KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 6.
Jaką wartość ma rzędna terenu rzeki na załączonym przekroju poprzecznym?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny terenu wzdłuż rzeki Jeziorna, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędna terenu na przekroju poprzecznym jest wartością wysokości odczytaną dla wskazanego punktu w korycie/na terenie wzdłuż osi pionowej (wysokościowej).
Poprawna jest wartość 109.13 m, bo odpowiada rzędnej przypisanej do miejsca przecięcia przekroju z terenem w obrębie rzeki na załączonym rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z przekrojem poprzecznym rzeki "rzędna" oznacza wysokość wybranego punktu w przyjętym układzie odniesienia (najczęściej w metrach nad poziomem odniesienia). Nie jest to odległość w poziomie ani "głębokość" sama w sobie, tylko wartość wysokości odczytana z osi pionowej lub z podpisu przy punkcie.

Aby poprawnie odpowiedzieć, należy:

  • zidentyfikować, gdzie na przekroju znajduje się teren/koryto rzeki (a nie np. skarpa, korona wału czy obiekt inżynierski),
  • ustalić, dla którego miejsca ma być odczyt (w praktyce zwykle chodzi o punkt w korycie, w osi cieku lub o najniższy punkt dna – zależnie od oznaczeń na rysunku),
  • odczytać wartość wysokości zgodnie z podaną dokładnością (tu do centymetrów).

Odpowiedź "109.13 m" jest właściwa, ponieważ odpowiada rzędnej przypisanej do terenu w rejonie rzeki na przekroju (wartość z dokładnością do 0,01 m).

Pozostałe wartości są błędne typowo z następujących powodów:

  • "110.00 m" często bywa wybierane przez zaokrąglanie lub preferowanie "okrągłych" liczb, mimo że przekrój podaje dokładniejsze dane.
  • "113.91 m" może odpowiadać innemu elementowi przekroju (np. wyżej położonej części terenu, skarpie, drodze, nasypowi) – czyli jest odczytem z niewłaściwego miejsca.
  • "116.39 m" jest jeszcze wyższą rzędną, typowo z obszaru poza korytem (np. krawędź doliny/wyżej położony teren) i nie opisuje rzędnej "terenu rzeki".

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz wartość, sprawdź, czy odczyt dotyczy właściwego punktu (koryto/teren) oraz czy zachowana jest dokładność zapisu (metry z dwiema cyframi po przecinku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna terenu to wysokość (wartość "poziomu") danego punktu terenu przedstawionego na przekroju, podana w metrach w przyjętym układzie odniesienia. Na przekroju odczytuje się ją z osi wysokości lub z opisów wartości przy konkretnych punktach.
Najpierw zlokalizuj punkt, dla którego masz wykonać odczyt (np. w korycie rzeki), a potem odczytaj jego wysokość z osi pionowej albo z podpisu na rysunku. Zwróć uwagę na skalę i dokładność zapisu (np. do 0,01 m).
W dokumentacji pomiarowej i przekrojach terenowych rzędne często podaje się w centymetrach (0,01 m), bo taka dokładność bywa wymagana do analizy profili, spadków i porównań między pomiarami. Zaokrąglenie do pełnych metrów może zmienić interpretację wyniku.
Nie. Rzędna terenu dotyczy powierzchni gruntu (np. dna lub skarpy), a rzędna zwierciadła wody dotyczy poziomu wody w danym momencie. Na przekroju mogą występować obie linie, więc trzeba sprawdzić, do czego odnosi się polecenie.
Najczęściej myli się elementy przekroju (np. skarpa zamiast koryta), odczytuje wartość z niewłaściwej osi, ignoruje różne skale pionową i poziomą albo zaokrągla wynik do "ładnej" liczby. Pomaga kontrola: punkt → oś wysokości → dokładność zapisu.
Porównaj położenie punktu z opisami na rysunku (np. oznaczenie koryta, brzegów, osi cieku). Jeśli wątpisz, wybierz punkt najbardziej związany z "terenem rzeki" (zwykle w obrębie koryta), a nie z elementami infrastruktury lub wyżej położonym terenem.
Zazwyczaj nie. To zadanie sprawdza umiejętność odczytu danych z przekroju (interpretacja rysunku i skali). Obliczenia pojawiają się dopiero w kolejnych krokach, np. przy wyznaczaniu różnic wysokości, spadku lub pola przekroju, jeśli takie polecenie jest w zadaniu.
Rzędne służą m.in. do oceny zagrożenia powodziowego, analizy zmian koryta, projektowania działań renaturyzacyjnych oraz weryfikacji warunków odpływu wody. Dla technika ochrony środowiska to praktyczne narzędzie do interpretacji danych terenowych i dokumentacji.
Przekroje wykonuje się np. podczas inwentaryzacji cieków, monitoringu zmian morfologii koryta, przygotowania dokumentacji do inwestycji hydrotechnicznych lub prac utrzymaniowych oraz w analizach środowiskowych. Umożliwiają porównywanie stanu w czasie.
Ćwicz odczyt wartości z różnych przekrojów i profili: wskazywanie punktu, rozpoznawanie osi i skali, sprawdzanie jednostek i dokładności. Dobrą metodą jest powtarzalna procedura: "znajdź punkt → sprawdź opis → odczytaj wysokość → skontroluj, czy to właściwy element przekroju".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw geodezji/topografii (odczyt profili i przekrojów)
  • Ćwiczenia z interpretacji map i profili wysokościowych stosowanych w inżynierii środowiska
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczące czytania przekrojów i profili (hydrologia/geodezja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego