KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2011

W klasycznym układzie zasilania świetlówki element wskazany strzałką jest dławikiem (statecznikiem magnetycznym), czyli cewką z rdzeniem włączoną szeregowo z lampą. Pełni on dwie kluczowe funkcje, co dokładnie opisuje poprawna odpowiedź.

• Ograniczanie prądu pracy: po zapłonie świetlówka jest lampą wyładowczą o ujemnej charakterystyce (po jonizacji spadek "oporu" powodowałby wzrost prądu). Dławik dzięki reaktancji indukcyjnej ogranicza prąd do wartości bezpiecznej dla lampy i układu.
• Umożliwienie zapłonu: w fazie zapłonu zapłonnik chwilowo zamyka obwód, podgrzewając elektrody. Gdy zapłonnik się rozwiera, zmiana prądu w cewce powoduje zjawisko samoindukcji i powstaje krótki impuls napięcia, który sprzyja jonizacji gazu i zapłonowi lampy.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zjawisk lub elementów układu:

• "Likwiduje zjawisko stroboskopowe." Sam dławik nie usuwa efektu stroboskopowego/migotania; ograniczenie tego zjawiska wiąże się m.in. z układami wielolampowymi z przesunięciem fazowym lub zasilaniem elektronicznym o wysokiej częstotliwości.
• "Poprawia współczynnik mocy świetlówki w czasie jej pracy." Poprawę cosφ realizuje zwykle kondensator kompensacyjny dołączany równolegle do zasilania, który kompensuje moc bierną indukcyjną wnoszoną przez dławik.
• "Skraca czas zapłonu świetlówki." Czas zapłonu zależy głównie od typu i stanu zapłonnika oraz elektrod; dławik jest niezbędny do impulsu i ograniczenia prądu, ale nie jest elementem "przyspieszającym" zapłon wprost.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: cewka w szeregu = ogranicza prąd i daje impuls zapłonowy, a kondensator równoległy = poprawia cosφ.