KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 48.
Jaką kategorię dokumentacji stanowiącą materiały archiwalne oznacza się symbolem "A"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol "A" oznacza kategorię archiwalną, czyli materiały archiwalne przeznaczone do trwałego (zasadniczo wieczystego) przechowywania.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "Archiwalną", a nie "Niearchiwalną" ani warianty dotyczące ekspertyzy czy samej czynności przekazania do archiwum.

Pełne wyjaśnienie:

W kwalifikacji kancelaryjno-archiwalnej dokumentów stosuje się kategorie, które określają wartość dokumentacji oraz sposób dalszego postępowania z aktami. Oznaczenie "A" odnosi się do materiałów archiwalnych, czyli dokumentacji mającej trwałą wartość (dowodową, historyczną, informacyjną) i przeznaczonej do długotrwałego przechowywania.

Odpowiedź "Archiwalną" jest poprawna, bo bezpośrednio nazywa kategorię dokumentacji, która stanowi materiały archiwalne oznaczane symbolem "A".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Niearchiwalną" – to przeciwieństwo materiałów archiwalnych. Dokumentacja niearchiwalna nie ma kategorii "A", lecz inne oznaczenia i podlega innym zasadom przechowywania oraz ewentualnego brakowania.
  • "Podlegającą ekspertyzie ze względu na jej charakter" – to opis procedury lub szczególnego trybu oceny dokumentacji, ale nie jest definicją kategorii "A". W praktyce ekspertyza może dotyczyć wybranych grup dokumentów, jednak sam symbol "A" oznacza już materiały archiwalne, a nie "dokumenty do zbadania".
  • "Podlegającą natychmiastowemu przekazaniu do archiwum państwowego" – miesza kategorię z czynnością organizacyjną. Oznaczenie "A" mówi o wartości i kwalifikacji archiwalnej, natomiast terminy i tryb przekazywania do archiwum państwowego zależą od procedur i harmonogramu przekazywania, a nie od tego, że przekazanie ma być "natychmiastowe".

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą parę skojarzeń: "A" jak "archiwalne". Jeśli w treści pojawia się "materiały archiwalne", to szukasz odpowiedzi nazywającej kategorię archiwalną, a nie opisu czynności (przekazanie) ani wyjątku (ekspertyza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria "A" oznacza materiały archiwalne, czyli dokumentację o trwałej wartości. W praktyce takie akta powinny być przechowywane zgodnie z zasadami archiwalnymi, porządkowane i zabezpieczane, bo nie są przeznaczone do brakowania jak dokumentacja niearchiwalna.
Bo wpływa na decyzje o przechowywaniu i porządkowaniu dokumentów w jednostce. Błędne potraktowanie akt "A" jak zwykłych dokumentów do zniszczenia może spowodować utratę dokumentacji o wartości dowodowej lub historycznej i problemy organizacyjne w archiwum zakładowym.
Najczęściej po oznaczeniu kategorii: "A" wskazuje materiały archiwalne. Dokumentacja niearchiwalna ma inne oznaczenia i zwykle ma określony czas przechowywania. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wartości dokumentów (kategoria), czy czynności (np. przekazanie, brakowanie).
Nie. "A" mówi o kwalifikacji (materiały archiwalne), a nie o terminie przekazania. Przekazanie bywa etapowe i odbywa się według procedur jednostki oraz ustaleń z archiwum. Na egzaminie nie myl kategorii z organizacją procesu archiwizacji.
Typowe pomyłki to: utożsamianie "A" z "archiwizacją" jako czynnością, mylenie z dokumentacją "do ekspertyzy" oraz wybieranie odpowiedzi o "przekazaniu natychmiast" zamiast odpowiedzi definiującej kategorię. Pomaga myślenie: kategoria = wartość i status dokumentów.
To dokumenty (akta) uznane za posiadające trwałą wartość i dlatego kwalifikowane do długotrwałego przechowywania. W pytaniach testowych materiały archiwalne są często bezpośrednio łączone z kategorią "A", która wskazuje ich szczególny status w zasobie jednostki.
Najczęściej przy zakładaniu i prowadzeniu teczek aktowych oraz podczas porządkowania dokumentacji w kancelarii/sekretariacie i archiwum zakładowym. Oznaczenia pomagają stosować właściwe zasady przechowywania, przygotować spisy zdawczo-odbiorcze i uniknąć błędów przy brakowaniu.
Archiwum zakładowe dba o ewidencję, przechowywanie i zabezpieczenie akt kategorii "A", ich uporządkowanie oraz przygotowanie do przekazania zgodnie z procedurami. W praktyce ważne jest kompletowanie teczek, opisy, układ oraz kontrola, by dokumenty nie zostały przypadkowo zniszczone.
Pomaga skojarzenie: "A" jak "archiwalne" (materiały archiwalne). Dokumentacja niearchiwalna to taka, która ma ograniczony czas przechowywania i może podlegać brakowaniu po spełnieniu warunków. Na egzaminie szukaj odpowiedzi definiującej status dokumentów, nie opisującej czynność.
Tak, w praktyce nauki o dokumentacji mogą wystąpić też inne oznaczenia i zasady przechowywania. Warto umieć rozumieć sens klasyfikacji: co jest trwałe (materiały archiwalne), a co ma czas przechowywania i procedurę brakowania. To często łączy się z pracą biurową i ewidencją akt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (NDAP) – materiały informacyjne o archiwum zakładowym i kwalifikacji archiwalnej: https://www.gov.pl/web/naczelna-dyrekcja-archiwow-panstwowych (dostęp: 2026-03-02)
  • Archiwa Państwowe – poradniki/kompendia dot. postępowania z dokumentacją i kwalifikacji archiwalnej: https://archiwa.gov.pl (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna stosowana w danej jednostce (materiały szkolne/branżowe)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu organizacji kancelarii oraz archiwum zakładowego (dla technika ekonomisty)
  • Materiały edukacyjne dotyczące klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji (A, B, BE itp.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego