KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Jaką objętość gruntu (w m3) należy odspoić z wykopu w celu wykonania 300 m rowu przydrożnego o przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny rowu przydrożnego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość urobku z rowu oblicza się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (wyznaczonego z rysunku przez zsumowanie pól prostych figur) oraz długości rowu. Po wyznaczeniu pola w m2 mnoży się je przez 300 m, otrzymując wynik w m3, zgodny z 600 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych objętość wykopu dla obiektu o stałym przekroju (np. rów przydrożny na odcinku o jednakowej geometrii) liczy się ze wzoru:

V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego, a L to długość odcinka.

Najważniejszy krok to poprawne wyznaczenie pola przekroju na podstawie rysunku. W praktyce robi się to najczęściej przez rozbicie przekroju na proste figury (np. prostokąt/trapez dna oraz dwa trójkąty skarp) i zsumowanie ich pól. Dopiero po uzyskaniu pola w jednostkach m2 wykonuje się przeliczenie na objętość przez pomnożenie przez długość rowu 300 m, co daje wynik w m3.

Dlaczego odpowiedź "600 m3" jest poprawna? Ponieważ odpowiada objętości uzyskanej z powyższego schematu: pole z rysunku, przeliczone na m2, po pomnożeniu przez 300 m daje 600 m3. Taki wynik jest też realistyczny dla rowu o typowych wymiarach przydrożnych (rzędu kilku m2 pola przekroju).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne z punktu widzenia metody:

  • "150 m3" zwykle wynika z pominięcia części przekroju (np. jednej ze skarp) albo z błędu rachunkowego przy wyznaczaniu pola.
  • "450 m3" może być skutkiem obliczenia pola przekroju z niepełnym uwzględnieniem geometrii (np. przyjęcia zbyt małej szerokości/głębokości) lub pomyłki w odczycie wymiarów z rysunku.
  • "1 200 m3" często jest efektem podwojenia pola (np. policzenia skarp podwójnie) albo niewłaściwego zastosowania wzoru (np. użycia długości innej niż 300 m).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu objętości zrób kontrolę rzędu wielkości: jeżeli pole przekroju wychodzi np. 2 m2, to dla 300 m objętość powinna być około 600 m3. Taka kontrola pomaga wychwycić pomyłki w jednostkach i w odczycie rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego (z rysunku), a L to długość rowu. Najpierw liczysz pole w m2 (np. jako sumę pól prostych figur), a potem mnożysz przez długość w metrach, otrzymując m3.
To powierzchnia figury, którą tworzy kształt rowu "w poprzek" (widok z boku na przecięcie). W obliczeniach robót ziemnych pole przekroju w m2 jest kluczowe, bo po pomnożeniu przez długość daje objętość wykopu w m3.
Bo objętość to "pole razy długość". Jeśli przekrój jest stały na całym odcinku, to każdy metr rowu ma taką samą powierzchnię przekroju, więc całkowity wykop jest sumą identycznych "porcji" na kolejnych metrach. Matematycznie daje to V = A · L.
Najczęściej można go rozłożyć na prostokąt lub trapez (część dna) oraz dwa trójkąty (skarpy). Dzięki temu łatwo policzyć pole, sumując pola tych figur. Trzeba tylko uważnie odczytać wymiary z rysunku i nie pominąć żadnej części przekroju.
Najpierw dopilnuj, by pole było w m2 (wszystkie wymiary w metrach), a dopiero potem mnoż przez długość w m. Wynik musi wyjść w m3. Dobra praktyka to dopisanie jednostek w każdym kroku obliczeń i kontrola rzędu wielkości.
W praktyce nie zawsze, bo po odspojeniu grunt zwykle zwiększa objętość (spulchnienie). Jednak w wielu zadaniach egzaminacyjnych liczy się objętość geometryczną wykopu z przekroju. Jeśli w treści ma być uwzględnione spulchnienie, musi być podany współczynnik spulchnienia.
Trapez stosuje się, gdy część przekroju ma dwie równoległe krawędzie (np. dno o stałej szerokości i górna krawędź na pewnej wysokości). Często wygodniej jest policzyć całe pole jako trapez, ale tylko wtedy, gdy geometria rysunku rzeczywiście spełnia warunki trapezu.
Zrób szybki test rzędu wielkości: oszacuj pole przekroju (np. 1–5 m2 dla typowego rowu) i pomnóż przez długość. Dla 300 m spodziewane są setki m3, a nie np. pojedyncze m3 czy dziesiątki tysięcy m3.
Częste są: pominięcie jednej skarpy, podwójne doliczenie tej samej części, zły odczyt nachylenia skarp, a także pomylenie wysokości z długością skarpy. Pomaga podział przekroju na figury i zaznaczenie na rysunku, które wymiary dotyczą każdej z nich.
Ćwicz schemat: 1) odczyt rysunku, 2) rozkład na figury, 3) pole przekroju w m2, 4) objętość V = A · L, 5) kontrola rzędu wielkości. Warto przerobić kilka przekrojów rowów i wykopów o różnych skarpach i głębokościach.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Objętość urobku z rowu oblicza się jako iloczyn pola przekroju poprzecznego (wyznaczonego z rysunku przez zsumowanie pól prostych figur) oraz długości rowu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych (wykopy, rowy, przekroje poprzeczne)
  • Zbiory zadań z obliczeń pól i objętości w budownictwie drogowym
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych i drogowych dla kwalifikacji BUD.13

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego