KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 23.
Jaką pracę przewozową wykonał pojazd, który na trasie Toruń – Warszawa (280 km) przewiózł ładunek o masie 24 ton, a w drodze powrotnej ładunek o masie 16 ton?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca przewozowa w tkm to iloczyn masy ładunku i długości trasy.
Wykonano ją na dwóch odcinkach: 24 t × 280 km = 6720 tkm oraz 16 t × 280 km = 4480 tkm.
Suma pracy z przejazdu "tam" i "z powrotem" wynosi 6720 + 4480 = 11 200 tkm.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie towarowym praca przewozowa jest standardowym miernikiem tego, ile "przewieziono" w ujęciu łączącym masę i odległość. Najczęściej wyraża się ją w tonokilometrach (tkm).

Definicja obliczeniowa jest prosta: dla danego odcinka trasy praca przewozowa = masa ładunku (w tonach) × odległość przewozu (w kilometrach). Jeśli przejazd składa się z kilku odcinków (albo ładunek zmienia się między odcinkami), to całkowitą pracę przewozową liczy się jako sumę prac z każdego odcinka.

W tym zadaniu pojazd przejeżdża relację Toruń–Warszawa o długości 280 km, a następnie wraca. Kluczowe jest zauważenie, że w drodze powrotnej przewozi inny ładunek (16 t), więc praca przewozowa nie jest taka sama jak w pierwszym kierunku.

Krok 1: przejazd Toruń–Warszawa
24 t × 280 km = 6720 tkm

Krok 2: przejazd powrotny
16 t × 280 km = 4480 tkm

Krok 3: suma pracy przewozowej
6720 tkm + 4480 tkm = 11 200 tkm

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości typu 6720 tkm lub 8960 tkm zwykle wynikają z policzenia tylko jednego kierunku albo z wykonania niepełnego sumowania.
  • Wynik 13 440 tkm może wynikać z pomyłki rachunkowej (np. błędnego dodania składowych) albo z przyjęcia niewłaściwej masy dla któregoś z odcinków.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozbij zadanie na odcinki, policz tkm osobno dla każdego odcinka, a dopiero potem zsumuj. To ogranicza ryzyko przeoczenia zmiany masy ładunku lub długości trasy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praca przewozowa (tkm) to miernik, który łączy masę ładunku i odległość przewozu. Liczy się ją jako iloczyn: masa w tonach × odległość w kilometrach. Dla kilku odcinków sumuje się tkm z każdego odcinka.
Policz tkm osobno dla przejazdu "tam" i dla przejazdu "z powrotem", bo masa ładunku może się różnić. Następnie dodaj wyniki. To najbezpieczniejsza metoda na egzaminie, bo minimalizuje ryzyko pominięcia zmiany masy lub odległości.
Tkm opisuje "ile ton przewieziono na jaką odległość". Sama masa nie pokazuje skali transportu, a sama odległość nie mówi nic o ładunku. Mnożenie łączy oba czynniki w jeden miernik porównawczy, użyteczny w analizie przewozów.
Jeśli pojazd jedzie bez ładunku, to praca przewozowa w tkm dla tego odcinka wynosi 0 (bo masa ładunku = 0). W praktyce kursy puste są ważne kosztowo, ale nie zwiększają tkm. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy jest podana masa dla każdego odcinka.
Najczęściej błędnie liczy się tylko jeden kierunek, ignoruje zmianę masy ładunku na powrocie albo myli się jednostki (t, km i tkm). Częsty jest też błąd procedury: dodanie mas ładunków bez uzasadnienia, zamiast policzenia dwóch odcinków osobno.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: jeśli masa jest w dziesiątkach ton, a odległość w setkach kilometrów, to tkm powinny być w tysiącach. Możesz też policzyć każdy odcinek osobno i porównać: większa masa przy tej samej odległości musi dać większe tkm.
Potrzebujesz co najmniej dwóch informacji: masy ładunku (w tonach) i długości trasy (w kilometrach). Jeśli masa lub odległość zmienia się na części trasy, trzeba znać je oddzielnie dla każdego odcinka i potem zsumować tkm.
Nie. Tkm (tonokilometr) dotyczy przewozu ładunków, a pkm (pasażerokilometr) dotyczy przewozu pasażerów. W obu przypadkach idea jest podobna (wielkość przewozu × odległość), ale jednostki i zastosowania są inne.
Tkm stosuje się m.in. w analizach wykonanej pracy przewozowej, raportach efektywności floty, zestawieniach dla klientów oraz w planowaniu przewozów. Dla spedytora to wygodny wskaźnik do porównywania zleceń o różnej masie i różnych dystansach.
Ćwicz schemat: odcinek → masa × km → tkm, a na końcu sumowanie. Rozwiązuj zadania z 2–3 odcinkami i ze zmienną masą ładunku. Zadbaj też o zapisy jednostek, bo poprawna jednostka pomaga wychwycić pomyłki w działaniu.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Eurostat Statistics Explained – Glossary: Tonne-kilometre (tkm), https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre_(tkm) - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (pl) – Tonokilometr, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Słowniki i glosariusze statystyczne pojęć transportowych (tkm, pkm)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw transportu i spedycji dotyczące mierników pracy
  • Zadania rachunkowe z obszaru "mierniki transportowe" (tkm/pkm) do samodzielnego ćwiczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego