Przekaźnik termobimetalowy (termiczny) w układzie zasilania silnika asynchronicznego służy do ochrony przeciążeniowej, czyli do wyłączenia silnika wtedy, gdy przez dłuższy czas płynie prąd większy od dopuszczalnego dla jego nagrzewania. W praktyce nastawa takiego przekaźnika jest odnoszona do prądu znamionowego silnika (podanego na tabliczce znamionowej lub w danych znamionowych).
W pytaniu podano prąd silnika: I = 1,05 A. Aby silnik był "skutecznie" zabezpieczony, przekaźnik nie może być nastawiony zbyt wysoko, bo wtedy dopuści długotrwały nadprąd bez zadziałania. Z drugiej strony, nastawa nie powinna być zbyt niska, bo będzie powodować niepotrzebne wyłączenia podczas normalnej pracy lub przy chwilowych wahaniach obciążenia.
Typowo jako maksymalną wartość nastawy przyjmuje się niewielkie przewyższenie prądu znamionowego (rzędu ok. 10%). Zatem:
- Obliczamy 1,1 · 1,05 A = 1,155 A, co po zaokrągleniu daje 1,15 A.
Odpowiedź "It = 1,15 A" jest poprawna, bo odpowiada nastawie nieco powyżej prądu znamionowego, zapewniając z jednej strony brak zbędnych wyłączeń przy normalnej pracy, a z drugiej zachowanie funkcji ochrony przed przeciążeniem.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów praktycznych:
- "It = 1,05 A" – nastawa równa prądowi znamionowemu bywa zbyt "ciasna" i w wielu realnych warunkach może powodować zadziałania przy niewielkich, dopuszczalnych odchyłkach obciążenia lub temperatury otoczenia.
- "It = 0,88 A" – wartość wyraźnie zaniżona; przekaźnik będzie wyłączał silnik mimo braku przeciążenia, co jest typową konsekwencją ustawienia poniżej I znamionowego.
- "It = 1,33 A" – nastawa zbyt wysoka (duży zapas), co osłabia ochronę przeciążeniową: silnik może pracować przeciążony zbyt długo, zanim zabezpieczenie zadziała.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się wartość bardzo bliska 1,1·I znamionowego (po zaokrągleniu), zwykle odpowiada ona "największej" dopuszczalnej nastawie zapewniającej ochronę przed przeciążeniem.
