KWALIFIKACJA ROL3 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 40.
Jaką objętość syropu cukrowego (w litrach) otrzymasz z 50 kg cukru, jeśli proporcja 5:3 oznacza 5 kg cukru na 3 L wody, a gęstość syropu przyjmiesz 1,30 kg/L? Wynik zaokrąglij do pełnych 10 litrów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 5:3 oznacza 5 kg cukru na 3 L wody, więc do 50 kg cukru potrzeba 30 L wody. Masa syropu to 50 kg + 30 kg = 80 kg. Przy gęstości 1,30 kg/L objętość wynosi 80/1,30 ≈ 61,5 L, co po zaokrągleniu do dziesiątek daje 60 L.

Pełne wyjaśnienie:

W pszczelarstwie zapis 5:3 jest zwykle rozumiany praktycznie jako 5 kg cukru na 3 L wody (cukier odważa się w kilogramach, wodę odmierzamy w litrach). Dlatego najpierw przeliczamy, ile wody potrzeba do 50 kg cukru:

Skalowanie przepisu: 50 kg / 5 kg = 10 porcji. Na jedną porcję przypada 3 L wody, więc 10 × 3 L = 30 L wody.

Następnie liczymy masę powstałego syropu. W zadaniach praktycznych przyjmujemy, że 1 L wody ma masę ok. 1 kg, więc 30 L wody ≈ 30 kg. Zatem masa syropu to 50 kg + 30 kg = 80 kg.

Kluczowy krok to rozróżnienie masy i objętości: syrop nie ma gęstości 1 kg/L jak czysta woda. Dla syropu o takim stężeniu przyjmujemy gęstość około 1,30 kg/L. Objętość wyznaczamy ze wzoru V = m/ρ:

V = 80 kg / 1,30 kg/L ≈ 61,5 L.

Po zaokrągleniu do pełnych 10 litrów otrzymujemy 60 litrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 50 litrów pojawia się, gdy ktoś mylnie utożsamia ilość cukru (50 kg) z litrami lub wykonuje niepełne przeliczenie bez uwzględnienia wody.
  • 30 litrów to sama ilość wody wynikająca z proporcji, a nie objętość gotowego syropu.
  • 80 litrów to błąd polegający na założeniu, że 80 kg syropu ma objętość 80 L (czyli gęstość 1 kg/L), co jest nieprawdziwe dla gęstych roztworów cukru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wynik wychodzi blisko masy w kilogramach, sprawdź, czy nie pominąłeś gęstości roztworu lub czy poprawnie rozumiesz zapis proporcji (kg cukru : L wody).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza praktyczny przepis: 5 kg cukru na 3 L wody. Cukier odważa się wagowo (kg), a wodę odmierza objętościowo (L). To ważne, bo inna interpretacja (np. masa:masa) daje inny wynik i może prowadzić do błędnego obliczenia ilości syropu.
Skalujesz przepis: 5 kg cukru wymaga 3 L wody. Dla 50 kg cukru liczysz 50/5 = 10 porcji, więc wody potrzeba 10 × 3 L = 30 L. To dopiero etap 1; później trzeba jeszcze przeliczyć masę syropu na litry.
Bo gęsty syrop cukrowy ma większą gęstość niż woda. 1 litr takiego syropu waży więcej niż 1 kg, więc ta sama masa zajmuje mniejszą objętość. Przyjmując np. 1,30 kg/L, 80 kg odpowiada ok. 61,5 L, a nie 80 L.
W zadaniach rachunkowych często przyjmuje się przybliżenie około 1,29–1,31 kg/L dla syropu 5:3 (stężenie ok. 62,5% cukru wagowo). Jeśli arkusz podaje konkretną wartość, należy użyć właśnie jej, aby wynik był jednoznaczny.
Kroki:
1) Z proporcji wyznacz litry wody.
2) Zamień litry wody na kilogramy (zwykle 1 L ≈ 1 kg).
3) Dodaj masy: cukier + woda = masa syropu.
4) Podziel masę przez gęstość syropu, aby dostać litry.
Nie wprost. Po rozpuszczeniu cukru objętość mieszaniny nie jest addytywna: cząsteczki cukru "układają się" między cząsteczkami wody, więc końcowa objętość jest mniejsza niż prosta suma. Dlatego w obliczeniach używa się gęstości syropu zamiast dodawania litrów.
Syrop 5:3 to syrop gęsty, kojarzony z zakarmianiem na zimę (okres jesienny). Gęstszy roztwór szybciej daje zapasy energetyczne i zwykle wymaga mniejszej ilości wody do przerobienia przez pszczoły niż syrop rzadki.
Najczęstsze błędy to: mylenie kg z L (założenie 1 kg = 1 L dla syropu), błędna interpretacja proporcji 5:3 jako masa:masa, oraz pomijanie gęstości roztworu. Często myli się też samą ilość wody (np. 30 L) z objętością gotowego syropu.
Tak. Objętość liczysz jako V = m/ρ, więc im większa gęstość ρ, tym mniejszy wynik w litrach. Dlatego w dobrym zadaniu egzaminacyjnym gęstość jest podana (lub jasno wynika z przyjętego standardu), a w poleceniu bywa też wskazane zaokrąglenie.
Zawsze zgodnie z poleceniem. Jeśli jest "do pełnych 10 litrów", to 61,5 L zaokrąglasz do 60 L. Gdy polecenie nie mówi o zaokrągleniu, lepiej podać wynik z rozsądną dokładnością (np. do 0,5 L lub 1 L), ale w testach zwykle zaokrąglenie jest sugerowane przez odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Proporcja 5:3 oznacza 5 kg cukru na 3 L wody, więc do 50 kg cukru potrzeba 30 L wody."

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki pszczelarskie opisujące rodzaje syropu (1:1, 2:1, 5:3) i ich zastosowanie sezonowe
  • Materiały z podstaw chemii: roztwory, stężenie, gęstość, zależność m–V–ρ
  • Notatki/arkusze ćwiczeniowe z obliczeń proporcji i przeliczeń jednostek (kg, L)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego