KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Aby wykonać podział obwodu przedmiotu obrabianego na sześć równych części, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podzielnica służy do dokładnego indeksowania (podziału na równe części) i ustawiania detalu pod zadanym kątem, np. co 60° przy podziale na 6 części. Imadła (także obrotowe) są przede wszystkim urządzeniami do mocowania przedmiotu i nie zapewniają typowo precyzyjnego podziału obwodu na zadane równe części.

Pełne wyjaśnienie:

Podział obwodu przedmiotu na sześć równych części oznacza konieczność wykonania kolejnych, powtarzalnych ustawień kątowych co 60°. Do takiego zadania stosuje się podzielnicę (głowicę/podzielnicę do indeksowania), ponieważ jej konstrukcja jest przeznaczona do precyzyjnego pozycjonowania kątowego oraz powtarzalnego przestawiania detalu o ściśle określony kąt.

Dlaczego "podzielnicę"?
Podzielnica umożliwia kontrolowany, odtwarzalny podział okręgu na zadaną liczbę części dzięki mechanizmowi indeksowania. W praktyce wykorzystuje się ją m.in. przy frezowaniu wielokątów (np. sześciokąta), wykonywaniu rowków/otworów rozmieszczonych równomiernie na obwodzie lub przy pracach narzędziowych wymagających ustawień co stały kąt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "imadło obrotowe" – pozwala obracać detal, ale jego podstawową rolą jest mocowanie. Sam fakt obrotu nie oznacza automatycznie wykonania dokładnego podziału na 6 równych części; zwykle brakuje mechanizmu indeksowania i pewnego "zatrzasku" na określone pozycje kątowe właściwego dla podzielnicy.
  • "imadło maszynowe" – jest typowym urządzeniem mocującym na stole obrabiarki. Nie służy do dzielenia obwodu ani do powtarzalnych nastaw kątowych w zadanych krokach.
  • "imadło maszynowe z pryzmą" – ułatwia mocowanie elementów walcowych lub o określonym kształcie, ale nadal nie zapewnia funkcji indeksowania i nie jest narzędziem do wykonywania równych podziałów kątowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "podział na równe części", "co 60°", "wielokąt", "równomiernie na obwodzie" – szukaj odpowiedzi związanej z indeksowaniem (podzielnica), a nie z samym mocowaniem (imadła).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podzielnica to urządzenie do indeksowania, czyli dokładnego ustawiania detalu pod zadanym kątem i dzielenia obwodu na równe części. Stosuje się ją np. przy frezowaniu wielokątów, nacinaniu rowków lub wierceniu otworów rozmieszczonych równomiernie na okręgu.
Imadło obrotowe umożliwia obrót, ale zwykle nie ma mechanizmu zapewniającego precyzyjne i powtarzalne indeksowanie na zadaną liczbę równych działek. Podzielnica jest do tego zaprojektowana: pozwala ustawiać kolejne pozycje kątowe w kontrolowany, odtwarzalny sposób.
Najczęściej wykonuje się elementy wymagające równych podziałów kątowych: wielokąty (np. sześciokąt), rowki rozmieszczone co stały kąt, otwory na podziałce koła, a także operacje narzędziowe, gdzie liczy się powtarzalność ustawienia detalu.
Sygnałem są sformułowania typu: "podzielić obwód na równe części", "wykonać n równych podziałów", "co 60°/45°", "równomiernie na okręgu", "wielokąt". To wskazuje na potrzebę indeksowania, a więc użycia podzielnicy, nie samego imadła.
Typowe imadło maszynowe służy do mocowania detalu i nie zapewnia funkcji dokładnego podziału kątowego. Może stabilnie trzymać element, ale nie pozwoli wykonać serii nastaw co stały kąt z wymaganą powtarzalnością, która jest charakterystyczna dla podzielnicy.
W praktyce oznacza to wykonanie kolejnych ustawień lub operacji w odstępach kątowych co 60° (bo 360°/6 = 60°). Wymaga to urządzenia, które pozwala bezpiecznie i powtarzalnie przestawić detal o taki sam kąt przed każdą kolejną operacją.
Częsty błąd to wybór "imadła obrotowego", bo kojarzy się z możliwością obracania. Uczniowie mylą obrót z indeksowaniem. Indeksowanie to nie tylko obrót, ale też dokładne "działki" i powtarzalność ustawień na konkretną liczbę części.
Imadło ma przede wszystkim mocować przedmiot obrabiany, zapewniając stabilność i bezpieczeństwo obróbki. Podzielnica ma przede wszystkim pozycjonować kątowo i umożliwiać podział obwodu na równe części. To inne funkcje, choć oba elementy są osprzętem obrabiarki.
Podział na 6 części pojawia się np. przy wykonywaniu sześciokątów (łby śrub, nakrętki, elementy pod klucz), przy rowkach/otworach rozmieszczonych symetrycznie oraz przy detalach, gdzie wymagane są operacje w równych odstępach kątowych.
Warto uczyć się "funkcja → narzędzie": mocowanie (imadło, uchwyt), pozycjonowanie kątowe (podzielnica), pomiar (czujnik, suwmiarka). Pomaga też przećwiczenie na stanowisku: jak ustawia się detal, co zapewnia powtarzalność i jakie błędy daje niewłaściwy dobór osprzętu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podzielnica służy do dokładnego indeksowania (podziału na równe części) i ustawiania detalu pod zadanym kątem, np. co 60° przy podziale na 6 części."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Podzielnica (obrabiarki)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Podzielnica_(obrabiarki) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Imadło" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Imad%C5%82o (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do obróbki skrawaniem (działy: oprzyrządowanie obrabiarek, podzielnice)
  • Instrukcje/DTR podzielnic i głowic podziałowych stosowanych w szkolnych pracowniach
  • Materiały szkolne z technologii mechanicznej dotyczące indeksowania i podziału okręgu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego