W odlewaniu kokilowym (odlewanie do form metalowych) temperatura kokili jest jednym z kluczowych parametrów, ponieważ decyduje o tym, jak szybko ciekły metal oddaje ciepło do formy. Dla stopów Al‑Si forma jest zwykle wstępnie nagrzewana, aby zapewnić stabilne wypełnienie wnęki i powtarzalne warunki krzepnięcia.
Dla odlewu grubościennego (tu: przeważająca grubość ścianki powyżej 8 mm) zbyt niska temperatura kokili powoduje bardzo intensywne chłodzenie na początku zalewania. Skutkiem może być zbyt szybkie tworzenie się warstwy zestalonej przy ściankach, wzrost lepkości przepływu i w konsekwencji problemy z prawidłowym wypełnieniem: niedolewy, zacięcia, brak pełnego odwzorowania kształtu. Dlatego stosuje się nagrzanie formy do zakresu roboczego.
Odpowiedź "180÷250°C" jest poprawna, ponieważ reprezentuje umiarkowane nagrzanie kokili, które z jednej strony ogranicza ryzyko "zamarzania" strugi metalu na zimnych ściankach, a z drugiej nie przegrzewa narzędzia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Poniżej 120°C" – to temperatura zbyt niska jak na stabilne kokilowanie; zwiększa prawdopodobieństwo gwałtownego odbioru ciepła i zaburzeń wypełnienia, zwłaszcza przy geometrii wymagającej płynnego dopływu metalu.
- "350÷450°C" – zakres bardzo wysoki dla pracy kokili; może prowadzić do zbyt wolnego odbioru ciepła, pogorszenia kontroli krzepnięcia oraz większej zmienności jakości (np. trudniej utrzymać powtarzalność i ograniczać wady).
- "Powyżej 450°C" – wartość skrajna, która w praktyce procesu byłaby typowo traktowana jako przegrzanie formy, zwiększające ryzyko problemów technologicznych i jakościowych.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać zależność: temperatura kokili jest dobierana tak, aby zapewnić wypełnienie, ale jednocześnie zachować kontrolę krzepnięcia. Dla odlewów grubszych nie oznacza to automatycznie "maksymalnie wysokiej" temperatury – liczy się zakres roboczy właściwy dla danego stopu i technologii.
