KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 36.
Jaką wartość rezystancji ma rezystor przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia rezystor z kodem kolorowym oraz tabelę z wartościami kolorów dla rezystorów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję z kodu barwnego odczytuje się z pierwszych dwóch cyfr oraz mnożnika (i tolerancji). Dla przedstawionego rezystora cyfry tworzą "56", a mnożnik wynosi 100, więc wartość nominalna to 56 Ω. Pozostałe opcje wynikają z zastosowania innego mnożnika.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość rezystora z oznaczeniami barwnymi odczytuje się według ustalonego schematu. Najczęściej spotykany jest wariant 4‑paskowy, w którym:

  • pierwszy pasek oznacza pierwszą cyfrę znaczącą,
  • drugi pasek oznacza drugą cyfrę znaczącą,
  • trzeci pasek to mnożnik (potęga dziesięciu),
  • czwarty pasek to tolerancja (dokładność wykonania).

W tym zadaniu cyfry znaczące tworzą liczbę 56, a zastosowany mnożnik odpowiada 100, czyli mnożeniu przez 1. Otrzymujemy więc rezystancję nominalną 56 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wynikają z typowych pomyłek związanych z mnożnikiem:

  • 5,6 Ω odpowiadałoby sytuacji, w której ktoś "przesuwa przecinek" i w praktyce przyjmuje mnożnik 10−1 zamiast 100. W standardowym 4‑paskowym kodzie barwnym taki zapis nie jest typowym skutkiem poprawnego odczytu.
  • 560 Ω to efekt przyjęcia mnożnika 101 (mnożenie 56 przez 10).
  • 5600 Ω to efekt przyjęcia mnożnika 102 (mnożenie 56 przez 100).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, z której strony zaczyna się odczyt. Pasek tolerancji (często złoty lub srebrny) bywa odsunięty od pozostałych i zwykle znajduje się na końcu, co pomaga ustalić właściwy kierunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt zaczyna się od strony, gdzie paski są bliżej siebie (a pasek tolerancji bywa odsunięty). Następnie bierzesz 2 lub 3 cyfry znaczące, potem mnożnik (potęga 10) i na końcu tolerancję. Wątpliwości rozstrzygaj porównując z tabelą kodu barwnego.
Mnożnik mówi, przez jaką potęgę dziesięciu trzeba pomnożyć cyfry znaczące. Przykładowo, gdy cyfry to 56 i mnożnik to 101, wynik to 560 Ω. Błędny dobór mnożnika to najczęstsza przyczyna pomyłek w takich zadaniach.
To typowy "wabik" na błąd myślenia polegający na mechanicznym przesunięciu przecinka lub pominięciu właściwego mnożnika. W kodzie barwnym nie odczytuje się przecinka bezpośrednio — wartość wynika z cyfr i mnożnika, dlatego trzeba zawsze wykonać krok z mnożeniem.
Zwykle pasek tolerancji (często złoty lub srebrny) jest ostatni i bywa oddalony od pozostałych. Czytaj od przeciwnej strony. Jeśli rezystor ma 5 pasków, zasada jest podobna: 3 cyfry znaczące, mnożnik, tolerancja.
Najczęściej: odczyt od złej strony (od tolerancji), pomylenie mnożnika z tolerancją, użycie złej potęgi dziesięciu oraz nieuwzględnienie liczby pasków (4 vs 5). Pomaga szybkie sprawdzenie, czy wynik jest "sensowny" dla typowych wartości w układach.
Tak, znaczenie kolorów cyfr i mnożnika jest stałe w tej konwencji oznaczeń, ale trzeba wiedzieć, czy element ma 4 czy 5 pasków, bo zmienia się liczba cyfr znaczących. Dodatkowo tolerancja nie zmienia wartości nominalnej, tylko dopuszczalne odchylenie.
Gdy paski są starte, przebarwione albo element jest przypalony, odczyt wizualny bywa niepewny. Wtedy użyj multimetru w trybie omomierza. Pamiętaj, by przy pomiarze w układzie (na płytce) wynik mógł być zafałszowany przez połączenia równoległe.
Poza rezystancją sprawdź moc (np. 0,25 W, 0,5 W) i tolerancję (np. 5% lub 1%), aby element nie przegrzewał się w pracy i spełniał wymagania układu. W aplikacjach precyzyjnych wybiera się zwykle mniejszą tolerancję.
Tolerancja określa, o ile rzeczywista rezystancja może odbiegać od wartości nominalnej. Przykładowo tolerancja 5% oznacza, że rezystor 56 Ω może mieć wartość w pewnym zakresie wokół 56 Ω. Na egzaminie tolerancja zwykle nie zmienia odpowiedzi, jeśli pytanie dotyczy nominalnej rezystancji.
Najlepiej korzystać z materiałów dydaktycznych szkoły oraz z tabel udostępnianych przez dystrybutorów elementów elektronicznych (np. kalkulatory kodu barwnego) albo podręczników elektroniki. Warto wydrukować tabelę i ćwiczyć odczyt na realnych rezystorach.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Rezystancję z kodu barwnego odczytuje się z pierwszych dwóch cyfr oraz mnożnika (i tolerancji)."

Źródła:

  • Wikipedia: Electronic color code (resistor color code) — https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_color_code (dostęp: 2026-03-02)
  • Digi-Key: Resistor Color Code Calculator — https://www.digikey.com/en/resources/conversion-calculators/conversion-calculator-resistor-color-code (dostęp: 2026-03-02)
  • All About Circuits: Resistor Color Code — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/reference/chpt-2/resistor-color-codes/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Tablica kodu barwnego rezystorów (drukowana ściąga na stanowisku)
  • Kalkulator kodu barwnego rezystorów (narzędzie online producenta/dystrybutora)
  • Podstawowy podręcznik z elektrotechniki/elektroniki: rozdział o rezystorach i oznaczeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego