KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Która tarcza brony talerzowej jest sprawna technicznie?
Ilustracja przedstawia tabelę weryfikacji talerza brony, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawna technicznie tarcza brony talerzowej to taka, która nie ma pęknięć, wykruszeń ani odkształceń oraz nie jest nadmiernie starta na obwodzie i w miejscu mocowania. W tym zadaniu za spełniającą te kryteria uznano odpowiedź "Tarcza III", a pozostałe tarcze pokazują cechy dyskwalifikujące w eksploatacji.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena, czy tarcza brony talerzowej jest sprawna technicznie, opiera się na rozpoznaniu typowych uszkodzeń i stopnia zużycia elementu roboczego. Tarcza pracuje w glebie i jest narażona na uderzenia w kamienie, ścieranie oraz zmęczenie materiału, dlatego podczas przeglądu najczęściej ocenia się:

  • pęknięcia (na obwodzie lub promieniowe) – mogą się gwałtownie powiększać podczas pracy,
  • wykruszenia i ubytki krawędzi – pogarszają jakość pracy i zwiększają drgania,
  • deformacje (skrzywienie, bicie tarczy) – powodują nierówną pracę, przeciążenia i szybsze zużycie zespołu talerzowego,
  • nadmierne zużycie obwodu i strefy mocowania – osłabia element i zmienia geometrię roboczą,
  • korozję wżerową oraz uszkodzenia w rejonie otworów – mogą osłabiać tarczę i mocowanie.

Odpowiedź "Tarcza III" jest poprawna, ponieważ w materiale zadania jest to tarcza oceniona jako spełniająca kryteria sprawności (brak cech dyskwalifikujących, takich jak pęknięcia, ubytki czy deformacje). W praktyce taka tarcza może bezpiecznie pracować i zapewnia przewidywalną jakość uprawy.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ odpowiadają tarczom, które w zadaniu przedstawiono jako niesprawne – to znaczy mają widoczne cechy, które w przeglądzie technicznym zwykle kwalifikują część do wymiany lub regeneracji. Najczęstsze powody odrzucenia tarczy to pęknięcia i wykruszenia krawędzi, a także odkształcenie powodujące bicie. Każda z tych wad zwiększa ryzyko awarii w trakcie pracy w polu oraz może prowadzić do uszkodzeń kolejnych elementów (np. mocowań, łożysk) i obniżenia jakości zabiegu.

Wskazówka egzaminacyjna: oględziny wykonuj "systematycznie" – najpierw obwód tarczy (pęknięcia/ubytki), potem powierzchnię i kształt (bicie/deformacje), na końcu okolice mocowania (otwory, wypracowanie, korozja). Taka kolejność zmniejsza ryzyko przeoczenia wady.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To tarcza, która nadaje się do bezpiecznej pracy: nie ma pęknięć, wykruszeń ani trwałych odkształceń oraz nie jest nadmiernie zużyta na obwodzie i w miejscu mocowania. Sprawność ocenia się oględzinami i porównaniem do kryteriów zużycia przyjętych w obsłudze danej maszyny.
Najczęściej dyskwalifikują: pęknięcia (zwłaszcza promieniowe), duże ubytki i wykruszenia krawędzi, skrzywienie powodujące bicie oraz uszkodzenia w rejonie otworów mocujących. Takie wady zwiększają drgania, ryzyko awarii i pogarszają jakość uprawy.
Pęknięcie może szybko się powiększać pod obciążeniem i doprowadzić do oderwania fragmentu tarczy. To grozi uszkodzeniem maszyny, utratą kontroli nad narzędziem, a także stwarza zagrożenie dla operatora i osób w pobliżu. Dlatego pęknięcia zwykle oznaczają konieczność wymiany.
Ocenia się przede wszystkim stopień starcia obwodu (zmiana średnicy i kształtu), "zaokrąglenie" krawędzi roboczej oraz wypracowanie w rejonie mocowania. Nadmiernie zużyta tarcza gorzej tnie i miesza glebę, a praca staje się mniej efektywna i bardziej energochłonna.
Kontrolę wykonuje się przed rozpoczęciem sezonu, okresowo w trakcie intensywnych prac polowych oraz po zdarzeniach mogących spowodować uszkodzenia (np. uderzenie w kamień). Dodatkowo warto sprawdzać tarcze po myciu maszyny, gdy łatwiej zauważyć pęknięcia i ubytki.
Typowe objawy to nadmierne drgania, nierówne prowadzenie, hałas, pogorszenie jakości uprawy (smugi, nierówne cięcie) oraz szybsze zużycie elementów sąsiednich. Jeśli objawy pojawią się nagle, należy przerwać pracę i sprawdzić stan tarcz oraz ich mocowań.
Zwykle nie jest to zalecane, ponieważ ubytek zaburza wyważenie i geometrię pracy, zwiększając drgania i obciążenia. Dopuszczalność zależy od skali uszkodzenia i zasad obsługi konkretnej maszyny. W praktyce wyraźne wykruszenia i ubytki są częstym powodem wymiany tarczy.
Najczęściej: mylenie normalnych śladów pracy z uszkodzeniem, pomijanie pęknięć w obszarze przy piaście/otworach oraz ocenianie "po wyglądzie" zamiast po kryteriach (pęknięcia, ubytki, deformacje, zużycie). Błąd daje też skupienie się tylko na ostrości krawędzi.
Ćwicz na zdjęciach i realnych częściach: szukaj pęknięć, wykruszeń, deformacji i śladów zużycia. Ustal własną checklistę oględzin (obwód, powierzchnia, mocowanie). Dobrze działa porównywanie: co jest jeszcze zużyciem eksploatacyjnym, a co już wadą dyskwalifikującą.
Tarcze są elementem roboczym: ich kształt i stan decydują o cięciu, kruszeniu i mieszaniu gleby. Uszkodzona lub zdeformowana tarcza powoduje nierówną głębokość pracy i większe opory, co wpływa na zużycie paliwa oraz obciążenie podzespołów. Sprawne tarcze poprawiają jakość zabiegu.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprawna technicznie tarcza brony talerzowej to taka, która nie ma pęknięć, wykruszeń ani odkształceń oraz nie jest nadmiernie starta na obwodzie i w miejscu mocowania.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i konserwacji producentów bron talerzowych (działy: przegląd, kontrola elementów roboczych)
  • Podręczniki z eksploatacji maszyn rolniczych (tematy: zużycie i kwalifikowanie części do wymiany)
  • Materiały szkolne z ROL.2 dotyczące obsługi, przeglądów i oceny stanu technicznego narzędzi uprawowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego