KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 30.
Agencja reklamowa otrzymała zlecenie wydrukowania 18 szt. naklejek w rozmiarze 90x90 mm. Naklejki będą drukowane na arkuszach A4 (210x297 mm) papieru samoprzylepnego. Jaką najmniejszą liczbę arkuszy A4 należy przygotować, aby wykonać to zlecenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A4 ma 210×297 mm. Naklejka 90×90 mm mieści się w układzie 2 szt. wzdłuż 210 mm (2×90=180) oraz 3 szt. wzdłuż 297 mm (3×90=270), czyli łącznie 6 szt. na arkuszu. Dla 18 naklejek potrzeba 18/6=3 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Trzeba ustalić, ile kwadratowych naklejek 90×90 mm da się ułożyć na jednym arkuszu A4 (210×297 mm), a potem obliczyć minimalną liczbę arkuszy dla 18 sztuk.

Krok 1: liczba naklejek wzdłuż krótszego boku arkusza (210 mm).
Wykonujemy dzielenie całkowite: 210/90 = 2 (bo 3×90=270 przekroczyłoby 210). Zatem w jednym rzędzie zmieszczą się maksymalnie 2 naklejki.

Krok 2: liczba naklejek wzdłuż dłuższego boku arkusza (297 mm).
297/90 = 3 (bo 4×90=360 przekroczyłoby 297). Zatem w jednej kolumnie zmieszczą się maksymalnie 3 naklejki.

Krok 3: użytki na arkuszu.
2 × 3 = 6 naklejek na jednym arkuszu A4 (pozostają niewykorzystane marginesy 30 mm i 27 mm, ale nie pozwalają one dołożyć kolejnej naklejki 90×90).

Krok 4: minimalna liczba arkuszy.
Potrzebujemy 18 naklejek, więc 18/6 = 3. Ponieważ wynik jest całkowity, nie ma potrzeby zaokrąglania w górę – wystarczą dokładnie 3 arkusze.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "2 szt." – na 2 arkuszach uzyskamy najwyżej 2×6=12 naklejek, czyli za mało.
  • "9 szt." – to zawyżenie wyniku; mogłoby wynikać z błędnego przyjęcia tylko 2 naklejek na arkuszu (18/2=9) albo z pomylenia sposobu układania.
  • "18 szt." – to skrajny błąd polegający na założeniu, że z 1 arkusza powstaje tylko 1 naklejka (ignorowanie faktu, że na arkuszu mieści się wiele użytków).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach tego typu zawsze licz "ile sztuk na arkusz" jako iloczyn dzielenia całkowitego dla obu wymiarów, a dopiero potem dziel nakład przez wynik i w razie potrzeby zaokrąglaj w górę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel każdy wymiar arkusza przez wymiar naklejki i weź część całkowitą: 210/90=2 oraz 297/90=3. Następnie pomnóż wyniki: 2×3=6 użytków na arkuszu. To najprostsza metoda dla prostokątnych/kwadratowych użytków.
Porównanie pól może dać wynik "teoretyczny", ale nie gwarantuje, że elementy da się ułożyć bez przekroczenia boków arkusza. O ułożeniu decyduje geometria: ile sztuk mieści się wzdłuż szerokości i wysokości (dzielenie całkowite), a nie tylko suma pól.
Tak, gdy użytek nie jest kwadratem (np. 70×120 mm), obrót może pozwolić zmieścić więcej sztuk. W tym zadaniu naklejka ma 90×90 mm, więc obrót nic nie zmienia, ale nadal warto pamiętać o sprawdzeniu obu orientacji w innych przykładach.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnienie dzielenia całkowitego (zaokrąglanie "w myślach"), liczenie tylko jednego wymiaru arkusza, pomijanie konieczności zaokrąglenia w górę przy niepełnym arkuszu oraz mylenie wyniku "sztuk na arkusz" z liczbą arkuszy.
Użytek to pojedynczy egzemplarz pracy (np. jedna naklejka), który jest powielony na arkuszu w wielu sztukach. Układ użytków na arkuszu wpływa na zużycie papieru, czas cięcia/wykrawania oraz koszt zlecenia, więc jest ważny w planowaniu produkcji.
Najpierw policz liczbę użytków na 1 arkuszu, a potem podziel nakład przez tę liczbę. Jeśli wynik ma część ułamkową (np. 19/6=3,16), zawsze zaokrąglaj w górę do pełnego arkusza, bo nie da się przygotować "ułamka" arkusza w produkcji.
Tak, w praktyce często dochodzą spady, znaczniki, odstępy pod cięcie lub wykrojnik, co zmniejsza liczbę użytków na arkuszu. W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano takich wymagań, zwykle przyjmuje się układ "na styk" w granicach wymiarów arkusza.
Zastosuj zasadę: liczba w poziomie = całkowita część z (szerokość/ bok kwadratu), liczba w pionie = całkowita część z (wysokość/ bok kwadratu). Iloczyn daje maksymalną liczbę bez kombinowania. Potem ewentualnie rozważ inne orientacje, jeśli to nie kwadrat.
Na jednym arkuszu A4 mieści się 6 naklejek 90×90 mm (2 w poprzek i 3 wzdłuż). Dwa arkusze dadzą więc maksymalnie 12 sztuk. Ponieważ zamówienie dotyczy 18 sztuk, brakuje 6 naklejek, więc trzeba przygotować co najmniej 3 arkusze.
Pozwalają szybko oszacować zapotrzebowanie na materiały (papier samoprzylepny), przygotować prostą kalkulację kosztów i czasu oraz zweryfikować, czy plan produkcji jest realny. To przydatne przy ofertowaniu, planowaniu nakładu i komunikacji z drukarnią.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Arkusz A4 ma 210×297 mm. Naklejka 90×90 mm mieści się w układzie 2 szt."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Format papieru" – sekcja o normie ISO 216 i rodzinie formatów A, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (pl): "A4" – wymiary 210 mm × 297 mm, https://pl.wikipedia.org/wiki/A4 (dostęp: 2026-02-28)
  • ISO: "ISO 216: Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", strona informacyjna normy, https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw poligrafii: formaty papieru i układ użytków
  • Ćwiczenia z impozycji i rozkroju (zadania na maksymalną liczbę użytków na arkuszu)
  • Kalkulatory formatów papieru (porównywanie wymiarów i proporcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego