KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010 (test 2)

PYTANIE NR 37.
100 g puree ziemniaczanego zawiera 7 mg witaminy C, ile witaminy C znajduje się w 1 porcji puree ziemniaczanego o masie 300 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 100 g puree zawiera 7 mg witaminy C, to porcja 300 g ma masę 3 razy większą.
Dlatego ilość witaminy C także jest 3 razy większa: 7 mg × 3 = 21 mg. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przesunięcia przecinka lub pomylenia mnożenia z dzieleniem.

Pełne wyjaśnienie:

Zależność w zadaniu jest proporcją wprost: im większa masa porcji puree, tym większa ilość witaminy C (zakładamy równomierny skład puree). Skoro w 100 g jest 7 mg witaminy C, to dla porcji 300 g najpierw ustalamy, ile razy większa jest porcja:

300 g / 100 g = 3, czyli porcja jest trzykrotnie większa.

W proporcji wprost mnożymy więc zawartość witaminy przez ten sam współczynnik:

7 mg × 3 = 21 mg.

Odpowiedź "21,00 mg" jest poprawna, bo zachowuje logiczny sens: trzykrotnie większa porcja daje trzykrotnie większą ilość składnika.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • "2,10 mg" sugeruje, że wraz ze wzrostem masy ilość witaminy maleje (typowy skutek dzielenia zamiast mnożenia albo błędnego przesunięcia przecinka).
  • "0,21 mg" jest jeszcze mniejsze i zwykle wynika z podzielenia przez 100 lub 1000 "nawykowo", bez sprawdzenia sensu w zadaniu.
  • "210,00 mg" jest dziesięciokrotnie za duże względem poprawnego wyniku i najczęściej wynika z dopisania zera lub pomylenia współczynnika (np. potraktowania 300 g jako 30× większej porcji).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób kontrolę rozsądku. Jeśli porcja jest 3× większa, wynik też powinien być 3× większy (ani mniejszy, ani 10×/100× większy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji wprost: oblicz, ile razy większa jest porcja od 100 g (np. 300/100 = 3), a potem pomnóż zawartość składnika przez ten współczynnik (7 mg × 3 = 21 mg). Na końcu sprawdź sens: większa porcja nie może dać mniejszej ilości witaminy.
Bo masa porcji rośnie, a wraz z nią rośnie ilość składnika – to proporcja wprost. Jeśli porcja jest większa 3 razy, to składnika też powinno być 3 razy więcej. Dzielenie pojawia się tylko przy sprawdzeniu współczynnika (np. 300/100), a nie przy wyznaczaniu końcowej ilości witaminy.
To informacja o "gęstości" składnika: w każdej setce gramów tej potrawy znajduje się 7 mg witaminy C. Gdy ważysz i wydajesz inną gramaturę, możesz przeliczyć zawartość na porcję. To przydaje się przy planowaniu jadłospisu i kontroli wartości odżywczej dań.
Najpierw zauważ, że 300 g to dokładnie 3 × 100 g. Wtedy nie musisz rozpisywać proporcji w tabelce – wystarczy pomnożyć 7 mg przez 3. Taki skrót jest bezpieczny tylko wtedy, gdy porcja jest wielokrotnością 100 g.
Najczęściej: (1) dzielenie zamiast mnożenia, (2) zgubienie zera lub błędne przesunięcie przecinka, (3) brak kontroli wyniku (np. bardzo mały wynik mimo większej porcji), (4) pomylenie jednostek mg i g. Warto zawsze porównać wynik z intuicją i sprawdzić rząd wielkości.
Nie, jeśli wszystkie dane są w mg – wtedy zostajesz w mg do końca. Przeliczenia jednostek są potrzebne dopiero, gdy w odpowiedziach lub danych pojawiają się różne jednostki (np. mg i g). Na egzaminie trzymaj jedną jednostkę i pilnuj jej konsekwentnie.
Zawsze wtedy, gdy zawartość składnika jest podana na stałą masę odniesienia (np. 100 g), a Ty masz policzyć ilość w innej masie porcji (np. 250 g, 300 g). Zakłada się wtedy, że skład jest jednorodny w całej porcji. To typowy schemat w dietetyce i technologii gastronomicznej.
Bo 300 g to tylko 3 razy więcej niż 100 g, więc wynik powinien być 3 razy większy niż 7 mg, czyli 21 mg. Wartość 210 mg oznaczałaby 30 razy więcej, jakby porcja miała 3000 g albo jakby ktoś dopisał dodatkowe zero. Kontrola rzędu wielkości szybko wyłapuje ten błąd.
Zrób kontrolę proporcji: 300 g jest większe niż 100 g, więc wynik musi być większy niż 7 mg. Dodatkowo 300 g = 3 × 100 g, więc wynik powinien być 3 × 7 mg. Jeśli odpowiedź nie spełnia tych dwóch warunków, prawdopodobnie jest błędna.
Tak. W praktyce przelicza się wartości odżywcze na rzeczywiste porcje wydawane w żywieniu zbiorowym i w gastronomii. Pomaga to planować jadłospisy, kontrolować realizację norm żywieniowych i porównywać receptury. To też ułatwia pracę z tabelami składu i kalkulacją porcji.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skoro 100 g puree zawiera 7 mg witaminy C, to porcja 300 g ma masę 3 razy większą.Dlatego ilość witaminy C także jest 3 razy większa: 7 mg × 3 = 21 mg."

Materiały:

  • Zadania z proporcji i procentów (materiały z matematyki: proporcje wprost)
  • Podręczniki i skrypty do dietetyki/żywienia człowieka (sekcja: interpretacja tabel składu żywności)
  • Ćwiczenia z przeliczania wartości odżywczej na porcję w technologii gastronomicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego