KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Aby dokonać wymiany tarczy sprzęgła napędu ciągnika, należy rozłączyć ciągnik między
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tarcza sprzęgła znajduje się w sprzęgle głównym umieszczonym na styku silnika i skrzyni przekładniowej. Aby ją wymienić, trzeba uzyskać dostęp do obudowy sprzęgła, co w praktyce wymaga rozłączenia (rozpołowienia) ciągnika właśnie między silnikiem a skrzynią, a nie przy moście, osi czy zwolnicy.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym ciągniku rolniczym sprzęgło główne (wraz z tarczą sprzęgła) stanowi element łączący silnik ze skrzynią przekładniową. Jego zadaniem jest czasowe rozłączanie przeniesienia momentu obrotowego z wału silnika na dalsze elementy układu napędowego, aby umożliwić ruszanie, zmianę biegów i zatrzymanie bez gaszenia silnika.

Jeżeli celem jest wymiana tarczy sprzęgła, konieczny jest dostęp do wnętrza obudowy sprzęgła. W praktyce oznacza to rozdzielenie zespołów, pomiędzy którymi sprzęgło pracuje, czyli wykonanie rozłączenia ciągnika między silnikiem a skrzynią przekładniową. Dopiero po takim rozłączeniu można zdemontować docisk i wyjąć tarczę, a następnie wykonać montaż z prawidłowym osiowaniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "przednią osią a silnikiem" – przednia oś nie jest miejscem zabudowy tarczy sprzęgła. Rozdzielenie w tym miejscu nie daje dostępu do obudowy sprzęgła i nie rozłącza silnika od skrzyni.
  • "skrzynią przekładniową a tylnym mostem" – rozłączenie przy tylnym moście dotyczy innych napraw (np. elementów tylnego napędu), ale tarcza sprzęgła znajduje się wcześniej w ciągu przeniesienia mocy, bliżej silnika.
  • "skrzynią przekładniową a zwolnicą planetarną" – zwolnica planetarna to element przekładni końcowej przy kołach; jej demontaż nie zapewnia dostępu do sprzęgła i dotyczy zupełnie innej części napędu.

Wskazówka egzaminacyjna: aby poprawnie wskazać miejsce rozłączenia, prześledź w myślach drogę momentu obrotowego: silnik → sprzęgło → skrzynia → mechanizmy różnicowe/mosty → zwolnice → koła. Tarcza sprzęgła zawsze będzie "na styku" silnika i skrzyni, więc tam musi nastąpić rozłączenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza sprzęgła to element cierny sprzęgła głównego, który przenosi moment obrotowy z silnika na wałek sprzęgłowy skrzyni. Zużywa się podczas ruszania i zmiany biegów. Jej wymiana wymaga dostępu do obudowy sprzęgła, czyli rozłączenia ciągnika w odpowiednim miejscu.
Sprzęgło (z tarczą) jest zamontowane na styku silnika i skrzyni przekładniowej, wewnątrz obudowy sprzęgła. Rozłączenie właśnie w tym miejscu otwiera dostęp do docisku i tarczy. Rozpinanie przy moście lub zwolnicy dotyczy innych zespołów i nie umożliwia demontażu sprzęgła.
Typowe objawy to ślizganie sprzęgła (wzrost obrotów bez przyrostu prędkości), zapach spalenizny po obciążeniu, trudności z płynnym ruszaniem oraz drgania. Objawy mogą też wynikać z docisku lub wycieku oleju, więc sama diagnoza powinna uwzględniać cały zespół sprzęgła.
Największe ryzyko to zsunięcie się połów ciągnika, przygniecenie oraz uszkodzenie przewodów i instalacji. Trzeba zapewnić stabilne podparcie, użyć odpowiednich stojaków/wózków, zabezpieczyć przed stoczeniem i pracować na równym podłożu. Przed rozłączeniem odłącza się też elementy łączące obie części.
Rozłączenie w rejonie tylnego mostu wykonuje się zwykle przy naprawach elementów tylnego napędu i mostu, np. przekładni głównej, mechanizmu różnicowego, półosi czy uszczelnień. Nie jest to typowa procedura dla wymiany tarczy sprzęgła, bo sprzęgło znajduje się znacznie bliżej silnika.
Zakres zależy od modelu, ale zwykle trzeba odłączyć elementy łączące obie części: wybrane przewody, linki/cięgna sterowania, wałki/przeguby, osłony oraz mocowania. Celem jest, aby po rozjechaniu połówek nic nie było naprężone ani urwane. Na egzaminie liczy się przede wszystkim poprawne wskazanie miejsca rozłączenia.
W większości klasycznych konstrukcji nie, ponieważ tarcza znajduje się w obudowie sprzęgła pomiędzy silnikiem a skrzynią. Wyjątki mogą dotyczyć specyficznych rozwiązań konstrukcyjnych i procedur serwisowych, ale jako zasada egzaminacyjna przyjmuje się konieczność rozłączenia ciągnika w miejscu zabudowy sprzęgła.
Skrzynia przekładniowa odpowiada za dobór przełożeń i zwykle znajduje się bezpośrednio za sprzęgłem. Tylny most zawiera m.in. przekładnię główną i mechanizm różnicowy oraz przenosi napęd na koła tylne. Najprościej prześledzić tor mocy: sprzęgło → skrzynia → most → zwolnice → koła.
Częsty błąd to wskazywanie tylnego mostu lub zwolnicy, bo te elementy kojarzą się z napędem kół. Inny błąd to sugerowanie się "przodem" ciągnika i wybór osi przedniej. Najlepsza metoda to zapamiętanie, że tarcza sprzęgła jest zawsze w zespole sprzęgła między silnikiem a skrzynią.
Ucz się na schematach układu przeniesienia napędu i łącz elementy z ich funkcją. Przećwicz rozpoznawanie, gdzie jest sprzęgło, skrzynia, most i zwolnice oraz jakie naprawy wymagają rozłączenia w danym miejscu. Pomaga też analiza typowych usterek i powiązanie objawu z konkretnym zespołem.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tarcza sprzęgła znajduje się w sprzęgle głównym umieszczonym na styku silnika i skrzyni przekładniowej.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw ciągników (rozdziały: sprzęgło, skrzynia biegów, rozpoławianie)
  • Podręczniki do eksploatacji i napraw pojazdów rolniczych (układ przeniesienia napędu)
  • Materiały BHP dotyczące prac przy maszynach rolniczych oraz prac podpartych/podniesionych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego