KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Jaką techniką wykonano szkic żurnalowy przedstawiony na rysunku, do którego wykonania wykorzystano ścinki materiałów, kolorowych papierów i farb?
Ilustracja przedstawia szkic żurnalowy, który jest przykładem techniki kolażu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kolaż polega na tworzeniu kompozycji przez naklejanie i łączenie różnych elementów (np. ścinków tkanin, papierów) oraz ich uzupełnianie farbą. Batik dotyczy barwienia tkanin metodą rezerwy woskiem, tempera to technika malarska farbami, a lawowanie to cieniowanie rozwodnionym medium.

Pełne wyjaśnienie:

Technika kolażu polega na budowaniu obrazu lub projektu przez łączenie różnych, zwykle gotowych elementów (wycinków, papierów, tkanin, fotografii) w jedną kompozycję. W projektowaniu ubioru kolaż bywa używany do szkiców żurnalowych i prezentacji koncepcji, bo pozwala szybko pokazać fakturę, wzór i kolor materiału, np. przez wklejenie ścinków tkanin, a następnie dopracowanie detali farbą.

Odpowiedź "Kolażu." jest właściwa, ponieważ opis wskazuje na użycie ścinków materiałów i kolorowych papierów, czyli typowych komponentów tej techniki, a farby mogą pełnić rolę uzupełnienia (podkreślenie konturu, cienia, akcentów kolorystycznych).

Pozostałe propozycje nie pasują do tak opisanego wykonania:

  • Batik to technika zdobienia i barwienia tkanin z zastosowaniem rezerwy (najczęściej wosku). Kluczowy jest proces barwienia materiału, a nie komponowanie z wycinków.
  • Tempera jest techniką malarską wykonywaną farbami temperowymi (spoiwo wodne, np. emulsja). Sama w sobie nie zakłada tworzenia pracy z naklejanych fragmentów tkanin i papieru.
  • Lawowanie polega na uzyskiwaniu półtonów przez rozcieńczanie tuszu lub farby wodą i stopniowe cieniowanie. To metoda modelowania waloru, a nie łączenia różnych materiałów w kompozycję.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się wycinanie/łączenie/naklejanie różnych materiałów, najczęściej chodzi o kolaż. Jeśli nacisk jest na rezerwę i barwienie tkaniny, wtedy rozważ batik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolaż to kompozycja tworzona przez łączenie i przyklejanie różnych elementów (np. papieru, zdjęć, ścinków tkanin), często uzupełniana rysunkiem lub farbą. W modzie pomaga szybko pokazać fakturę i kolor materiału oraz klimat projektu kolekcji.
Wskazówką są widoczne "doklejane" fragmenty: kawałki tkanin, papieru, wycinki lub warstwy o innej fakturze niż rysunek. Jeśli projekt wygląda jak złożony z kilku materiałów, a nie tylko namalowany lub narysowany, to typowy efekt kolażu.
To podstawowe tworzywo kolażu: elementy są dobierane i zestawiane, aby uzyskać pożądany efekt wizualny (faktura, deseń, kontrast). W projektowaniu odzieży ścinki tkanin są szczególnie ważne, bo pokazują realny wygląd materiału, a nie tylko jego rysunek.
Batik to technika zdobienia tkanin oparta na barwieniu z użyciem rezerwy (najczęściej wosku), która chroni fragmenty przed farbą. Kluczowy jest proces farbowania materiału, a nie sklejanie wielu elementów w jedną kompozycję, jak w kolażu.
Tempera to technika malarska wykonywana farbami temperowymi, dająca kryjące, dość matowe plamy koloru. W szkicach mody stosuje się ją do barwienia sylwetki i detali, ale sama tempera nie zakłada przyklejania ścinków tkanin czy papieru, więc to inny sposób pracy niż kolaż.
Lawowanie polega na cieniowaniu poprzez nakładanie rozcieńczonego tuszu lub farby, aby uzyskać stopniowanie waloru (od jasnego do ciemnego). Efekt jest "akwarelowy" i opiera się na przejściach tonalnych, a nie na łączeniu różnych materiałów w jedną naklejaną kompozycję.
Częsty błąd to wybór techniki malarskiej tylko dlatego, że w pracy użyto farb. W kolażu farba może być jedynie dodatkiem do elementów naklejanych. W technikach malarskich (np. tempera, lawowanie) obraz powstaje głównie przez malowanie, bez warstw wycinanek i wklejek.
Najlepiej zrobić krótką ściągę: nazwa techniki → materiał → efekt. Ćwicz rozpoznawanie po "sygnałach": wycinanki i łączenie = kolaż; barwienie tkaniny i rezerwa = batik; kryjące farby = tempera; płynne cieniowanie rozcieńczeniem = lawowanie.
Najbardziej użyteczne są ścinki tkanin (realna faktura i kolor), próbki dodatków (guziki, koronki, taśmy) oraz wycinki zdjęć inspiracyjnych. Dzięki nim projekt staje się bardziej "materialny" i łatwiej ocenić spójność stylu, zanim powstanie prototyp odzieży.
Tak. Kolaże są często elementem portfolio, bo pokazują sposób myślenia o materiale, kolorystyce i nastroju kolekcji. Mogą występować jako plansze koncepcyjne lub szkice żurnalowe z wklejonymi próbkami tkanin, uzupełnione rysunkiem i opisem projektu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Kolaż polega na tworzeniu kompozycji przez naklejanie i łączenie różnych elementów (np. ścinków tkanin, papierów) oraz ich uzupełnianie farbą."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "kolaż", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kolaz;3923212.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN – hasło "batik", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/batik;3874325.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN – hasło "tempera", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/tempera;3985490.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie terminów plastycznych (hasła: kolaż, tempera, lawowanie, batik)
  • Podręczniki i materiały dydaktyczne do projektowania ubioru (działy o technikach prezentacji projektu)
  • Przykładowe portfolio projektowe (moodboardy/kompozycje materiałowe) analizowane na zajęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego