażeń.
Koc gaśniczy powinien być w łatwo dostępnym i widocznym miejscu, blisko strefy smażenia, ale nie tak, by trzeba było przechodzić obok źródła ognia. Ważne jest oznakowanie, przeszkolenie personelu i regularne sprawdzanie, czy koc jest na miejscu i nieuszkodzony.
Ucz się "scenariuszami": pożar tłuszczu, zapalenie odzieży, oparzenie, zadławienie. Do każdego scenariusza zapamiętaj: priorytet działania, czego nie wolno robić i jaki sprzęt stosować. Przećwicz rozpoznawanie sytuacji "na człowieku" vs. "na urządzeniu", bo to zmienia dobór metody.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przy zapaleniu się odzieży na człowieku płomień gasi się przez stłumienie i odcięcie dopływu tlenu.Najbezpieczniej użyć koca gaśniczego, szczelnie okrywając płonące miejsce."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koc gaśniczy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koc_ga%C5%9Bniczy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Gaśnica" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Ga%C5%9Bnica (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje ppoż. i BHP obowiązujące w zakładzie gastronomicznym
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (oparzenia, urazy termiczne)
  • Instrukcje użytkowania koca gaśniczego i gaśnic (procedury bezpiecznego użycia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego