KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
10-letnia Ania chora na postępujący zanik mięśni, z przykurczami w stawach biodrowych, przez 3 godziny dziennie przebywa z opiekunką środowiskową. Mając na względzie stan zdrowia i możliwości psychofizyczne dziecka, opiekunka powinna zaplanować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy postępującym zaniku mięśni i przykurczach w stawach biodrowych należy unikać aktywności zwiększających ryzyko upadku, przeciążenia i bólu.
Bezpieczniejsze są spokojne formy spędzania czasu, które wspierają kontakt, koncentrację i emocje, np. czytanie oraz gry planszowe.

Pełne wyjaśnienie:

U dziecka z postępującym zanikiem mięśni oraz przykurczami w stawach biodrowych kluczowe jest, aby opiekunka planowała aktywności dostosowane do ograniczeń ruchowych i minimalizujące ryzyko urazu. Przykurcze ograniczają zakres ruchu, a osłabienie mięśni pogarsza stabilność i wytrzymałość. Dlatego dobór zajęć powinien uwzględniać bezpieczeństwo (mniejsze ryzyko upadku), komfort (mniejsze ryzyko bólu) oraz realne możliwości dziecka.

Odpowiedź "czytanie książek i gry planszowe" jest właściwa, ponieważ są to aktywności o niewielkim obciążeniu fizycznym, możliwe do wykonania w pozycji siedzącej lub leżącej, a jednocześnie wspierające rozwój poznawczy i społeczny. Czytanie sprzyja rozmowie, budowaniu relacji i rozumieniu emocji, a gry planszowe ćwiczą uwagę, pamięć, planowanie i współpracę. Dodatkowo łatwo je przerwać lub zmodyfikować, gdy pojawi się zmęczenie.

Propozycja "zwiedzanie okolicy i czytanie bajek" zawiera element potencjalnie problematyczny: zwiedzanie wiąże się z dłuższym przemieszczaniem, nierównym podłożem i większym ryzykiem przeciążenia lub upadku, co przy istotnych ograniczeniach może być nieadekwatne (nawet jeśli czytanie bajek samo w sobie jest bezpieczne).

"Jazda na rowerze i słuchanie muzyki" łączy aktywność wymagającą dobrej kontroli kończyn dolnych, równowagi i wytrzymałości z aktywnością bierną. Jazda na rowerze może być zbyt obciążająca oraz stwarzać ryzyko urazu; sama muzyka nie kompensuje tego ryzyka.

"Jazda na deskorolce i gry komputerowe" również zawiera aktywność wysokiego ryzyka upadku i przeciążeń (deskorolka). Gry komputerowe mogą być atrakcyjne, ale w nadmiarze bywają zbyt bierne i niekoniecznie wspierają kontakt społeczny z opiekunką tak dobrze jak zajęcia wspólne (np. planszowe), a pytanie dotyczy planu adekwatnego do stanu psychofizycznego i zdrowia.

W praktyce opiekunka powinna wybierać zajęcia, które: (1) są bezpieczne, (2) dają poczucie sprawczości, (3) pozwalają na przerwy, (4) wspierają relację i komunikację. Spokojne aktywności poznawcze spełniają te kryteria najlepiej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobieraj zajęcia o małym obciążeniu fizycznym i niskim ryzyku urazu: rozmowa, czytanie, gry planszowe, rysowanie. Zawsze uwzględnij zmęczenie, ból i możliwość przerwania aktywności. Priorytetem jest bezpieczeństwo i komfort dziecka.
Przykurcze ograniczają zakres ruchu i pogarszają stabilność, a deskorolka wymaga dobrej równowagi oraz szybkich reakcji. To zwiększa ryzyko upadku, urazu i bólu. W opiece dobiera się aktywności minimalizujące ryzyko i przeciążenia.
Czytanie wspiera kontakt i komunikację, rozwija słownictwo, rozumienie emocji i koncentrację. Jest też łatwe do dostosowania: można robić przerwy, zmieniać tempo, dobierać treści do nastroju. To bezpieczna aktywność przy ograniczeniach ruchowych.
Najlepiej sprawdzają się gry o prostych zasadach i krótkich turach, niewymagające szybkich ruchów ani siły. Mogą to być gry memory, układanki, gry słowne czy logiczne. Ważne, by dziecko miało wpływ na wybór i mogło odpoczywać.
Nie zawsze. Jeśli podopieczny ma ograniczenia ruchowe, szybciej się męczy lub ma ryzyko upadku, dłuższe wyjścia mogą być nieadekwatne. Decyzja zależy od aktualnego stanu, pogody, terenu i zabezpieczeń. Bezpieczniejsze bywają aktywności w domu.
Sygnały to m.in. narastające zmęczenie, spłycony oddech, pogorszenie koordynacji, ból, rozdrażnienie, wycofanie lub spadek uwagi. Opiekun powinien reagować przerwą, zmianą aktywności na spokojniejszą i obserwacją, co dziecko toleruje najlepiej.
Planowanie pozwala dobrać zajęcia do celu (relacja, stymulacja poznawcza, dobrostan), stanu zdrowia i bezpieczeństwa. Zmniejsza ryzyko przypadkowego przeciążenia oraz pomaga utrzymać przewidywalny rytm dnia. To szczególnie ważne przy chorobach postępujących.
Mogą, ale zwykle jako dodatek i w rozsądnym czasie, najlepiej z elementem wspólnego uczestnictwa (np. rozmowa o treści, wybór edukacyjnych gier). W planie opieki warto preferować aktywności budujące kontakt i uważność, a nie wyłącznie bierną rozrywkę.
Częste błędy to: wybór zbyt intensywnego wysiłku "jak u rówieśników", ignorowanie ryzyka upadku, brak przerw i obserwacji zmęczenia, oraz skupienie się na atrakcyjności zamiast bezpieczeństwa. Pomaga zasada: najpierw bezpieczeństwo, potem cele rozwojowe.
Ćwicz analizę przypadków: wiek, choroba, ograniczenia, czas opieki i cel. Ucz się dobierać aktywności bezpieczne, realistyczne i wspierające rozwój. Zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "możliwości psychofizyczne", "stan zdrowia", "bezpieczeństwo".
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki nad osobą zależną (plan opieki, bezpieczeństwo)
  • Podstawy rehabilitacji i profilaktyki przykurczów w ujęciu ogólnym (dla opiekunów)
  • Wytyczne placówki/OPS dotyczące organizacji czasu i aktywizacji podopiecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego