W postępowaniu administracyjnym organ musi zapewnić, aby strona mogła skutecznie wykonywać swoje prawa procesowe (składać wnioski, odbierać pisma, wypowiadać się co do materiału dowodowego, wnosić środki zaskarżenia). Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza, że dana osoba nie działa samodzielnie w sferze czynności prawnych, tylko za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego (np. opiekuna) albo innych form reprezentacji przewidzianych prawem.
Gdy w toku postępowania okaże się, że strona została ubezwłasnowolniona całkowicie, powstaje problem prawidłowej reprezentacji. Do czasu ustalenia, kto jest osobą uprawnioną do działania w imieniu strony, oraz do czasu umożliwienia tej osobie realnego udziału w sprawie, organ nie powinien prowadzić postępowania dalej "normalnym torem". Właściwym mechanizmem procesowym jest wstrzymanie biegu sprawy, czyli zawieszenie postępowania.
- Odpowiedź "zawiesza postępowanie." pasuje do sytuacji, w której występuje przeszkoda w prowadzeniu sprawy, ale przeszkoda ma charakter usuwalny (można zapewnić udział przedstawiciela i kontynuować postępowanie).
- Odpowiedź "może zawiesić postępowanie." sugeruje pełną uznaniowość organu. W praktyce w typowych stanach faktycznych dotyczących braku możliwości skutecznego działania strony organ powinien zastosować rozwiązanie gwarantujące ochronę praw strony, więc użycie "może" bywa mylące egzaminacyjnie.
- Odpowiedź "umarza postępowanie." jest niewłaściwa, bo umorzenie oznacza zakończenie sprawy bez merytorycznego rozstrzygnięcia (np. gdy brak jest przedmiotu postępowania lub dalsze prowadzenie jest bezcelowe). Sam fakt ubezwłasnowolnienia co do zasady nie likwiduje "przedmiotu sprawy" i nie przesądza o bezprzedmiotowości.
- Odpowiedź "może umorzyć postępowanie." dodatkowo wprowadza uznaniowość tam, gdzie problem dotyczy raczej prawidłowego udziału strony i jej reprezentacji, a nie podstaw do zakończenia sprawy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pytania pojawia się sytuacja "czasowej" lub "usuwalnej" przeszkody w prowadzeniu sprawy (np. brak możliwości udziału strony, konieczność ustanowienia reprezentanta), najpierw rozważ zawieszenie. Umorzenie kojarz z trwałym brakiem sensu dalszego prowadzenia postępowania.