KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 9.
Jaką odległość w ciągu 3 h i 24 min pokona pojazd poruszający się ze średnią prędkością 70 km/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy ze wzoru s = v · t. Czas 3 h 24 min zamieniamy na godziny: 24 min = 24/60 h = 0,4 h, więc t = 3,4 h. Następnie s = 70 km/h · 3,4 h = 238 km. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przeliczenia 24 minut lub pominięcia minut.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach transportowych podstawą jest zależność między drogą, prędkością i czasem dla ruchu ze stałą (tu: średnią na całym odcinku) prędkością:

s = v · t

Najważniejszy krok to poprawne ujednolicenie jednostek. Prędkość podano w km/h, więc czas musi być w godzinach.

  • Podany czas: 3 h 24 min.
  • Przeliczamy minuty na część godziny: 24 min = 24/60 h = 0,4 h.
  • Łączny czas w godzinach: t = 3 + 0,4 = 3,4 h.

Teraz obliczamy drogę:

  • s = 70 km/h · 3,4 h
  • s = 238 km

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "238 km".

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne? W praktyce wynikają z typowych pomyłek:

  • "146 km" może pojawić się, gdy ktoś błędnie skróci czas przejazdu (np. omyłkowo przyjmie 2,08 h lub wykona niepoprawne działania na minutach).
  • "194 km" jest zgodne z sytuacją, gdy minuty zostaną źle przeliczone (np. 24 min potraktowane jako 0,24 h, co daje t = 3,24 h i zaniżony wynik).
  • "96 km" pasuje do błędu polegającego na użyciu tylko części danych (np. policzenie wyłącznie dla 1 h 24 min lub innego przypadkowo przyjętego czasu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rób szybki test sensowności. Przy 70 km/h w 3 godziny pojazd przejedzie 210 km, a dodatkowe 24 min (0,4 h) to jeszcze 28 km. Razem 238 km – wynik powinien być nieco większy niż 210 km.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby zamienić minuty na godziny, dzielisz liczbę minut przez 60. Dla 24 minut: 24/60 = 0,4 h. Potem dodajesz do pełnych godzin: 3 h + 0,4 h = 3,4 h. To kluczowe, gdy prędkość jest w km/h.
Wzór s = v · t opisuje drogę (s) jako iloczyn prędkości (v) i czasu (t). Stosuje się go przy planowaniu przejazdów, szacowaniu zasięgu w oknie czasowym oraz weryfikacji harmonogramu dostawy, gdy znasz średnią prędkość.
Bo zapis "0,24" dotyczy setnych części, a godzina ma 60 minut, nie 100. Poprawnie: 24 min = 24/60 h = 0,4 h. Gdy przyjmiesz 0,24 h, zaniżysz czas i wyjdzie za mała odległość.
Zrób przybliżenie: w 3 godziny przy 70 km/h jest 210 km. Dodatkowe 24 min to 0,4 h, czyli 70 · 0,4 = 28 km. Razem 238 km. Taki "test sensowności" pomaga wyłapać błędy w przeliczeniu minut.
Najczęściej: (1) błędne przeliczenie minut na godziny, (2) pominięcie minut i liczenie tylko pełnych godzin, (3) użycie złych jednostek (np. km/h z czasem w minutach), (4) zbyt wczesne zaokrąglanie. Każdy z nich daje wynik znacząco zaniżony.
Nie zawsze. Prędkość średnia uśrednia zmiany w czasie (np. postoje, korki), a prędkość stała oznacza brak zmian w trakcie ruchu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że podana "średnia prędkość" obowiązuje na całej trasie, więc można użyć s = v · t.
Najpierw zamień minuty na ułamek godziny (min/60), dodaj do pełnych godzin, a potem pomnóż przez prędkość w km/h. Przykład: 3 h 24 min → 3 + 24/60 = 3,4 h, następnie s = 70 · 3,4.
Używa się ich m.in. przy planowaniu tras i okien czasowych dostaw, wyznaczaniu możliwego zasięgu pojazdu między punktami przeładunku, ocenie realności harmonogramu oraz wstępnej kalkulacji kosztów (paliwo, czas pracy), gdy dystans wynika z planowanego czasu jazdy.
Jeśli prędkość jest w km/h, czas musi być w godzinach, a wynik wyjdzie w kilometrach. Gdy czas masz w minutach, najpierw przelicz na godziny. Niezgodne jednostki to jedna z głównych przyczyn błędów na egzaminie.
Warto ćwiczyć: przeliczanie czasu (min ↔ h), wyznaczanie czasu przejazdu z dystansu i prędkości, obliczenia dla prędkości średniej na odcinkach (np. 2 etapy), oraz zadania z kontrolą wyniku (czy dystans rośnie wraz z czasem). To buduje automatyzm i redukuje pomyłki.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Korzystamy ze wzoru s = v · t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Prędkość" (zależności i jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), hasło "Ruch jednostajny" (zależność s = v·t), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny - dostęp 2026-02-27
  • Khan Academy (PL), dział Matematyka: przeliczanie jednostek czasu (minuty i godziny), https://pl.khanacademy.org/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki (procenty, ułamki dziesiętne, jednostki)
  • Materiały szkolne z fizyki/kinematyki (ruch jednostajny, prędkość średnia)
  • Zbiory zadań dla technika logistyka z działu: obliczenia transportowe (czas–droga–prędkość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego