Rozcieńczanie polega na dodaniu rozpuszczalnika tak, aby zmniejszyć stężenie roztworu, przy jednoczesnym zachowaniu tej samej ilości substancji rozpuszczonej (tu: kwasu octowego) w całej porcji.
Sformułowanie "rozcieńczono pięciokrotnie" w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych rozumie się jako przygotowanie roztworu o pięciokrotnie większej objętości niż początkowa. To oznacza, że stężenie spada dokładnie 5 razy.
Można to zapisać dwiema równoważnymi metodami:
- Metoda proporcji: po rozcieńczeniu 5× stężenie wynosi 1/5 stężenia początkowego, więc: 10% / 5 = 2%.
- Metoda C1·V1 = C2·V2: jeśli V2 = 5·V1, to C2 = C1/5. Zatem C2 = 10%/5 = 2%.
Warto zauważyć, że informacja "250 cm3" nie jest potrzebna do samego obliczenia końcowego stężenia, bo w relacji rozcieńczenia liczy się stosunek objętości, a nie ich bezwzględna wartość.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "1,25%" wynikałoby z innego (błędnego) założenia o skali rozcieńczenia lub z pomyłki rachunkowej (np. dzielenia przez 8).
- "2,5%" odpowiadałoby rozcieńczeniu czterokrotnemu (10%/4), co nie zgadza się z treścią zadania.
- "5%" odpowiadałoby rozcieńczeniu dwukrotnemu (10%/2), również niezgodnemu z warunkiem pięciokrotnego rozcieńczenia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się "rozcieńczono n-krotnie", najszybciej sprawdź sens wyniku: stężenie po rozcieńczeniu musi być mniejsze niż początkowe, a przy rozcieńczeniu 5× powinno spaść do jednej piątej.
