KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 18.
83-letni mężczyzna przewrócił się w domu. Zgłasza ból lewej kończyny dolnej, obrzęk i ból przy poruszaniu stopą. Najbardziej prawdopodobną przyczyną dolegliwości jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej pasuje "skręcenie stawu skokowego", bo ruchy stopy (zgięcie grzbietowe i podeszwowe) zachodzą głównie w stawie skokowym. Ból przy poruszaniu stopą oraz obrzęk po upadku są typowe dla urazu więzadeł tego stawu. Stłuczenia i uraz kolana/barku nie tłumaczą bólu przy ruchu stopy.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie urazu kluczowe są trzy informacje: upadek, ból lewej kończyny dolnej oraz ból i obrzęk nasilające się przy poruszaniu stopą. To ostatnie wskazuje, że źródło dolegliwości znajduje się w strukturach bezpośrednio odpowiedzialnych za ruch stopy, czyli przede wszystkim w stawie skokowym i jego aparacie więzadłowym.

Skręcenie stawu skokowego to uraz, w którym dochodzi do nadmiernego rozciągnięcia lub częściowego uszkodzenia więzadeł stabilizujących staw. Typowe objawy to: ból w okolicy kostki, obrzęk pojawiający się w pierwszych godzinach oraz ograniczenie ruchu z powodu bólu. Dlatego odpowiedź "skręcenie stawu skokowego" jest najbardziej prawdopodobna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej prawdopodobne?

  • "Stłuczenie kolana" zwykle powoduje ból w okolicy kolana, nasilający się przy zginaniu/prostowaniu kolana lub ucisku miejsca urazu. Nie jest typowe, aby dominującym objawem był ból przy poruszaniu stopą.
  • "Stłuczenie barku" dotyczy kończyny górnej, więc nie pasuje do zgłaszanych dolegliwości w kończynie dolnej.
  • "Skręcenie stawu kolanowego" powinno dawać objawy związane z kolanem (ból przy ruchu w kolanie, niestabilność, obrzęk wokół stawu kolanowego). Sam ból przy poruszaniu stopą nie jest objawem wiodącym dla skręcenia kolana.

Z punktu widzenia pracy opiekuna medycznego ważne jest zebranie i przekazanie informacji: gdzie dokładnie boli, jaki ruch nasila ból (stopa czy kolano), czy pacjent może obciążać kończynę oraz jak szybko narasta obrzęk. U osób starszych należy zachować czujność, bo skręcenie może współistnieć z poważniejszym urazem (np. złamaniem w okolicy kostki), co wymaga pilnej konsultacji medycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skręcenie stawu skokowego to uraz więzadeł stabilizujących staw, zwykle po niefortunnym postawieniu stopy lub upadku. Dochodzi do nadmiernego rozciągnięcia albo częściowego uszkodzenia więzadeł, co daje ból w okolicy kostki, obrzęk i trudność w poruszaniu stopą.
Ruchy stopy (zgięcie grzbietowe i podeszwowe) zachodzą głównie w stawie skokowym, który łączy podudzie ze stopą. Jeśli pacjent zgłasza ból właśnie przy poruszaniu stopą, najbardziej logiczne jest podejrzenie urazu struktur tego stawu, a nie kolana czy barku.
Najczęstsze objawy to ból w okolicy kostki, obrzęk narastający w pierwszych godzinach, tkliwość przy dotyku oraz ból nasilający się podczas ruchu stopy. Często pojawia się też ograniczenie zakresu ruchu i trudność w obciążaniu kończyny.
Stłuczenie powstaje głównie w wyniku uderzenia i dotyczy tkanek miękkich (ból, zasinienie, tkliwość). Skręcenie to uraz więzadeł spowodowany nadmiernym wychyleniem stawu; częściej daje ból przy ruchu w konkretnym stawie, obrzęk okołostawowy i wyraźne ograniczenie ruchomości.
Nie zawsze. Ból stopy może wynikać także z urazu kości stopy, ścięgien lub złamania w okolicy kostki. Jednak w pytaniu egzaminacyjnym wskazówką jest połączenie: upadek + obrzęk + ból przy poruszaniu stopą, co najbardziej pasuje do skręcenia stawu skokowego.
Skręcenie kolana bardziej pasuje, gdy ból nasila się przy zginaniu lub prostowaniu kolana, występuje obrzęk wokół kolana, uczucie niestabilności albo "uciekania" stawu. Jeśli dominują dolegliwości przy ruchu stopy, pierwszym podejrzeniem powinien być staw skokowy.
Ważne jest sprawdzenie lokalizacji bólu, obecności i miejsca obrzęku, tego, jaki ruch nasila ból (stopa czy kolano), oraz czy pacjent może stanąć na nodze. Należy też obserwować narastanie objawów. Takie informacje pomagają personelowi medycznemu w dalszej diagnostyce.
U seniorów częściej występuje osteoporoza i gorsza równowaga, więc po upadku łatwiej o poważniejszy uraz niż "zwykłe skręcenie", np. złamanie w okolicy kostki. Dlatego nasilony ból, duży obrzęk lub brak możliwości obciążenia kończyny powinny skłaniać do szybkiej konsultacji medycznej.
Częsty błąd to mylenie stawu skokowego z kolanowym i nieuwzględnianie tego, który ruch wywołuje ból. Innym błędem jest automatyczne uznanie każdego urazu po upadku za "stłuczenie", mimo obrzęku i bólu przy ruchu w stawie, co sugeruje uraz więzadeł.
Ucz się łączyć objaw z funkcją: który staw odpowiada za dany ruch i gdzie powinien boleć przy jego uszkodzeniu. Pomaga schemat: lokalizacja bólu + ruch nasilający ból + obrzęk. W zadaniach klinicznych zawsze szukaj "słowa-klucza" wskazującego właściwy staw.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najbardziej pasuje "skręcenie stawu skokowego", bo ruchy stopy (zgięcie grzbietowe i podeszwowe) zachodzą głównie w stawie skokowym.

Źródła:

  • Moore K.L., Dalley A.F., Agur A.M.R., Clinically Oriented Anatomy, rozdział: staw skokowy (ankle joint) i więzadła boczne/przyśrodkowe
  • Gray's Anatomy for Students, dział: lower limb – ankle joint (articulatio talocruralis) i zakres ruchów stopy
  • Netter F.H., Atlas of Human Anatomy, tablice: staw skokowy i więzadła okolicy kostki

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (kończyna dolna, stawy)
  • Podstawy pierwszej pomocy i postępowania w urazach narządu ruchu
  • Materiały dydaktyczne dla opiekuna medycznego: obserwacja i raportowanie stanu chorego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego