KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 23.
82-letnia podopieczna powróciła ze szpitala po wyłonieniu przetoki jelita grubego. Nie radzi sobie z samodzielną zmianą worka stomijnego. Opiekunka powinna pamiętać, aby czysty worek mocować wyłącznie na skórę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skórę wokół stomii przygotowuje się tak, aby przylepiec dobrze się trzymał i nie podrażniał. Najczęściej zaleca się delikatne mycie wodą z łagodnym mydłem o pH zbliżonym do fizjologicznego (ok. 5,5) oraz dokładne osuszenie. Wilgoć, natłuszczenie i drażniące roztwory zwiększają ryzyko przecieków i uszkodzeń skóry.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wymianie worka stomijnego kluczowe jest właściwe przygotowanie skóry wokół przetoki (stomii), ponieważ od tego zależy szczelność przylepca/płytki i stan skóry. Odpowiedź "umytą wokół przetoki wodą z mydłem o pH 5,5 i suchą." jest prawidłowa, bo łagodne mycie usuwa zanieczyszczenia i resztki treści jelitowej, a pH zbliżone do fizjologicznego wspiera barierę ochronną skóry. Następnie skóra powinna być dokładnie osuszona, ponieważ wilgoć istotnie pogarsza przyczepność i sprzyja maceracji.

Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe?

  • "przemytą wokół przetoki roztworem wody utlenionej." – środki utleniające mogą działać drażniąco i wysuszająco na skórę. Skóra wokół stomii nie jest "raną do odkażania", tylko powierzchnią, na której ma szczelnie przykleić się sprzęt.
  • "przemytą wokół przetoki roztworem rivanolu." – antyseptyki nie są standardem codziennej pielęgnacji skóry pod przylepcem; mogą zwiększać podrażnienie lub pozostawiać film utrudniający przyklejenie.
  • "umytą wokół przetoki wodą z mydłem o pH 6,5 i natłuszczoną." – natłuszczenie (krem/olejek) tworzy warstwę, która zwykle zmniejsza przyleganie płytki i może powodować odklejanie oraz przecieki. Dodatkowo odklejanie i ponowne przyklejanie nasila uszkodzenia naskórka.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o mocowanie worka stomijnego szukaj odpowiedzi, która łączy łagodne mycie i dokładne osuszenie, bez silnych odkażaczy i bez natłuszczania skóry pod przylepcem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolostomia to chirurgicznie wyłonione ujście jelita grubego na powłokach brzucha, przez które wydalana jest treść jelitowa. Na skórze mocuje się sprzęt stomijny (płytkę i worek), dlatego ważna jest codzienna higiena i obserwacja skóry wokół stomii.
Skórę wokół stomii należy delikatnie umyć wodą i łagodnym środkiem myjącym, a następnie bardzo dokładnie osuszyć. Celem jest usunięcie zabrudzeń bez podrażnienia oraz uzyskanie suchej powierzchni, na której przylepiec będzie szczelny.
Wilgotna skóra pogarsza przyczepność przylepca, co może powodować odklejanie płytki, przecieki i częstsze zmiany sprzętu. Dodatkowo wilgoć sprzyja maceracji (rozmiękaniu) naskórka, a to zwiększa podatność na podrażnienia i uszkodzenia.
Zwykle nie jest to zalecane w rutynowej pielęgnacji skóry pod przylepcem. Takie środki mogą drażnić i wysuszać skórę, a także niepotrzebnie "odkażają" miejsce, które ma być przede wszystkim czyste, niepodrażnione i suche, by sprzęt dobrze przylegał.
W codziennej pielęgnacji skóry pod płytką stomijną najczęściej preferuje się delikatne mycie i osuszanie, a nie antyseptyki. Preparaty odkażające mogą zmieniać stan skóry lub zostawiać warstwę utrudniającą przyklejenie, więc decyzję o ich użyciu warto konsultować z pielęgniarką stomijną.
Najczęściej wybiera się łagodne środki myjące, które nie podrażniają i mają pH zbliżone do fizjologicznego skóry. Ważne jest też, aby po myciu dokładnie spłukać skórę i ją osuszyć, bo resztki kosmetyków mogą obniżać przyczepność przylepca.
Natłuszczenie tworzy warstwę, do której przylepiec zwykle gorzej się przykleja. Skutkiem może być odklejanie, nieszczelność i podciekanie treści jelitowej, co szybko prowadzi do zaczerwienienia i bolesnych podrażnień. Kosmetyki ochronne stosuje się tylko, gdy są do tego przeznaczone.
Niepokojące są: częste odklejanie płytki, przecieki, nieprzyjemny zapach mimo zmiany worka, zaczerwienienie i pieczenie skóry oraz "mokre" obszary pod przylepcem. W takiej sytuacji opiekunka powinna zgłosić problem rodzinie/pielęgniarce, bo może być potrzebny inny rozmiar lub typ sprzętu.
Konsultacja jest potrzebna m.in. przy nasilonym zaczerwienieniu, krwawieniu, pęcherzach, nadżerkach, sączeniu, bólu, gorączce lub utrzymujących się przeciekach. Także zmiana wyglądu stomii (koloru, obrzęk, martwica) wymaga pilnej oceny personelu medycznego.
Ucz się schematu: łagodne mycie → spłukanie → dokładne osuszenie → szczelne przyklejenie. Zapamiętaj, że silne odkażacze i natłuszczanie zwykle utrudniają przyleganie. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi, które ograniczają podrażnienie skóry i poprawiają szczelność.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Skórę wokół stomii przygotowuje się tak, aby przylepiec dobrze się trzymał i nie podrażniał."

Źródła:

  • NHS (UK), "Living with a colostomy" – sekcje dotyczące pielęgnacji stomii i skóry, https://www.nhs.uk/conditions/colostomy/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Wound, Ostomy and Continence Nurses Society (WOCN), Clinical guidance documents dotyczące opieki nad pacjentem ze stomią (ogólne zasady pielęgnacji skóry i doboru środków), https://www.wocn.org/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Coloplast, materiały edukacyjne i instrukcje pielęgnacji stomii (zasady mycia skóry i osuszania przed przyklejeniem), https://www.coloplast.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje producentów sprzętu stomijnego (pielęgnacja skóry i zasady przyklejania płytek)
  • Materiały edukacyjne poradni stomijnej lub pielęgniarki stomijnej (ET)
  • Poradniki pacjenta dotyczące życia ze stomią i profilaktyki podrażnień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego