KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
Jaką odległość pokonał pociąg poruszający się ze średnią prędkością 90 km/h w czasie 120 minut jazdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Droga w ruchu jednostajnym liczymy ze wzoru s = v·t.
120 minut to 2 godziny, więc s = 90 km/h · 2 h = 180 km.
Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przeliczenia minut na godziny lub pomylenia działań.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano średnią prędkość pociągu oraz czas jazdy. Aby obliczyć przebytą odległość (drogę), stosuje się zależność dla ruchu jednostajnego:

s = v · t, gdzie: s – droga, v – prędkość, t – czas.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Prędkość jest w km/h, więc czas musi być w godzinach. Dane: 120 minut.
120 min = 120/60 h = 2 h.

Krok 2: podstawienie do wzoru
s = 90 km/h · 2 h = 180 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 60 km – często pojawia się po niepoprawnej konwersji lub "ucięciu" czasu do 2/3 godziny (błędne myślenie, że 120 min to 0,66 h).
  • 135 km – może wynikać z pomylenia 120 min z 1,5 h (90·1,5=135), czyli potraktowania 120 min jak 90 min.
  • 45 km – typowy efekt potraktowania 120 min jako 0,5 h lub zastosowania odwrotnego działania (dzielenia zamiast mnożenia).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybkie oszacowanie: skoro 90 km/h w 1 godzinę daje 90 km, to w 2 godziny musi wyjść około 180 km. Taka kontrola sensowności pomaga wyłapać pomyłki w jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności s = v · t, gdzie s to droga, v prędkość, a t czas. Kluczowe jest ujednolicenie jednostek: jeśli prędkość jest w km/h, to czas musi być w godzinach (minuty dzielisz przez 60).
Najpierw przelicz minuty na godziny: t[h] = t[min] / 60. Dopiero potem podstaw do wzoru s = v·t. To najczęstszy "punkt krytyczny" w zadaniach czas–droga–prędkość.
Bo 1 godzina ma 60 minut. Gdy dzielisz 120 przez 60, otrzymujesz 2. W praktyce warto pamiętać prosto: 60 min = 1 h, 120 min = 2 h, 180 min = 3 h.
Zrób oszacowanie: 90 km/h oznacza ok. 90 km w 1 godzinę. Skoro czas to 2 godziny, wynik powinien być w okolicach 180 km. Jeśli wychodzi np. 45 km, to prawie na pewno jest błąd w jednostkach lub działaniu.
Najczęściej tak, ale zależnie od tego, czego szukasz: gdy szukasz czasu, przekształcasz do t = s/v, a gdy szukasz prędkości, do v = s/t. Zawsze pilnuj jednostek (km, h, min) i dopiero potem licz.
Najczęściej: (1) nieprzeliczenie minut na godziny, (2) wpisanie 120 jako "120 h" wprost do wzoru, (3) dzielenie zamiast mnożenia, (4) brak kontroli sensowności wyniku. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
120 minut to 2 godziny. Następnie s = 90 km/h · 2 h = 180 km. Ten schemat jest typowy dla logistyki i spedycji, gdy trzeba szybko ocenić dystans lub ETA na podstawie średniej prędkości.
Nie zawsze. Prędkość średnia to "droga całkowita / czas całkowity" i może obejmować zmiany prędkości w trakcie jazdy. W takich zadaniach szkolnych zwykle zakłada się, że możemy użyć s = v·t właśnie z podaną prędkością średnią.
Pomagają w planowaniu przewozu (ETA), weryfikacji harmonogramu, ocenie realności deklarowanego czasu przejazdu oraz w rozmowach z klientem/kontrahentem. To także podstawa do szacowania kosztów i organizacji przeładunków.
Gdy zadanie jest w jednostkach SI (metry i sekundy) albo dotyczy zjawisk fizycznych wymagających m/s. W typowych zadaniach transportowych (kolej, drogowy) wygodniej zostać przy km/h i godzinach, bo wynik od razu jest w kilometrach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia: "Ruch jednostajny prostoliniowy" – opis zależności s = v·t, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny_prostoliniowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Prędkość" – definicje i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy: "Distance, time, and speed" (zależność d = rt), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide/arith-review-rate-problems/v/distance-time-and-speed (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: zadania na jednostki i proporcje
  • Podstawy fizyki: ruch jednostajny i prędkość średnia
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z obliczeń transportowych (czas–droga–prędkość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego