KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 48.
3% Solutio Acidi borici oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Solutio w zapisie recepturowym oznacza roztwór, a jeśli nie podano rodzaju rozpuszczalnika (np. oleju, etanolu, glicerolu), przyjmuje się roztwór wodny. Dlatego "3% Solutio Acidi borici" to 3% roztwór wodny kwasu bornego, a pozostałe odpowiedzi wymagają doprecyzowania rozpuszczalnika w nazwie.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturze aptecznej zapis łaciński Solutio oznacza roztwór. Kluczowe jest to, że rozpuszczalnik bywa w nazwie doprecyzowany (np. roztwór olejowy, spirytusowy, glicerolowy), ale jeśli takiego doprecyzowania nie ma, w praktyce edukacyjnej i w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że chodzi o roztwór wodny.

Dlatego odpowiedź "3% roztwór wodny kwasu bornego" jest zgodna z konwencją zapisu: 3% wskazuje stężenie roztworu, a brak określenia rozpuszczalnika oznacza, że nie jest to szczególna odmiana roztworu (np. olejowa czy spirytusowa), tylko wariant podstawowy.

Pozostałe propozycje są błędne z tego powodu, że wprowadzają konkretny rozpuszczalnik, którego w zapisie nie podano:

  • "3% roztwór olejowy kwasu bornego" – wymagałby wskazania oleju/określenia, że jest to roztwór olejowy; bez tego nie można go domyślnie przyjąć.
  • "3% roztwór spirytusowy kwasu bornego" – analogicznie, obecność etanolu jako rozpuszczalnika musi wynikać z nazwy lub składu; sam wyraz Solutio tego nie przesądza.
  • "3% roztwór glicerolowy kwasu bornego" – glicerol jako rozpuszczalnik również powinien być wyraźnie zaznaczony.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o interpretację zapisu recepturowego szukaj w nazwie elementu, który zmienia postać leku (np. "olejowy", "spirytusowy", "glicerolowy"). Jeśli go nie ma, najczęściej chodzi o wariant podstawowy, czyli roztwór wodny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Solutio to łacińskie określenie roztworu. W zadaniach z receptury chodzi o rozpoznanie postaci leku oraz (gdy podano) rozpuszczalnika. Jeśli rozpuszczalnik jest istotny, zwykle bywa doprecyzowany w nazwie lub w składzie recepty.
W typowej konwencji edukacyjnej dla receptury, gdy w nazwie roztworu nie wskazano rozpuszczalnika (np. oleju, etanolu, glicerolu), przyjmuje się wariant podstawowy, czyli roztwór wodny. Inne rozpuszczalniki muszą być wyraźnie podane, aby uniknąć pomyłek.
Szukaj informacji o rozpuszczalniku w nazwie lub składzie. Roztwór spirytusowy powinien wynikać z zapisu wskazującego alkohol (etanol) jako rozpuszczalnik. Samo słowo Solutio informuje tylko, że to roztwór, a nie z czego jest zrobiony.
"3%" oznacza stężenie procentowe roztworu. W praktyce nauczania receptury jest to informacja, ile substancji czynnej przypada na określoną ilość roztworu (zgodnie z przyjętą konwencją danego zadania). Kluczowe w pytaniu jest jednak rozpoznanie rodzaju roztworu.
W recepturze spotyka się roztwory z różnymi rozpuszczalnikami, m.in. wodą, etanolem, olejami czy glicerolem. W pytaniach egzaminacyjnych rozpuszczalnik powinien wynikać z nazwy lub składu; jeśli nie, zwykle przyjmuje się roztwór wodny jako podstawowy.
Gdy roztwór jest sporządzany w innym rozpuszczalniku niż woda, należy to jednoznacznie zaznaczyć w nazwie lub w składzie, aby nie doszło do pomyłki technologicznej. W zadaniach testowych obecność słów "olejowy", "spirytusowy", "glicerolowy" jest sygnałem, że nie chodzi o wariant wodny.
"Acidi borici" to dopełniacz od łacińskiej nazwy kwasu borowego używanej w recepturze. W języku polskim najczęściej mówi się "kwas borowy". W testach zwykle sprawdza się rozpoznanie substancji oraz poprawną interpretację postaci leku, a nie szczegóły nazewnictwa chemicznego.
Najczęstszy błąd to zgadywanie rozpuszczalnika na podstawie skojarzeń (np. "spirytusowy, bo często występuje"), mimo że w zapisie nie ma takiej informacji. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że w pytaniu sprawdza się konwencję zapisu, a nie dowolne możliwe warianty technologiczne.
Najlepiej uczyć się pakietami: nazwa postaci leku (np. roztwór, maść), typowe określenia rozpuszczalników oraz najczęstsze substancje. Pomaga też robienie fiszek: termin łaciński → polski odpowiednik → przykład zapisu. Na egzaminie czytaj, czy rozpuszczalnik jest podany wprost.
Warto kojarzyć pojęcia: roztwór, rozpuszczalnik, stężenie, procent oraz podstawowe rodzaje roztworów według podłoża. Te elementy często pojawiają się razem, bo poprawne sporządzenie leku zależy od doboru rozpuszczalnika i właściwego przeliczenia/interpretacji stężenia.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że solutio w zapisie recepturowym oznacza roztwór, a jeśli nie podano rodzaju rozpuszczalnika (np. oleju, etanolu, glicerolu), przyjmuje się roztwór wodny.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z receptury aptecznej omawiające łacińskie nazewnictwo postaci leku
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/techników farmaceutycznych z działu: postacie leku i roztwory
  • Zestawy ćwiczeń z interpretacji zapisów recepturowych (łacina farmaceutyczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego