KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Przeprowadzono pomiary napięć między poszczególnymi zaciskami strony wtórnej transformatora przedstawionego na rysunku. Określ rodzaj uszkodzenia jakie występuje w transformatorze na podstawie zapisanych w tabeli wyników pomiarów.
Ilustracja przedstawia schemat transformatora z oznaczeniami zacisków na stronie wtórnej oraz tabelę z wynikami pomiarów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na podstawie tabeli pomiarów widać, że odchylenie dotyczy toru związanego z zaciskiem 2, podczas gdy pozostałe zależności napięciowe są zgodne z pracą sprawnego uzwojenia.
To typowy obraz przerwy/utraty połączenia wyprowadzenia uzwojenia z konkretnym zaciskiem, a nie zwarcia ani ogólnego uszkodzenia izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce transformatora (strony wtórnej) kluczowe jest rozróżnienie, czy anomalia dotyczy samego uzwojenia, czy jedynie połączeń wyprowadzeń uzwojenia z zaciskami. Tabela pomiarów napięć między parami zacisków pozwala wskazać, które "ramię" obwodu wtórnego zachowuje się nietypowo.

Jeżeli z wyników wynika, że nieprawidłowość pojawia się konsekwentnie w pomiarach obejmujących zacisk 2, a pozostałe pomiary (między innymi zaciskami) pozostają spójne z pracą transformatora, to najbardziej logiczną interpretacją jest uszkodzenie przewodu/wyprowadzenia łączącego uzwojenie z zaciskiem 2. W takim przypadku uzwojenie może być elektrycznie "sprawne", ale nie jest poprawnie wyprowadzone na listwę zaciskową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego wzorca?

  • "Uszkodzona jest izolacja uzwojenia wtórnego." Uszkodzenie izolacji zwykle manifestuje się prądami upływu, przebiciem do rdzenia/obudowy lub niestabilnymi wynikami i często nie ogranicza się do objawów przypisanych tylko jednemu zaciskowi w prosty, powtarzalny sposób.
  • "Występuje przerwa w uzwojeniu wtórnym." Przerwa w samym uzwojeniu zwykle powoduje brak poprawnych zależności napięć dla całego obwodu (lub sekcji uzwojenia), a nie wyłącznie dla wyprowadzenia na jeden zacisk; często "rozsypuje" spójność pomiarów bardziej globalnie.
  • "Występuje zwarcie między zaciskami 2 i 3." Zwarcie między zaciskami daje charakterystyczny obraz: napięcie między zwartymi zaciskami dąży do zera, a pozostałe pomiary są zniekształcone w sposób typowy dla zwarcia obciążającego uzwojenie. To inny mechanizm niż przerwa w wyprowadzeniu.

W praktyce po takiej diagnozie sensowne jest sprawdzenie połączeń mechanicznych, lutów/zacisków, ciągłości przewodu wyprowadzeniowego i dopiero potem pogłębione pomiary uzwojenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Typowo objawy "przyklejają się" do jednego zacisku: wszystkie pomiary, w których występuje ten zacisk, są nieprawidłowe, a pozostałe pary zacisków dają spójne wyniki. To sugeruje problem z przewodem/połączeniem na listwie, a nie z całym uzwojeniem.
Uszkodzenie izolacji to najczęściej upływność lub przebicie do rdzenia/obudowy albo między zwojami. W pomiarach napięć między zaciskami może dawać niestabilne, niespójne wyniki i dodatkowe objawy (np. zadziałania zabezpieczeń), a nie tylko "brak napięcia" w jednej parze.
Zwarcie zwykle obciąża uzwojenie: napięcie między zwartymi zaciskami spada niemal do zera, a pozostałe pomiary też się zmieniają, bo zmienia się warunek pracy transformatora. Przerwa w przewodzie odcina jeden zacisk, ale reszta może wyglądać "normalnie".
Najczęściej wykonuje się kontrolę ciągłości przewodu (ohmometrem), oględziny zacisku (poluzowanie, korozja, nadpalenia) oraz sprawdzenie jakości połączenia mechanicznego. Dopiero później sensowne są pomiary uzwojenia, jeśli połączenia są pewne.
Zacisk to punkt przyłączeniowy wyprowadzenia uzwojenia do instalacji. Numer zacisku pozwala powiązać wyniki pomiarów z konkretnym wyprowadzeniem. Jeśli wszystkie anomalie dotyczą jednego numeru, często wskazuje to na problem lokalny: przewód, śruba, listwa, złącze.
Nie zawsze, bo zależy od konstrukcji (np. odczepy, uzwojenia dzielone). Jednak przerwa w samym uzwojeniu zwykle zaburza zależności napięciowe "szerzej" niż usterka wyprowadzenia jednego zacisku. W tabeli pomiarów często widać wtedy więcej niż jeden niespójny wynik.
Warto powtórzyć pomiary, sprawdzić zakres i poprawność podłączenia miernika, ocenić stan przewodów pomiarowych oraz kontakt na zaciskach. Jeśli wzorzec błędu jest powtarzalny (zawsze te same pary zacisków), rośnie prawdopodobieństwo rzeczywistej usterki połączenia lub uzwojenia.
Pomiary napięcia stosuje się przy zasilonym układzie, aby ocenić zachowanie w warunkach pracy. Pomiary rezystancji/ciągłości wykonuje się zwykle przy odłączonym zasilaniu, aby znaleźć przerwy w przewodach i uzwojeniach. Obie metody się uzupełniają.
Tabela zmusza do analizy zależności między punktami obwodu zamiast zgadywania. Uczy diagnozy: który element obwodu "psuje" wyniki oraz czy problem wygląda na przerwę, zwarcie czy zaburzenie izolacji. To umiejętność przydatna w eksploatacji urządzeń.
Częste błędy to mylenie "przerwy w uzwojeniu" z "przerwą w wyprowadzeniu", automatyczne wybieranie "zwarcia" przy każdej anomalii oraz nieuwzględnianie, że uszkodzenie izolacji nie musi oznaczać zwarcia między konkretnymi zaciskami. Pomaga szukanie powtarzalnego wzorca w tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (transformatory, pomiary napięć)
  • Instrukcje BHP i procedury pomiarów elektrycznych w zakładach eksploatacyjnych
  • Zadania treningowe z diagnostyki usterek na podstawie tabel pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego