KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Jaką skuteczność akustyczną powinny posiadać ekrany wyciszające, aby po ich zainstalowaniu natężenie dźwięku zmniejszyło się ze 100 dB(E1) do 75 dB(E2)?
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny, który jest używany do obliczania skuteczności akustycznej ekranów wyciszających.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skuteczność liczona jest jako procentowa redukcja względem poziomu początkowego: η=(E1−E2)/E1·100%. Dla spadku ze 100 do 75 otrzymujemy (100−75)/100·100%=25%. Nie należy mylić tego z samą różnicą poziomów (25 dB).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu "skuteczność akustyczna" jest zdefiniowana jako procentowy udział redukcji poziomu dźwięku w wartości początkowej. Służy do tego wzór: η=(E1−E2)/E1·100%, gdzie E1 oznacza poziom przed zastosowaniem ekranów, a E2 po ich zainstalowaniu.

Podstawiamy dane:

  • E1=100 dB
  • E2=75 dB

Najpierw obliczamy redukcję: 100−75=25 (spadek o 25 jednostek w zapisie zadania). Następnie odnosimy ją do wartości początkowej: 25/100=0,25. Po przeliczeniu na procenty: 0,25·100%=25%.

Dlatego odpowiedź "25%" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie odpowiadają wynikowi obliczenia według definicji skuteczności:

  • "40%" i "50%" odpowiadałyby znacznie większej redukcji względem poziomu początkowego (odpowiednio 40 i 50 przy E1=100), a w danych z zadania redukcja wynosi 25.
  • "75%" jest typowym skutkiem pomylenia poziomu końcowego (75) z procentem albo błędnego uznania, że "zostało 75%, więc skuteczność to 75%". W skuteczności liczy się jednak ile ubyło względem E1, a nie ile pozostało.

W praktyce spotyka się też pojęcie tłumienia/insertion loss wyrażane w dB jako prosta różnica poziomów. W tym przykładzie różnica wynosi 25 dB, ale to nie jest to samo co skuteczność procentowa liczona z podanego wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara, o ile (w ujęciu względnym) zmniejszył się poziom dźwięku po zastosowaniu ekranu. W zadaniach szkolnych bywa liczona jako procent redukcji względem poziomu początkowego: η=(E1−E2)/E1·100%, gdzie E1 jest "przed", a E2 "po".
Stosujesz wzór na procentową redukcję: η=(E1−E2)/E1·100%. Najpierw różnica: 100−75=25. Potem odniesienie do wartości początkowej: 25/100=0,25. Na końcu procenty: 0,25·100%=25%.
Bo skuteczność procentowa zależy od wartości początkowej (dzielisz przez E1). Ten sam spadek o 25 (np. 80→55) da inny procent niż 100→75. Jeśli w zadaniu podano wzór procentowy, nie wolno przenosić samej różnicy dB wprost na procent.
Nie. Tłumienie (często opisywane jako różnica poziomów) podaje się w dB i bywa liczone jako E1−E2. Skuteczność w % to wielkość względna: (E1−E2)/E1·100%. W praktyce oba opisy mogą się pojawiać, ale nie są zamienne.
Najczęściej:
  • mylenie "różnicy w dB" z "procentem"
  • pomijanie dzielenia przez E1
  • uznanie, że "zostało 75, więc skuteczność 75%"
Pomaga zawsze zapisanie wzoru i sprawdzenie, co jest w liczniku, a co w mianowniku.
Zwróć uwagę na słowa "skuteczność" i na to, czy w materiale (np. przy zadaniu) pojawia się wzór z mnożeniem przez 100%. Jeśli jest zapis "·100%", oznacza to, że oczekiwany wynik ma być procentem, a nie różnicą w dB.
Ekrany akustyczne stosuje się m.in. przy drogach, liniach kolejowych i obiektach przemysłowych, gdy trzeba ograniczyć oddziaływanie hałasu na tereny chronione lub zabudowę. W dokumentacji często porównuje się poziomy hałasu "przed" i "po" zastosowaniu zabezpieczenia.
W praktyce znaczenie mają m.in.: wysokość i długość ekranu, usytuowanie względem źródła i odbiorcy, szczelność, materiał i konstrukcja oraz ukształtowanie terenu. Dlatego rzeczywisty efekt może się różnić od prostych przykładów obliczeniowych.
Jeśli zadanie jasno mówi o "skuteczności procentowej", zwykle chodzi o klasyczną zmianę względną: (wartość początkowa − końcowa) / wartość początkowa ·100%. Gdy jednak w materiałach pojawia się konkretny wzór, należy użyć dokładnie tego wzoru.
Przy E1=100 obliczenia są szybkie: różnica to 25, a dzielenie przez 100 od razu daje 0,25, czyli 25%. Taki "skrót" działa tylko dlatego, że wartość początkowa wynosi 100; w innych zadaniach trzeba normalnie wykonać dzielenie.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Skuteczność liczona jest jako procentowa redukcja względem poziomu początkowego: η=(E1−E2)/E1·100%."

Źródła:

  • Ilustracja dołączona do pytania (wzór): η=(E₁−E₂)/E₁·100% (opis ilustracji w danych zadania).
  • PN-EN 1793 (normy dotyczące ekranów akustycznych przy drogach) – przywołane w kontekście jako norma powiązana; brak podanej części i wydania w dostarczonych danych.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z akustyki środowiskowej (pojęcia: hałas, poziom dźwięku, redukcja, tłumienie)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące obliczeń procentowych i pracy ze wzorami
  • Normy i opracowania techniczne dotyczące ekranów akustycznych (ogólne zapoznanie z terminologią i parametrami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego