KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 18.
Absolwentka Zasadniczej Szkoły Zawodowej podjęła pierwszą pracę na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1 etatu. Jaki wymiar urlopu przysługuje jej po przepracowaniu 6 miesięcy?
Ilustracja przedstawia wyciąg z Kodeksu pracy, dotyczący wymiaru urlopu wypoczynkowego dla pracowników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pierwszej pracy urlop wypoczynkowy nabywa się z upływem każdego miesiąca w wymiarze 1/12 rocznego urlopu (art. 153 KP). Przy stażu poniżej 10 lat roczny wymiar to 20 dni (art. 154 KP). Po 6 miesiącach: 6/12 × 20 = 10 dni.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszym roku pierwszej pracy pracownik nie otrzymuje z góry całego rocznego urlopu. Zgodnie z zasadą z art. 153 Kodeksu pracy prawo do urlopu powstaje stopniowo: po każdym przepracowanym miesiącu w wysokości 1/12 urlopu, który przysługiwałby po przepracowaniu roku.

Aby policzyć urlop po 6 miesiącach, trzeba najpierw ustalić roczny wymiar. Z art. 154 KP wynika, że roczny wymiar wynosi:

  • 20 dni – gdy staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat,
  • 26 dni – gdy staż urlopowy wynosi co najmniej 10 lat.

Absolwentka zasadniczej szkoły zawodowej ma do stażu urlopowego zaliczany okres nauki, ale nie daje to progu 10 lat, więc przyjmujemy roczny wymiar 20 dni. Ponieważ pracuje na pełny etat, nie stosuje się dodatkowej proporcji z tytułu niepełnego wymiaru czasu pracy.

Obliczenie urlopu nabytego po 6 miesiącach:

  • Roczny urlop: 20 dni
  • Po 6 miesiącach: 6/12 rocznego wymiaru
  • 6/12 × 20 = 10 dni

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 20 dni to roczny wymiar dla stażu poniżej 10 lat, ale nie jest to urlop nabyty po 6 miesiącach w pierwszej pracy.
  • 13 dni nie wynika z zasady 1/12 rocznego wymiaru po 6 miesiącach (w tym zadaniu proporcja prowadzi do 10 dni).
  • 26 dni dotyczy rocznego wymiaru przy stażu co najmniej 10 lat; dodatkowo pytanie dotyczy urlopu po 6 miesiącach, a nie wymiaru rocznego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "pierwsza praca" oraz "po X miesiącach", niemal zawsze należy zastosować mechanizm 1/12 za każdy miesiąc, a dopiero potem przemnożyć przez roczny wymiar 20 lub 26 dni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że w roku rozpoczęcia pierwszej pracy urlop nie przysługuje od razu w pełnym rocznym wymiarze. Z upływem każdego miesiąca pracy pracownik "dopisywa" część urlopu równą 1/12 rocznego wymiaru, aż do końca roku.
Najpierw ustal roczny wymiar (zwykle 20 dni przy stażu poniżej 10 lat). Potem policz część urlopu: 6/12 rocznego wymiaru. Dla 20 dni wychodzi 10 dni. To jest urlop nabyty po 6 miesiącach.
20 dni to wymiar roczny przy stażu poniżej 10 lat. W pierwszej pracy urlop powstaje stopniowo co miesiąc, więc po pół roku pracownik ma prawo tylko do połowy rocznego wymiaru, a nie do całości.
Tak, bo okres nauki może zwiększać tzw. staż urlopowy. To staż decyduje, czy roczny urlop wynosi 20 czy 26 dni. Sam fakt ukończenia szkoły zawodowej zwykle nie daje 10 lat stażu, ale jest elementem do wliczenia.
26 dni przysługuje wtedy, gdy pracownik ma co najmniej 10 lat stażu urlopowego (łącznie z zaliczanymi okresami nauki). Jeśli staż jest krótszy, roczny wymiar wynosi 20 dni, a w pierwszej pracy nalicza się go dodatkowo miesięcznie.
Tak. W roku rozpoczęcia pierwszej pracy urlop nabywa się cząstkowo po każdym miesiącu (mechanizm 1/12). W kolejnych latach, co do zasady, pracownik nabywa prawo do pełnego urlopu z góry na początku roku, zgodnie z ogólnymi zasadami.
Tak. Najpierw ustalasz roczny wymiar (20 lub 26 dni), potem wyliczasz proporcję do etatu (np. 1/2 etatu), a dopiero na końcu stosujesz naliczanie miesięczne w pierwszej pracy (1/12 za miesiąc). W tym zadaniu jest pełny etat, więc nie ma tej dodatkowej proporcji.
Najczęściej: wybranie 20 dni jako "oczywistego" urlopu, mimo że pytanie dotyczy pół roku w pierwszej pracy; oraz wybranie 26 dni przez automatyczne skojarzenie z "dłuższym stażem", bez sprawdzenia progu 10 lat i bez zastosowania proporcji 6/12.
Staż urlopowy to suma okresów, które liczą się do ustalenia rocznego wymiaru urlopu (20 albo 26 dni). Obejmuje m.in. okresy zatrudnienia oraz określone okresy nauki. Od stażu zależy, czy przekroczysz próg 10 lat.
Szukaj w treści sformułowań typu: pierwsza praca, pierwszy rok pracy, "po X miesiącach". To sygnał, że urlop jest naliczany miesięcznie. Następnie ustalasz roczny wymiar (20/26) i liczysz część: X/12 tego wymiaru.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "W pierwszej pracy urlop wypoczynkowy nabywa się z upływem każdego miesiąca w wymiarze 1/12 rocznego urlopu (art. 153 KP)."

Źródła:

  • Kodeks pracy (ustawa), art. 153–155, Dz.U. 2023 poz. 1465

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy w części dotyczącej urlopów wypoczynkowych (art. 153–155)
  • Komentarz/omówienie zasad naliczania urlopu w pierwszym roku pracy (materiały do kadr i płac)
  • Zadania rachunkowe z proporcjonalnego ustalania urlopu (ćwiczenia egzaminacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego