KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 3.
Jaką funkcję w gałce ocznej pełni tęczówka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tęczówka zawiera mięsień zwieracz i rozwieracz źrenicy, dzięki czemu zmienia średnicę źrenicy.
W ten sposób reguluje ilość światła docierającego do siatkówki: w jasności wywołuje miozę, a w ciemności mydriazę.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą siatkówki, soczewki i ciała rzęskowego.

Pełne wyjaśnienie:

Tęczówka jest barwną, pierścieniową strukturą położoną między rogówką a soczewką. Otacza źrenicę i działa jak przysłona w układzie optycznym oka.

Poprawna jest odpowiedź "Reguluje ilość światła wpadającego do oka poprzez zmianę średnicy źrenicy", ponieważ tęczówka zawiera dwa antagonistyczne mięśnie gładkie: zwieracz źrenicy i rozwieracz źrenicy. Ich skurcz powoduje odpowiednio zwężenie (mioza) lub rozszerzenie (mydriaza) źrenicy, co zmienia ilość światła docierającego do siatkówki. To podstawowy mechanizm ochrony siatkówki w jasnym świetle i poprawy widzenia w ciemności.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo opisują inne struktury gałki ocznej:

  • "Zamienia bodźce świetlne na nerwowe" dotyczy siatkówki, gdzie fotoreceptory inicjują proces fototransdukcji.
  • "Umożliwia zjawisko akomodacji" odnosi się do soczewki i mięśnia rzęskowego, które zmieniają krzywiznę soczewki, aby ostro widzieć z różnych odległości.
  • "Bierze udział w procesie wytwarzania cieczy wodnistej" dotyczy przede wszystkim ciała rzęskowego (wyrostków rzęskowych), a nie tęczówki.

Warto pamiętać, że zmiana średnicy źrenicy może wtórnie wpływać na głębię ostrości i jakość obrazu, ale w pytaniu chodzi o podstawową funkcję fizjologiczną tęczówki: kontrolę dopływu światła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tęczówka to barwna, pierścieniowa część oka położona między rogówką a soczewką. Otacza źrenicę i zawiera mięśnie, które zmieniają jej średnicę. Dzięki temu działa jak przysłona i wpływa na ilość światła docierającego do siatkówki.
Tęczówka reguluje ilość światła wpadającego do oka, zmieniając średnicę źrenicy. W jasnym oświetleniu zwęża źrenicę (mioza), a w ciemności ją rozszerza (mydriaza). To chroni siatkówkę i poprawia widzenie w różnych warunkach.
Za zmianę średnicy źrenicy odpowiadają dwa mięśnie w tęczówce: zwieracz źrenicy (powoduje zwężenie) oraz rozwieracz źrenicy (powoduje rozszerzenie). Działają antagonistycznie, co umożliwia szybką reakcję na zmianę natężenia światła.
Mioza to zwężenie źrenicy, które pojawia się zwykle w jasnym świetle lub przy pobudzeniu układu przywspółczulnego. Zmniejsza ilość światła docierającego do siatkówki i może ograniczać olśnienie. W badaniu klinicznym ocenia się ją w reakcji na światło.
Mydriaza to rozszerzenie źrenicy. Występuje fizjologicznie w ciemności, gdy oko "wpuszcza" więcej światła, oraz po pobudzeniu układu współczulnego. Może też być wywołana lekami w gabinecie (np. do badania dna oka), co daje fotofobię.
Akomodacja polega na zmianie krzywizny soczewki, aby ostro widzieć z bliska i z daleka. Wykonuje ją mięsień rzęskowy działający na więzadełka soczewki. Tęczówka reguluje głównie średnicę źrenicy, więc pełni inną funkcję niż mechanizm akomodacji.
Za przekształcanie bodźców świetlnych w sygnały nerwowe odpowiada siatkówka, a dokładniej fotoreceptory (czopki i pręciki) oraz dalsze neurony siatkówki. Tęczówka nie wykonuje fototransdukcji – jedynie kontroluje, ile światła do siatkówki dociera.
Ciecz wodnista jest wytwarzana głównie przez ciało rzęskowe. Odżywia struktury przedniego odcinka oka (m.in. rogówkę i soczewkę) oraz pomaga utrzymywać prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe. Tęczówka uczestniczy w krążeniu cieczy, ale nie jest głównym miejscem jej produkcji.
Zwężenie źrenicy może wtórnie zwiększać głębię ostrości i ograniczać część aberracji optycznych, bo przez mniejszy "otwór" przechodzi węższa wiązka promieni. Nie jest to jednak główna funkcja tęczówki. Podstawą jest regulacja ilości światła padającego na siatkówkę.
Najczęstsze pomyłki to przypisywanie tęczówce funkcji siatkówki (fototransdukcja), soczewki (akomodacja) lub ciała rzęskowego (produkcja cieczy wodnistej). Na egzaminie warto skojarzyć tęczówkę z "przysłoną" i zmianą średnicy źrenicy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls): Anatomy, Eye Iris – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie w obrębie StatPearls: "Anatomy, Eye Iris") – dostęp 2026-04-02
  • NCBI Bookshelf (StatPearls): Physiology, Pupillary Light Reflex – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie w obrębie StatPearls: "Physiology, Pupillary Light Reflex") – dostęp 2026-04-02
  • TeachMeAnatomy: The Iris – https://teachmeanatomy.info/head/organs/eye/iris/ – dostęp 2026-04-02

Materiały:

  • Podręcznik anatomii i fizjologii narządu wzroku (rozdziały: przedni odcinek oka, odruch źreniczny)
  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki: badanie przedmiotowe, ocena źrenic
  • Artykuły przeglądowe o odruchu źrenicznym i unerwieniu autonomicznym oka

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego