KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Jaką objętość wody w czasie 2 godzin tłoczy pompa o wydajności teoretycznej 200 m3/godz, której sprawność objętościowa jest równa 80%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawność objętościowa 80% oznacza, że wydajność rzeczywista wynosi Qrz = 0,8·200 = 160 m³/h.
W 2 godziny pompa przetłoczy V = 160·2 = 320 m³. Dlatego poprawną odpowiedzią jest 320 m³, a pozostałe wartości wynikają z pominięcia sprawności lub czasu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność teoretyczną pompy Qt = 200 m³/h oraz sprawność objętościową ηv = 80%. Sprawność objętościowa informuje, jaka część teoretycznego przetłaczanego strumienia objętości rzeczywiście trafia na wyjście (reszta to straty objętościowe, np. przecieki wewnętrzne).

Najpierw obliczamy wydajność rzeczywistą:

Qrz = ηv · Qt = 0,8 · 200 = 160 m³/h

Następnie obliczamy objętość w czasie 2 godzin, korzystając z zależności V = Q · t:

V = 160 m³/h · 2 h = 320 m³

Dlatego poprawna odpowiedź to 320 m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 200 m³ – odpowiada sytuacji, gdy ktoś błędnie przyjmie czas 1 godziny (t = 1 h) lub zignoruje przeliczenie na 2 godziny.
  • 160 m³ – to obliczona wydajność rzeczywista na godzinę (m³/h), ale nie jest to objętość z 2 godzin. To typowy błąd polegający na zatrzymaniu się po pierwszym kroku.
  • 400 m³ – to wynik Qt · t = 200 · 2, czyli pominięcie sprawności objętościowej. W praktyce oznaczałoby założenie, że pompa nie ma strat objętościowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w treści jest podana sprawność (procent). Jeśli tak, zamień ją na ułamek dziesiętny (80% → 0,8) i dopiero wtedy licz przepływ/objętość. Na końcu zweryfikuj jednostki: m³/h pomnożone przez h daje m³.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność objętościowa mówi, jaka część wydajności teoretycznej staje się wydajnością rzeczywistą na wylocie. 80% oznacza, że pompa realnie tłoczy 0,8 wartości teoretycznej, a pozostałe 20% "ginie" na skutek strat objętościowych (np. przecieków wewnętrznych).
Użyj zależności: Qrz = ηv · Qteor. Najpierw zamień procent na ułamek (np. 80% → 0,8), potem pomnóż przez wydajność teoretyczną. Otrzymasz wydajność rzeczywistą w tych samych jednostkach, np. m³/h.
Stosuje się prosty wzór: V = Q · t, gdzie V to objętość, Q to wydajność (np. m³/h), a t to czas (np. h). Upewnij się, że jednostki pasują: jeśli Q jest w m³/h, to czas musi być w godzinach.
Ponieważ wydajność teoretyczna nie uwzględnia strat (np. przecieków). W praktyce liczy się to, ile medium faktycznie trafia do instalacji. Pominięcie sprawności zawyża wynik i może prowadzić do błędnego doboru pompy, złego bilansu przepływów lub błędnej oceny czasu napełniania.
Najczęściej: (1) liczenie V = Qteor·t bez sprawności, (2) zatrzymanie się na Qrz i podanie go jako objętości, (3) zła zamiana procentów (80% jako 80), (4) pomylenie jednostek czasu, (5) nieuwzględnienie, że podany czas dotyczy całego procesu.
Tak, ale tylko gdyby sprawność objętościowa wynosiła 100% (brak strat) albo gdyby zadanie wyraźnie kazało liczyć z wydajności teoretycznej bez korekty. Przy ηv = 80% wynik 400 m³ jest zawyżony, bo ignoruje straty objętościowe.
Sprawność objętościowa może spadać m.in. przy zużyciu elementów (większe luzy i przecieki), nieprawidłowej lepkości medium, wzroście temperatury, uszkodzeniach uszczelnień lub pracy w niekorzystnych warunkach. Objawia się to mniejszym przepływem przy tych samych obrotach.
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny, dzieląc przez 100: 80% = 80/100 = 0,8. To ważne, bo w obliczeniach sprawność jest mnożnikiem. Błąd typu 200·80 prowadzi do zupełnie nielogicznych wyników.
Wykonaj kontrolę jednostek: jeśli Q jest w m³/h, to po pomnożeniu przez h dostajesz m³. Gdy czas masz w minutach, najpierw przelicz na godziny (np. 30 min = 0,5 h). Taka kontrola szybko ujawnia pomyłki w czasie lub w interpretacji wyniku.
Ćwicz schemat: (1) wypisz dane i jednostki, (2) policz Qrz z uwzględnieniem sprawności, (3) policz V = Q·t, (4) sprawdź sens wyniku (czy rośnie z czasem, czy jest mniejszy od teoretycznego), (5) wykonaj kontrolę jednostek. Rozwiązuj różne warianty z % i różnymi jednostkami.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Sprawność objętościowa 80% oznacza, że wydajność rzeczywista wynosi Qrz = 0,8·200 = 160 m³/h.W 2 godziny pompa przetłoczy V = 160·2 = 320 m³."

Źródła:

  • pl.wikipedia.org/wiki/Pompa – hasło "Pompa" (informacje ogólne o pompach i przepływie), dostęp: 07.02.2026
  • pl.wikipedia.org/wiki/Sprawno%C5%9B%C4%87 – hasło "Sprawność" (definicja sprawności jako stosunku wielkości użytecznej do doprowadzonej), dostęp: 07.02.2026
  • pl.wikipedia.org/wiki/Przep%C5%82yw_obj%C4%99to%C5%9Bciowy – hasło "Przepływ objętościowy" (zależność między przepływem a objętością w czasie), dostęp: 07.02.2026

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki siłowej: rozdział o pompach i sprawnościach
  • Zadania rachunkowe z przepływu objętościowego (Q) i objętości (V)
  • Dokumentacje techniczne pomp (karty katalogowe): definicje Q i sprawności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego