KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
28-letnia pani Monika na skutek wypadku komunikacyjnego stała się osobą niepełnosprawną ruchowo. Nie akceptuje swojego kalectwa. Nie chce z nikim rozmawiać, nie podejmuje żadnej aktywności, odmawia jedzenia posiłków, ma zaburzenia snu i jest przygnębiona. U pacjentki występuje problem zdrowotny w postaci
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis obejmuje typowe objawy depresji:
wycofanie z kontaktów, brak aktywności, obniżony nastrój, zaburzenia snu oraz odmowę jedzenia. Taki zestaw wskazuje na zaburzenie nastroju o charakterze depresyjnym, a nie na manię (zwykle wzmożona energia) ani na "odrzucenie", które nie jest rozpoznaniem klinicznym.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji pacjentka po wypadku prezentuje zespół objawów typowych dla zaburzeń nastroju o obrazie depresyjnym: przygnębienie, wycofanie społeczne (nie chce rozmawiać), spadek aktywności oraz zaburzenia rytmu dobowego i łaknienia (zaburzenia snu, odmowa posiłków). W praktyce opiekuńczej takie objawy są ważnym sygnałem alarmowym, ponieważ mogą pogarszać rehabilitację, zwiększać ryzyko niedożywienia i nasilać zależność od opiekunów.

Odpowiedź "depresji" najlepiej pasuje do całości obrazu. Depresja nie oznacza wyłącznie "smutku po zdarzeniu", lecz utrzymujący się stan obniżonego nastroju i funkcjonowania, często z zaburzeniami snu i apetytu oraz utratą zainteresowań.

Pozostałe propozycje nie pasują do opisu:

  • "manii" zwykle towarzyszy podwyższony lub drażliwy nastrój, wzmożona energia, aktywność i zmniejszona potrzeba snu; w zadaniu widoczne są raczej apatia i wycofanie.
  • "nerwicy" jest pojęciem nieswoistym; w potocznym ujęciu bywa łączone głównie z lękiem, napięciem i somatyzacją, a tu dominują objawy depresyjne (spadek napędu, przygnębienie, zaburzenia snu i łaknienia).
  • "odrzucenia" nie jest standardową nazwą problemu zdrowotnego/rozpoznania w tym sensie; opis dotyczy stanu psychicznego wymagającego oceny klinicznej.

Wskazówka dla opiekuna medycznego: przy takiej prezentacji należy uważnie obserwować przyjmowanie płynów i pokarmów, sen, poziom aktywności oraz zgłaszać niepokojące zmiany personelowi uprawnionemu do diagnozy i leczenia. W razie wypowiedzi o bezsensie życia lub autoagresji konieczna jest natychmiastowa reakcja zgodnie z procedurami placówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Depresja to zaburzenie nastroju, w którym przez dłuższy czas utrzymuje się obniżony nastrój i spadek energii, często z utratą zainteresowań, zaburzeniami snu i apetytu. W opiece ważna jest obserwacja funkcjonowania pacjenta oraz zgłaszanie objawów personelowi uprawnionemu do diagnozy.
Wskazują na nią: przygnębienie, wycofanie z kontaktów, brak aktywności, odmowa jedzenia oraz zaburzenia snu. To obraz spadku napędu i funkcjonowania. U opiekuna medycznego powinno to uruchomić wzmożoną obserwację i przekazanie informacji pielęgniarce lub lekarzowi.
Depresja wiąże się z obniżeniem nastroju, energii i aktywności, często także z bezsennością i brakiem apetytu. Mania zwykle oznacza nadmiernie podwyższony lub drażliwy nastrój, wzmożoną energię, aktywność i impulsywność. W zadaniu dominują objawy "w dół", typowe dla depresji.
W depresji często dochodzi do spadku apetytu i motywacji do wykonywania codziennych czynności, w tym jedzenia. Odmowa posiłków może też nasilać osłabienie i utrudniać rehabilitację po urazie. Opiekun medyczny powinien monitorować ilość spożywanego pokarmu i płynów oraz zgłaszać problem.
Nie. Zaburzenia snu mogą występować w różnych stanach, także w depresji (np. trudności w zasypianiu, wybudzanie, zbyt wczesne budzenie). W manii typowa jest zmniejszona potrzeba snu przy jednoczesnej dużej energii. Dlatego trzeba analizować cały zestaw objawów, a nie jeden.
Należy zachować spokój, nie oceniać i nie naciskać, ale oferować kontakt i wsparcie, zachęcać do drobnych aktywności oraz zadbać o podstawowe potrzeby (posiłki, higiena, odpoczynek). Ważne jest też zgłoszenie obserwacji pielęgniarce/lekarzowi, jeśli objawy utrzymują się lub narastają.
Chodzi o stan wymagający rozpoznania i postępowania medycznego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego, a nie tylko opis emocji. W praktyce opiekun medyczny nie diagnozuje, ale rozpoznaje niepokojące objawy (np. spadek apetytu, bezsenność, apatia) i przekazuje je osobom odpowiedzialnym za leczenie.
Pilnie trzeba zgłosić: gwałtowną odmowę jedzenia i picia, nasilającą się bezsenność, wyraźne pogorszenie funkcjonowania, wypowiedzi o bezsensie życia, autoagresję lub sygnały myśli samobójczych. W opiece liczy się szybka reakcja, bo takie objawy mogą zagrażać zdrowiu i życiu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie jednego słowa (np. "bezsenność") i skojarzenie jej z manią. Inny błąd to traktowanie pojęć potocznych (np. "odrzucenie") jak rozpoznania. Warto szukać w opisie kluczowego triadu: nastrój, aktywność/napęd, sen/apetyt.
Ucz się objawów osiowych depresji i manii oraz tego, jak wpływają na codzienne funkcjonowanie pacjenta (sen, apetyt, aktywność, kontakt). Ćwicz krótkie kazusy i różnicowanie na podstawie całości opisu. Pamiętaj, że opiekun medyczny obserwuje, wspiera i zgłasza niepokojące objawy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis obejmuje typowe objawy depresji:wycofanie z kontaktów, brak aktywności, obniżony nastrój, zaburzenia snu oraz odmowę jedzenia.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (MMS) – rozdział dotyczący zaburzeń nastroju (depressive disorders), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-27)
  • World Health Organization (WHO), ICD-10 – klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, grupa F30–F39 (zaburzenia nastroju), https://icd.who.int/browse10/2019/en (dostęp: 2026-02-27)
  • National Institute of Mental Health (NIMH), Depression – objawy i charakterystyka, https://www.nimh.nih.gov/health/topics/depression (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy psychiatrii dla personelu medycznego (objawy i różnicowanie zaburzeń nastroju)
  • Materiały WHO dotyczące klasyfikacji ICD (opisy zaburzeń depresyjnych)
  • Szkolenia z komunikacji terapeutycznej i wsparcia psychicznego w opiece długoterminowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego