KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 9.
Jaką maksymalną pracę przewozową wyrażoną w tonokilometrach (tkm) może wykonać dziennie przedsiębiorstwo transportowe dysponujące 4 pojazdami o ładowności 15 ton i 5 pojazdami o ładowności 24 tony, jeżeli każdy pojazd wykonuje jeden przewóz dziennie na średnią odległość 200 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca przewozowa w tkm to iloczyn masy ładunku (t) i odległości (km).
Łączna ładowność floty na 1 przewóz: 4×15 t + 5×24 t = 60 t + 120 t = 180 t.
Przy dystansie 200 km: 180×200 = 36 000 tkm, więc poprawne jest "36 000 tkm".

Pełne wyjaśnienie:

W logistyce praca przewozowa wyrażona w tonokilometrach (tkm) opisuje, jaką "pracę transportową" wykonano, uwzględniając jednocześnie masę przewiezionego ładunku i długość trasy. Podstawowa zależność jest prosta:

tkm = t × km

W zadaniu podano dwa typy pojazdów oraz założenie, że każdy pojazd wykonuje jeden przewóz dziennie na średnią odległość 200 km. Najpierw trzeba więc ustalić, ile ton łącznie może zostać przewiezione w jednym "dziennym cyklu" (czyli w sumie po jednym kursie dla każdego pojazdu):

  • 4 pojazdy × 15 t = 60 t
  • 5 pojazdów × 24 t = 120 t

Razem daje to 180 t dziennej masy przewozu przy przyjętym uproszczeniu pełnego wykorzystania ładowności.

Następnie mnożymy masę przez odległość:

  • 180 t × 200 km = 36 000 tkm

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wynik "18 000 tkm" powstaje zwykle wtedy, gdy ktoś uwzględni tylko część floty (np. samą jedną grupę pojazdów) albo błędnie przyjmie połowę ładowności. "24 000 tkm" może wynikać z pomylenia sumowania (np. potraktowania ładowności 24 t jako dominującej i nieuwzględnienia pozostałych pojazdów) albo z błędnego przeliczenia łącznej masy. "12 000 tkm" jest typowym skutkiem policzenia tylko 4×15 t×200 km (czyli tylko pojazdów 15-tonowych) lub wykonania niepełnego mnożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj dwa kroki — najpierw policz łączną masę przewozu (z uwzględnieniem liczby pojazdów/kursów), a dopiero potem pomnóż przez odległość. To minimalizuje pomyłki rachunkowe i jednostkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej: opisuje przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. W praktyce liczy się go jako masa (t) × odległość (km), aby porównywać wielkość pracy wykonywanej przez transport.
Najpierw policz łączną masę, którą flota może przewieźć w danym okresie (np. suma: liczba pojazdów × ładowność × liczba kursów). Potem pomnóż tę masę przez dystans w km. Otrzymasz tkm, czyli miarę łącznej pracy transportowej.
Bo sama masa nie mówi, jak daleko ją przewieziono, a sam dystans nie mówi, ile ładunku przewieziono. Iloczyn t×km uwzględnia oba czynniki naraz, dzięki czemu lepiej opisuje obciążenie i efektywność przewozów oraz pozwala porównywać różne trasy i floty.
Zwykle potrzebujesz: ładowności (lub masy faktycznie przewożonej), liczby pojazdów, liczby kursów w okresie oraz odległości (średniej lub dla konkretnej relacji). Brak któregoś elementu uniemożliwia jednoznaczne wyliczenie tkm.
Nie. Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką pojazd może zabrać. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się uproszczenie, że pojazd jest załadowany do pełna, ale w realnym transporcie trzeba uwzględniać wykorzystanie ładowności i puste przebiegi.
Najczęstsze błędy to: nieuwzględnienie całej floty (liczenie tylko jednej grupy pojazdów), pomylenie tkm z tonami (brak mnożenia przez km), błędy w jednostkach (np. km traktowane jak liczba kursów) oraz pominięcie założenia o liczbie przewozów na pojazd.
Trzeba policzyć wkład każdej grupy osobno (np. liczba pojazdów × ładowność × kursy), a potem zsumować masy lub bezpośrednio tkm dla grup. Dopiero na końcu łączysz wyniki, aby uzyskać całkowitą pracę przewozową dla całego przedsiębiorstwa.
Tkm stosuje się m.in. przy planowaniu zdolności przewozowej, porównywaniu wariantów obsługi tras, rozliczaniu pracy przewozowej w raportach oraz ocenie efektywności floty. Jest przydatny tam, gdzie ważne są jednocześnie: wolumen (masa) i odległość przewozu.
W zadaniach egzaminacyjnych "odległość przewozu" najczęściej oznacza dystans, dla którego liczysz pracę przewozową (zwykle od punktu nadania do odbioru). Jeśli nie ma informacji o powrocie z ładunkiem, nie należy automatycznie podwajać dystansu.
Sprawdź rząd wielkości: suma ładowności powinna wyjść w tonach, a po pomnożeniu przez km wynik musi być większy (zwykle o dwa–trzy rzędy). Dodatkowo oszacuj: 180 t × 200 km to około 200×200 = 40 000 tkm, więc 36 000 tkm jest wiarygodne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło: "tonokilometr" (definicja jednostki pracy przewozowej), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/tonokilometr;3986790.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), "Tonokilometr" (opis jednostki i zastosowania w transporcie), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr - dostęp 2026-03-02
  • Eurostat Statistics Explained, strona słownikowa/pojęcia dot. transportu (tonne-kilometre jako miara pracy przewozowej), https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie logistyczne: hasło "tonokilometr" i "praca przewozowa"
  • Materiały dydaktyczne z planowania transportu (zadania z tkm, wozokm, tonami i kursami)
  • Ćwiczenia z analizy zdolności przewozowej floty (ładowność, liczba kursów, dystans)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego