KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 30.
Adam Sokołowski, który był stroną postępowania administracyjnego, został z powodu nasilającej się choroby psychicznej ubezwłasnowolniony całkowicie. W tej sytuacji organ administracyjny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubezwłasnowolnienie całkowite powoduje, że strona nie może samodzielnie podejmować czynności procesowych.
W takiej sytuacji organ nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz wstrzymuje jej bieg, aby mogła działać osoba uprawniona do reprezentacji. Dlatego właściwym skutkiem jest zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie.

Pełne wyjaśnienie:

W postępowaniu administracyjnym organ musi zapewnić, aby strona mogła skutecznie wykonywać swoje prawa procesowe (składać wnioski, odbierać pisma, wypowiadać się co do materiału dowodowego, wnosić środki zaskarżenia). Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza, że dana osoba nie działa samodzielnie w sferze czynności prawnych, tylko za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego (np. opiekuna) albo innych form reprezentacji przewidzianych prawem.

Gdy w toku postępowania okaże się, że strona została ubezwłasnowolniona całkowicie, powstaje problem prawidłowej reprezentacji. Do czasu ustalenia, kto jest osobą uprawnioną do działania w imieniu strony, oraz do czasu umożliwienia tej osobie realnego udziału w sprawie, organ nie powinien prowadzić postępowania dalej "normalnym torem". Właściwym mechanizmem procesowym jest wstrzymanie biegu sprawy, czyli zawieszenie postępowania.

  • Odpowiedź "zawiesza postępowanie." pasuje do sytuacji, w której występuje przeszkoda w prowadzeniu sprawy, ale przeszkoda ma charakter usuwalny (można zapewnić udział przedstawiciela i kontynuować postępowanie).
  • Odpowiedź "może zawiesić postępowanie." sugeruje pełną uznaniowość organu. W praktyce w typowych stanach faktycznych dotyczących braku możliwości skutecznego działania strony organ powinien zastosować rozwiązanie gwarantujące ochronę praw strony, więc użycie "może" bywa mylące egzaminacyjnie.
  • Odpowiedź "umarza postępowanie." jest niewłaściwa, bo umorzenie oznacza zakończenie sprawy bez merytorycznego rozstrzygnięcia (np. gdy brak jest przedmiotu postępowania lub dalsze prowadzenie jest bezcelowe). Sam fakt ubezwłasnowolnienia co do zasady nie likwiduje "przedmiotu sprawy" i nie przesądza o bezprzedmiotowości.
  • Odpowiedź "może umorzyć postępowanie." dodatkowo wprowadza uznaniowość tam, gdzie problem dotyczy raczej prawidłowego udziału strony i jej reprezentacji, a nie podstaw do zakończenia sprawy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pytania pojawia się sytuacja "czasowej" lub "usuwalnej" przeszkody w prowadzeniu sprawy (np. brak możliwości udziału strony, konieczność ustanowienia reprezentanta), najpierw rozważ zawieszenie. Umorzenie kojarz z trwałym brakiem sensu dalszego prowadzenia postępowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zawieszenie oznacza czasowe wstrzymanie biegu sprawy: organ nie wydaje rozstrzygnięcia merytorycznego, nie prowadzi dalej czynności w zwykłym trybie i czeka na usunięcie przeszkody. Po jej ustaniu postępowanie jest podejmowane i toczy się dalej, z zachowaniem praw strony.
Ubezwłasnowolnienie całkowite wiąże się z brakiem możliwości samodzielnego dokonywania istotnych czynności prawnych. W postępowaniu administracyjnym trzeba wtedy zapewnić działanie przez osobę uprawnioną do reprezentacji. Jeśli nie da się tego od razu ustalić, organ wstrzymuje sprawę, by nie naruszyć praw strony.
Umorzenie kończy postępowanie bez rozstrzygnięcia merytorycznego, gdy dalsze prowadzenie sprawy nie ma sensu procesowego (np. brak przedmiotu postępowania). To nie jest "przerwa", lecz zakończenie sprawy. Dlatego nie powinno być wybierane automatycznie tylko dlatego, że pojawił się problem z udziałem strony.
Myśl schematem: zawieszenie = przeszkoda przejściowa i usuwalna (sprawa wróci na tor), umorzenie = brak możliwości lub sensu dalszego prowadzenia (sprawa się kończy). W pytaniach o reprezentację strony częściej chodzi o zawieszenie do czasu uporządkowania sytuacji prawnej.
Nie każda sytuacja wymaga automatycznie tego samego działania, bo liczą się konkretne przesłanki procesowe (np. czy jest już przedstawiciel ustawowy i czy może działać). Jednak gdy brak jest możliwości prawidłowego udziału strony i trzeba tę przeszkodę usunąć, rozwiązaniem chroniącym prawa strony jest wstrzymanie biegu sprawy, czyli zawieszenie.
W praktyce urzędowej podstawą są dokumenty urzędowe potwierdzające zmianę sytuacji prawnej, w szczególności prawomocne orzeczenie sądu lub dokumenty wykazujące ustanowienie opiekuna. Kluczowe jest, aby organ miał wiarygodną podstawę do ustalenia reprezentacji i prawidłowego doręczania pism w sprawie.
Co do zasady działa za nią przedstawiciel ustawowy (np. opiekun). Z perspektywy postępowania ważne jest, by organ wiedział, do kogo kierować pisma i kogo pouczyć o prawach i obowiązkach strony. Bez poprawnej reprezentacji łatwo o wadliwość czynności procesowych i ryzyko uchylenia rozstrzygnięcia.
Najczęściej myli się "przerwę" z "zakończeniem": ciężka sytuacja życiowa strony kojarzy się z umorzeniem, choć to zwykle prowadzi do zawieszenia. Drugim błędem jest wybór odpowiedzi z trybem "może", bo brzmi bezpiecznie. Na egzaminie trzeba ocenić, czy działanie ma charakter obowiązku, czy uznania.
Postępowanie podejmuje się, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, czyli gdy przeszkoda zostanie usunięta (np. ustalono i wykazano osobę uprawnioną do reprezentacji). Wtedy organ wraca do czynności dowodowych i wydaje rozstrzygnięcie zgodnie z przepisami, zapewniając reprezentantowi udział w sprawie.
Ucz się w powiązaniu: strona postępowania → zdolność do czynności prawnych → przedstawicielstwo → skutki procesowe (doręczenia, terminy, możliwość podejmowania czynności). Pomaga robienie fiszek z par: "zawieszenie = usuwalna przeszkoda", "umorzenie = koniec sprawy bez meritum" oraz rozwiązywanie kazusów.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Dlatego właściwym skutkiem jest zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie."

Źródła:

  • Podręczniki/kompendia z postępowania administracyjnego omawiające stronę, zdolność procesową oraz przedstawicielstwo (Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych).

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego – dział dotyczący zawieszenia i umorzenia postępowania
  • Materiały szkolne z zakresu postępowania administracyjnego (temat: strona i przedstawicielstwo)
  • Zadania testowe z KPA: przesłanki zawieszenia vs umorzenia i skutki procesowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego