KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Na płytce drukowanej w miejscach oznaczonych cyframi 1, 2, 3 należy zamontować
Ilustracja przedstawia płytkę drukowaną, która jest częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji mechatronik, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zestaw to "1 - diodę prostowniczą, 2 - kondensator elektrolityczny, 3 - rezystor", bo element 1 ma pojedynczy pasek katody typowy dla diody, element 2 jest dużym walcem z oznaczeniem polaryzacji, a element 3 ma kod paskowy i nadruk "R1" na PCB, charakterystyczne dla rezystora.

Pełne wyjaśnienie:

W identyfikacji elementów na płytce PCB kluczowe są cechy obudowy oraz oznaczenia na samym elemencie i na laminacie. W tym zadaniu trzy wskazane miejsca można rozpoznać po typowych, łatwo obserwowalnych znakach.

"1 - diodę prostowniczą" rozpoznaje się po czarnej, cylindrycznej obudowie z jednym jasnym paskiem na końcu. Ten pasek oznacza katodę i jest klasycznym wyróżnikiem diod prostowniczych. W praktyce diody takie często stoją przy wejściu zasilania, tworząc układ prostowniczy.

"2 - kondensator elektrolityczny" to duży walec montowany pionowo. Ma oznaczenie polaryzacji (np. pasek na obudowie wskazujący biegun ujemny). Kondensatory elektrolityczne są stosowane m.in. do wygładzania tętnień w zasilaniu, dlatego na płytkach często są większe od rezystorów i diod.

"3 - rezystor" w wersji przewlekanej jest małym elementem cylindrycznym z wieloma kolorowymi paskami, które kodują wartość rezystancji i tolerancję. Dodatkową, bardzo mocną wskazówką jest nadruk na PCB: oznaczenia typu R1 odnoszą się do rezystorów (analogicznie spotyka się m.in. C dla kondensatorów oraz D dla diod).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich zamienia kolejność elementów w co najmniej jednym miejscu, ignorując jednoznaczne cechy: rezystor ma wiele pasków (nie jeden), dioda ma jeden pasek katody, a kondensator elektrolityczny wyróżnia się rozmiarem i polaryzacją. W praktyce montażowej takie pomyłki prowadzą do niesprawności układu, a w przypadku odwrócenia kondensatora elektrolitycznego nawet do jego uszkodzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dioda prostownicza to element, który przewodzi prąd głównie w jednym kierunku. Na PCB często pracuje w układach zasilania do prostowania napięcia (np. w prostowniku). Rozpoznasz ją m.in. po cylindrycznej obudowie i pojedynczym pasku oznaczającym katodę.
Na wielu diodach przewlekanych jest jeden jasny pasek na końcu obudowy. Ten pasek oznacza katodę. W zadaniach egzaminacyjnych to kluczowa cecha odróżniająca diodę od rezystora, który ma zwykle kilka pasków (kod wartości).
Kondensator elektrolityczny jest zwykle większy, cylindryczny i montowany pionowo. Ma wyraźne oznaczenie polaryzacji (np. pasek wskazujący biegun ujemny). W układach zasilania służy często do filtrowania i wygładzania napięcia po prostowaniu.
Kondensator elektrolityczny jest elementem spolaryzowanym, więc musi być wlutowany zgodnie z biegunowością. Odwrócenie może prowadzić do przegrzewania, utraty parametrów, a nawet uszkodzenia. Na egzaminie zwracaj uwagę na pasek polaryzacji i oznaczenia na PCB.
Rezystor przewlekany ma kilka kolorowych pasków tworzących kod paskowy (wartość i tolerancja). To odróżnia go od diody, która zazwyczaj ma jeden pasek katody. Dodatkowo na PCB miejsce montażu rezystora bywa opisane literą R z numerem, np. R1.
Oznaczenie R1 na laminacie wskazuje pozycję elementu z grupy rezystorów (R jak rezystor, 1 jako numer). To bardzo praktyczna podpowiedź montażowa i serwisowa: jeśli obok elementu widzisz R1/R2, to oczekuj rezystora, nie diody ani kondensatora.
Najczęściej myli się je przez podobny kształt (mały walec). Pomaga zasada: dioda ma zwykle jeden pasek (katoda), a rezystor ma wiele pasków (kod wartości). Druga pomyłka to ignorowanie nadruków PCB, np. R1, które wskazują typ elementu.
To typowe połączenie funkcjonalne: diody realizują prostowanie, a kondensator elektrolityczny wygładza tętnienia napięcia po prostowaniu. Dlatego w pobliżu wejścia zasilania często widzi się diody (czasem kilka sztuk) oraz większy kondensator filtrujący.
Nie w sposób pewny, bo numery 1, 2, 3 odnoszą się do konkretnych elementów na rysunku płytki. W zadaniach tego typu rozwiązanie polega na analizie wyglądu elementów i nadruków na PCB w miejscach wskazanych numerami.
Ćwicz na zdjęciach i prawdziwych płytkach: porównuj kształt, rozmiar, liczbę pasków oraz oznaczenia na PCB (R, C, D). Dobrą metodą jest też praca z prostymi układami zasilania: wyszukaj diody, kondensator elektrolityczny i rezystory, a potem sprawdź ich oznaczenia i funkcje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dioda" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Kondensator elektrolityczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kondensator_elektrolityczny (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rezystor" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlas/kompendium elementów elektronicznych (wygląd, oznaczenia, polaryzacja)
  • Podstawy elektroniki: diody, prostowniki, kondensatory filtrujące, rezystory i ich oznaczenia
  • Ćwiczenia praktyczne z czytania nadruków PCB (R, C, D) i rozpoznawania obudów elementów przewlekanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego