KWALIFIKACJA SPL3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Koszty, które musi ponieść kupujący związane z transportem od momentu dostarczenia towaru wzdłuż burty statku w wyznaczonym porcie, według Incoterms 2020, określa formuła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
FAS oznacza, że koszty i ryzyko przechodzą na kupującego, gdy towar zostanie dostarczony wzdłuż burty statku w porcie załadunku (np. na nabrzeżu lub barce). Od tego momentu kupujący pokrywa dalsze koszty transportu, w tym zwykle organizuje i opłaca załadunek na statek.

Pełne wyjaśnienie:

W regułach Incoterms 2020 kluczowe jest wskazanie momentu, od którego kupujący ponosi koszty i ryzyko. W pytaniu mowa o sytuacji, gdy odpowiedzialność kupującego zaczyna się od momentu dostarczenia towaru wzdłuż burty statku w wyznaczonym porcie.

To dokładnie odpowiada formule FAS (Free Alongside Ship). Sprzedający ma obowiązek dostarczyć towar obok statku (np. na nabrzeżu przy burcie lub na barce). Od chwili, gdy towar jest "alongside", kupujący przejmuje koszty i ryzyko, a więc dalsza część procesu (w tym operacja załadunkowa i dalszy przewóz) jest po jego stronie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • FOB (Free On Board) dotyczy momentu, gdy towar jest już na pokładzie statku. W FOB sprzedający ponosi koszty i ryzyko do załadunku na statek, więc nie odpowiada warunkowi "wzdłuż burty".
  • DAT (w praktyce w Incoterms 2020 zastąpione przez DPU) odnosi się do dostawy do terminalu z rozładunkiem, a nie do klasycznego schematu "burta/pokład" w porcie załadunku dla reguł morskich.
  • CIP (Carriage and Insurance Paid to) to reguła dla różnych gałęzi transportu, w której sprzedający opłaca przewóz i ubezpieczenie do miejsca przeznaczenia; nie definiuje przejścia kosztów na etapie "wzdłuż burty statku".

W praktyce portowej różnica między FAS i FOB wpływa na to, kto organizuje i opłaca m.in. użycie żurawi portowych oraz sam załadunek. Na egzaminie warto zapamiętać prosty schemat: FAS = burta, FOB = pokład.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Incoterms 2020 to zestaw międzynarodowych reguł ICC, które porządkują podział kosztów, obowiązków i ryzyka między sprzedającym a kupującym. Rok jest kluczowy, bo wersje mogą się różnić – zapis "Incoterms 2020" wskazuje, które reguły strony przyjęły i ogranicza spory interpretacyjne.
Wskazówką jest sformułowanie, że towar jest dostarczony wzdłuż burty statku w porcie załadunku (np. na nabrzeżu obok statku), a nie na pokładzie. Od tego momentu koszty i ryzyko przechodzą na kupującego, który zwykle organizuje dalszy etap, w tym załadunek.
W FAS granicą jest burta: sprzedający dostarcza obok statku, a kupujący przejmuje koszty/ryzyko przed załadunkiem na pokład. W FOB granicą jest pokład: sprzedający ponosi koszty i ryzyko do momentu umieszczenia towaru na statku, a dopiero potem przejmuje je kupujący.
FAS dotyczy sytuacji typowej dla portu i statku: przekazanie towaru następuje "wzdłuż burty statku" w porcie załadunku. Taki punkt przekazania ma sens w transporcie morskim lub wodnym śródlądowym, gdzie występują operacje przeładunkowe przy nabrzeżu i wyraźna granica burta/pokład.
FAS bywa używany przy ładunkach masowych (np. zboże, ruda), gdy kupujący chce kontrolować organizację załadunku i ma własne ustalenia z przewoźnikiem lub operatorem przeładunkowym. Wtedy sprzedający "dowozi" towar do portu i stawia go przy statku, a resztę przejmuje kupujący.
W logice FAS koszty i ryzyko przechodzą na kupującego, gdy towar jest ustawiony wzdłuż burty statku, czyli przed umieszczeniem na pokładzie. Dlatego to kupujący z reguły ponosi koszty związane z samą operacją załadunkową i dalszym transportem morskim, zgodnie z ustaleniami w kontrakcie.
FOB wiąże przejście kosztów i ryzyka z momentem, gdy towar znajduje się na pokładzie statku. Jeśli w zadaniu granica odpowiedzialności jest opisana jako "po załadunku na statek", to odpowiada to właśnie FOB, a nie FAS. Na egzaminie warto szukać słów "pokład" versus "burta".
To sformułowanie oznacza, że towar został dostarczony w miejsce umożliwiające bezpośredni załadunek na dany statek – zwykle na nabrzeżu obok burty lub na barce przy statku. Towar nie jest jeszcze na pokładzie. Ten detal decyduje o wyborze reguły (FAS zamiast FOB).
Najczęściej myli się "burta" z "pokład" i wybiera regułę na podstawie samego skojarzenia "statek". Innym błędem jest pomijanie roku wersji Incoterms oraz stosowanie reguł morskich do kontenerów bez refleksji (często w praktyce zaleca się inne rozwiązania). Pomaga reguła pamięci: FAS=burta, FOB=pokład.
Najlepiej uczyć się przez "punkty graniczne" odpowiedzialności: gdzie kończy się sprzedający, a zaczyna kupujący (burta, pokład, terminal, miejsce przeznaczenia). Rób krótkie fiszki z 4 reguł morskich (FAS, FOB, CFR, CIF) i dopasowuj je do opisów sytuacji operacyjnych: załadunek, przeładunek, ubezpieczenie, fracht.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "FAS oznacza, że koszty i ryzyko przechodzą na kupującego, gdy towar zostanie dostarczony wzdłuż burty statku w porcie załadunku (np. na nabrzeżu lub barce)."

Źródła:

  • International Chamber of Commerce (ICC) – Incoterms® 2020: oficjalne reguły i objaśnienia (publikacja ICC), dostęp informacyjny: https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/ - accessed 2026-03-04
  • biznes.gov.pl – opis/wyjaśnienia reguł Incoterms (sekcja o warunkach dostawy w handlu zagranicznym): https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00165 - accessed 2026-03-04
  • PortalMorski.pl – artykuły/komentarze dot. Incoterms i reguł morskich (FAS/FOB): https://www.portalmorski.pl/ - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • ICC: publikacja "Incoterms® 2020" (oficjalne reguły i objaśnienia)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu spedycji morskiej i obsługi ładunków w porcie (FAS/FOB/CFR/CIF)
  • Przykładowe studia przypadków (case studies) sporów o koszty załadunku i moment przejścia ryzyka

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego