KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Jaką objętość ław betonowych należy przyjąć w celu wykonania obustronnego obramowania nawierzchni drogi o długości 100 m?
Wymiary na rysunku podano w metrach.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny konstrukcji betonowej, prawdopodobnie ławy betonowej, używanej do obramowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ław betonowych oblicza się jako iloczyn pola przekroju jednej ławy (wynikającego z wymiarów na rysunku) i długości odcinka 100 m.
Ponieważ obramowanie jest obustronne, wynik dla jednej strony należy pomnożyć przez 2, zachowując jednostkę m3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach ławę betonową traktuje się jak element o stałym przekroju poprzecznym na całej długości odcinka drogi. Dlatego podstawowy schemat obliczeń jest zawsze taki sam:

  • Krok 1: odczytaj z rysunku wymiary przekroju ławy (podane w metrach) i oblicz pole przekroju w m2. W zależności od kształtu może to być prostokąt lub suma/prosta różnica pól figur (np. prostokątów).
  • Krok 2: oblicz objętość jednej ławy: V = A × L, gdzie A to pole przekroju (m2), a L to długość 100 m.
  • Krok 3: uwzględnij, że obramowanie jest obustronne, czyli ławy są po obu stronach nawierzchni. Zatem objętość całkowita wynosi 2 × V.

Odpowiedź "5,00 m3" jest spójna z takim tokiem rozumowania: zawiera już uwzględnienie dwóch stron. Typowe błędy przy doborze pozostałych wyników to:

  • "2,50 m3" często odpowiada sytuacji, gdy policzono poprawnie objętość, ale tylko dla jednej strony (pominięto mnożnik 2).
  • "10,00 m3" może wynikać z podwójnego uwzględnienia obustronności (np. najpierw w polu przekroju lub długości, a potem jeszcze raz przez 2) albo z błędnego odczytu wymiarów.
  • "1,50 m3" jest typowe przy błędzie w polu przekroju (np. pomylenie wysokości z szerokością, nieuwzględnienie części przekroju) lub przy pomyłce jednostek.

Na egzaminie kontroluj jednostki na każdym etapie: wymiary w m → pole w m2 → objętość w m3. To ułatwia wyłapanie wielu pomyłek zanim wybierzesz odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz pole przekroju ławy w m2 z wymiarów na rysunku (np. pole prostokąta lub suma pól figur). Następnie pomnóż to pole przez długość odcinka w metrach. Otrzymasz objętość w m3.
Obustronne obramowanie oznacza, że ława (lub układ krawężnik + ława) występuje po dwóch stronach nawierzchni. Jeśli policzysz objętość dla jednej strony, musisz ją podwoić, aby dostać objętość łączną dla całej drogi.
m3 to metr sześcienny, czyli jednostka objętości. W obmiarze robót betoniarskich oznacza ilość betonu potrzebną do wykonania elementu. Uzyskuje się ją z pola przekroju (m2) pomnożonego przez długość (m).
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie drugiej strony (brak mnożenia przez 2), błędny odczyt wymiarów z rysunku (zamiana szerokości z wysokością), oraz błędy jednostek (np. użycie cm zamiast m). Warto też sprawdzać, czy wynik ma sens w m3.
Tak, często taka wartość pojawia się, gdy poprawnie policzono pole przekroju i przemnożono przez długość, ale wykonano obliczenie tylko dla jednej ławy. Przy obustronnym obramowaniu całkowita objętość jest zwykle dwukrotnie większa.
W m3 liczy się je wtedy, gdy przedmiotem obmiaru jest ilość betonu wbudowanego w ławę (np. pod krawężniki lub obrzeża). To typowe przy rozliczeniach materiałowych i technologicznych, gdzie kluczowa jest rzeczywista objętość mieszanki betonowej.
Podziel przekrój na proste figury (najczęściej prostokąty) i policz ich pola osobno, a potem zsumuj. Upewnij się, że wszystkie wymiary są w metrach i że wynik pola jest w m2. Dobrą kontrolą jest oszacowanie "na oko", czy pole nie jest absurdalnie duże lub małe.
Taka wartość często wynika z podwójnego uwzględnienia obustronności (np. pomnożenie przez 2 dwa razy) albo z błędnego odczytu wymiarów przekroju. W zadaniach liniowych warto kontrolować logikę: najpierw jedna strona, potem dopiero mnożnik za dwie strony.
Kluczowe są wymiary przekroju poprzecznego ławy (szerokość i wysokość, ewentualnie stopnie/poszerzenia) oraz informacja, że przekrój jest stały na całej długości. Do tego potrzebna jest długość odcinka (tu 100 m) i informacja o obustronności.
Ćwicz schemat: pole przekroju → objętość → korekty (np. dwie strony). Rób zadania z rysunkami, pilnuj jednostek i zapisuj obliczenia etapami. Na końcu zawsze sprawdź sens wyniku: czy objętość w m3 odpowiada skali elementu i długości robót.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Objętość" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Graniastosłup" (objętość jako pole podstawy razy wysokość/długość) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty z podstaw obmiaru robót budowlanych (objętości, pola, jednostki)
  • Materiały dydaktyczne z robót drogowych: obramowania, krawężniki, obrzeża i ich posadowienie
  • Zadania treningowe z obliczeń na podstawie przekroju i długości elementów liniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego