KWALIFIKACJA MED1 - PAŹDZIERNIK 2016

Wstrząs anafilaktyczny to ciężka, szybko rozwijająca się reakcja nadwrażliwości, w której dochodzi m.in. do uogólnionego uwalniania mediatorów zapalnych. Typowe są objawy z kilku układów jednocześnie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: anafilaktycznego?

• Objawy skórne (zaczerwienienie, świąd, często także pokrzywka) są bardzo typowe dla mechanizmu alergicznego.
• Szybko narastający obrzęk może odpowiadać obrzękowi naczynioruchowemu, który bywa groźny szczególnie w obrębie twarzy, języka i krtani.
• Utrudnione oddychanie może wynikać ze skurczu oskrzeli, obrzęku górnych dróg oddechowych lub obu mechanizmów naraz. W praktyce gabinetu stomatologicznego to stan wymagający natychmiastowej reakcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• Wstrząs krwotoczny wiąże się przede wszystkim z utratą krwi i spadkiem objętości krwi krążącej. Dominują cechy niedokrwienia i hipowolemii, a nie świąd czy nagły obrzęk o podłożu alergicznym.
• Wstrząs kardiogenny wynika z niewydolności pompy serca. Objawy oddechowe mogą się pojawić (np. w przebiegu zastoju), ale typowe objawy skórne alergii i szybko narastający obrzęk nie są dla niego charakterystyczne.
• Wstrząs septyczny jest związany z ciężkim zakażeniem ogólnoustrojowym i zwykle rozwija się w innym kontekście klinicznym; może występować zaczerwienienie skóry, ale świąd i nagły obrzęk z dusznością nie tworzą typowego obrazu sepsy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie są jednocześnie objawy skórne (świąd/rumień) oraz szybko narastające problemy z oddychaniem i obrzęk, w pierwszej kolejności myśl o anafilaksji i traktuj ją jako stan bezpośredniego zagrożenia życia.