KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
50-letnia kobieta po amputacji piersi nie akceptuje swojego wyglądu, jest smutna, płaczliwa, unika kontaktu z osobami z otoczenia, skarży się na brak apetytu i bezsenność. Opisane objawy świadczą o wystąpieniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis obejmuje typowe objawy depresji: obniżony nastrój (smutek, płaczliwość), wycofanie z kontaktów społecznych oraz objawy somatyczne, takie jak bezsenność i brak apetytu. Fobia dotyczy lęku przed określonym bodźcem, amnezja jest zaburzeniem pamięci, a "histeria" nie odpowiada temu zespołowi objawów.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji pacjentka po amputacji piersi przeżywa wyraźne i utrzymujące się obniżenie nastroju: jest smutna i płaczliwa, unika kontaktu z otoczeniem, a dodatkowo zgłasza bezsenność i brak apetytu. Taki zestaw dolegliwości jest charakterystyczny dla depresji, ponieważ łączy objawy emocjonalne (obniżony nastrój) z objawami behawioralnymi (wycofanie) i somatycznymi (zaburzenia snu i apetytu).

Odpowiedź "histerii" jest nieprawidłowa, bo w tym opisie nie ma cech sugerujących zaburzenia konwersyjne ani teatralną, zmienną ekspresję emocji jako dominujący problem. U pacjentki widoczne jest raczej stałe przygnębienie i rezygnacja niż gwałtowne, demonstracyjne zachowania.

Odpowiedź "fobii" również nie pasuje: fobia to lęk przed konkretną sytuacją lub obiektem (np. zabiegi, wysokość, zamknięte pomieszczenia). Unikanie ludzi w depresji może wynikać z utraty energii, wstydu, obniżonej samooceny i braku nadziei, a nie z lęku przed określonym bodźcem.

Odpowiedź "amnezji" jest błędna, ponieważ amnezja dotyczy zaburzeń pamięci (niepamięć wydarzeń, trudności z odtwarzaniem informacji). W treści nie ma żadnych skarg na pamięć czy orientację.

Z perspektywy opiekuna medycznego ważne jest, aby takie objawy obserwować i zgłaszać (np. utrzymującą się bezsenność, spadek apetytu, izolowanie się), wspierać pacjentkę rozmową i zachęcać do skorzystania z pomocy specjalisty zgodnie z procedurami placówki. Depresja po ciężkiej chorobie i zabiegu okaleczającym jest możliwa i wymaga profesjonalnej oceny stanu psychicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Depresja to zaburzenie nastroju, w którym dominują: długotrwale obniżony nastrój, utrata zainteresowań, spadek energii oraz często objawy somatyczne (np. bezsenność, gorszy apetyt). W praktyce opiekuńczej ważne jest zauważenie zmian zachowania i zgłoszenie ich personelowi medycznemu.
Smutek bywa reakcją na stratę, ale w depresji objawy są zwykle bardziej nasilone, utrzymują się dłużej i wpływają na codzienne funkcjonowanie (sen, apetyt, aktywność, kontakty). Kluczowe są: wycofanie, bezsenność, brak apetytu i stałe obniżenie nastroju.
Zaburzenia snu i apetytu należą do częstych objawów somatycznych depresji. Nie są one "tylko problemem fizycznym" – często towarzyszą obniżonemu nastrojowi i spadkowi energii. W opiece ważne jest monitorowanie tych objawów i przekazanie obserwacji zespołowi terapeutycznemu.
Fobia oznacza silny lęk przed konkretnym bodźcem (sytuacją lub obiektem) i unikanie właśnie tego bodźca. W depresji unikanie kontaktu wynika częściej z braku sił, obniżonej samooceny, wstydu lub poczucia beznadziei, a nie z lęku przed jedną, określoną sytuacją.
Warto zgłaszać: długotrwały smutek i płaczliwość, izolowanie się, wyraźne pogorszenie snu i apetytu, niechęć do aktywności, zaniedbywanie higieny oraz wypowiedzi świadczące o rezygnacji. Opiekun nie diagnozuje, ale dostarcza rzetelnych obserwacji personelowi medycznemu.
Tak, zmiana wyglądu po zabiegu może wpływać na obraz ciała i samoocenę. Może to prowadzić do wycofania, smutku i unikania ludzi. Nie oznacza to automatycznie depresji, ale jeśli objawy są nasilone i towarzyszą im problemy ze snem i apetytem, potrzebna jest ocena specjalisty.
Amnezja to zaburzenie pamięci (np. niepamięć wydarzeń, trudność w przypominaniu informacji). W opisie dominują objawy nastroju i funkcjonowania (smutek, bezsenność, brak apetytu, izolacja), a nie problemy z pamięcią. Dlatego amnezja nie jest najlepszym rozpoznaniem do przedstawionych objawów.
Pomocne jest: spokojna, empatyczna rozmowa, zachęcanie do wyrażania emocji, wspieranie w codziennych czynnościach, proponowanie drobnej aktywizacji i kontaktu z bliskimi (jeśli pacjentka tego chce) oraz zgłaszanie objawów pielęgniarce/lekarzowi. Należy unikać oceniania i bagatelizowania.
Pilnie należy reagować, gdy pojawiają się wypowiedzi o bezsensie życia, sygnały autoagresji, gwałtowne pogorszenie funkcjonowania, odmowa jedzenia i picia lub całkowite wycofanie. Opiekun powinien natychmiast powiadomić pielęgniarkę dyżurną/lekarza zgodnie z procedurami placówki.
Częste błędy to: mylenie depresji z fobią (bo pacjent "unika ludzi"), traktowanie bezsenności jako wyłącznego objawu lęku oraz wybieranie pojęć potocznych (np. "histeria") zamiast klinicznych. Pomaga czytanie całości obrazu: nastrój + zachowanie + objawy somatyczne.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis obejmuje typowe objawy depresji: obniżony nastrój (smutek, płaczliwość), wycofanie z kontaktów społecznych oraz objawy somatyczne, takie jak bezsenność i brak apetytu."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (Browser), opis kategorii zaburzeń nastroju/depresji, https://icd.who.int/browse11/l-m/en (dostęp: 2026-03-01)
  • World Health Organization (WHO) – Depression (informacje ogólne), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression (dostęp: 2026-03-01)
  • American Psychiatric Association – Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR), kryteria epizodu depresyjnego (wydanie książkowe)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne WHO dotyczące depresji i zdrowia psychicznego
  • Podstawowe podręczniki z psychologii/psychiatrii dla personelu medycznego (rozdziały o depresji i zaburzeniach lękowych)
  • Materiały szkoleniowe o komunikacji i wsparciu pacjenta onkologicznego (psychoonkologia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego