KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 24.
30-letni pan Janusz porusza się na wózku inwalidzkim. Chciałby zdobyć cechy ułatwiające mu podjęcie pracy, takie jak: umiejętność obrony własnych przekonań i poglądów czy radzenia sobie z presją i naciskami. W tej sytuacji asystent powinien zaproponować mu udział
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening asertywności jest właściwy, bo rozwija umiejętność obrony własnych poglądów, stawiania granic i reagowania na presję w kontaktach z innymi, co bezpośrednio pomaga w funkcjonowaniu w pracy. Kursy językowe i informatyczne budują kompetencje twarde, a trening autogenny służy głównie relaksacji.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane przez pana Janusza cele dotyczą kompetencji psychospołecznych: umiejętności obrony własnych przekonań, radzenia sobie z naciskami oraz reagowania na presję w relacjach interpersonalnych (np. z przełożonym, współpracownikami, klientami). Najbardziej adekwatną propozycją jest więc trening asertywności, bo uczy on m.in.:

  • stawiania granic i mówienia "nie" bez poczucia winy,
  • formułowania próśb i oczekiwań w sposób jasny,
  • udzielania i przyjmowania informacji zwrotnej,
  • reakcji na krytykę, manipulację i presję grupy,
  • dbania o własne prawa z poszanowaniem praw innych.

Odpowiedź "w kursie informatycznym" jest nieadekwatna, ponieważ kurs informatyczny rozwija głównie umiejętności zawodowe/twarde (obsługa programów, narzędzi), a nie kompetencje związane z asertywną komunikacją i odpornością na naciski.

Odpowiedź "w kursie językowym" także nie trafia w sedno: znajomość języka może zwiększać szanse na rynku pracy, ale nie odpowiada bezpośrednio na potrzebę obrony własnych przekonań i radzenia sobie z presją w sytuacjach społecznych.

Odpowiedź "w treningu autogennym" bywa myląca, bo dotyczy technik relaksacyjnych i obniżania napięcia (praca z oddechem, rozluźnianie, uspokajanie reakcji stresowej). Może wspierać radzenie sobie ze stresem, ale nie uczy kluczowych zachowań asertywnych, takich jak negocjowanie, odmawianie czy reagowanie na naciski.

Dla asystenta ważne jest dopasowanie propozycji do celu osoby: gdy celem są kompetencje społeczne potrzebne w zatrudnieniu, priorytetem jest trening umiejętności interpersonalnych. Dopiero dodatkowo można rozważać kursy twarde (np. informatyczne) lub metody redukcji napięcia, jeśli stres jest barierą w działaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening asertywności to ćwiczenia komunikacji, które uczą stawiania granic, mówienia "nie", wyrażania opinii i reagowania na presję bez agresji i uległości. W kontekście pracy pomaga bronić swoich praw, jasno komunikować potrzeby i spokojnie odpowiadać na naciski.
Asertywne zachowania to m.in. spokojne odmawianie dodatkowych zadań bez możliwości wykonania, proszenie o doprecyzowanie polecenia, wyrażanie odmiennego zdania z argumentami oraz reagowanie na krytykę pytaniem o konkret. Klucz: szacunek do siebie i innych.
Kurs informatyczny rozwija kompetencje twarde (narzędzia, programy), ale nie uczy stawiania granic, obrony poglądów ani reagowania na naciski. Jeśli problem dotyczy presji i komunikacji, potrzebne są ćwiczenia interpersonalne, a nie tylko podniesienie kwalifikacji technicznych.
Trening autogenny to technika relaksacyjna pomagająca obniżać napięcie i stres (rozluźnienie, uspokojenie). Ma sens, gdy osoba ma objawy silnego napięcia, trudności ze snem lub nadmierną reakcję stresową. Nie jest jednak treningiem stawiania granic i odmawiania.
Asystent powinien doprecyzować cel: czy osoba chce lepiej komunikować się i bronić swoich praw, czy raczej zdobyć kwalifikacje zawodowe lub obniżyć stres. Następnie proponuje adekwatną formę wsparcia, omawia dostępność, warunki udziału i pomaga w zapisach oraz organizacji dojazdu.
Typowe ćwiczenia obejmują odgrywanie scenek (np. naciski przełożonego), komunikaty "JA", technikę "zdartej płyty", asertywne przyjmowanie i wyrażanie krytyki oraz trening odmawiania. Uczy się też rozpoznawania manipulacji i formułowania jasnych próśb.
Nie. Asertywność to wyrażanie swoich potrzeb i opinii w sposób stanowczy, ale z szacunkiem. Różni się od agresji (naruszanie granic innych) i uległości (rezygnacja z własnych praw). Jej celem jest partnerska komunikacja i lepsza współpraca, także w pracy.
Uległość to zgoda "dla świętego spokoju", mimo dyskomfortu i przeciążenia. Asertywność to odmowa lub negocjacja z uzasadnieniem, np. "Nie mogę zostać dłużej, mogę dokończyć jutro rano". W asertywności ważne jest poszanowanie obu stron i konkret.
Najczęstszy błąd to wybór kursu "zawodowego" tylko dlatego, że kojarzy się z pracą, bez sprawdzenia, jaki problem ma rozwiązać wsparcie. Drugi błąd to mylenie redukcji stresu z nauką stawiania granic. Warto czytać, jakie cechy mają być rozwijane.
Ćwicz dopasowywanie potrzeb do form wsparcia: kompetencje społeczne → trening asertywności/TUS; stres i napięcie → relaksacja; braki kwalifikacji → kurs zawodowy. Ucz się pojęć i celów metod oraz analizuj słowa-klucze w treści zadania (np. "presja", "granice").
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Trening asertywności jest właściwy, bo rozwija umiejętność obrony własnych poglądów, stawiania granic i reagowania na presję w kontaktach z innymi, co bezpośrednio pomaga w funkcjonowaniu w pracy."

Źródła:

  • Wikipedia: "Asertywność" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Asertywno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Trening autogenny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trening_autogenny (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu treningu umiejętności społecznych i komunikacji interpersonalnej
  • Scenariusze ćwiczeń asertywności (odmawianie, prośby, krytyka, naciski) stosowane w pracy pomocowej
  • Podstawowe opracowania z psychologii stresu i technik relaksacyjnych (dla porównania celów i metod)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego