KWALIFIKACJA BPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 18.
Akomodacja oka to zjawisko
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akomodacja to mechanizm umożliwiający ostre widzenie przedmiotów raz bliższych, raz dalszych – oko "przestawia ostrość", aby obraz ogniskował się prawidłowo na siatkówce.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne funkcje wzroku: rozróżnianie barw/ruchu oraz adaptację do ciemności.

Pełne wyjaśnienie:

Akomodacja oka to zjawisko polegające na takim "nastawieniu ostrości", aby obraz oglądanego obiektu był ostry mimo zmiany odległości obserwacji. W praktyce oznacza to przechodzenie między widzeniem z bliska i z daleka bez utraty ostrości – jest to kluczowe np. przy częstym przenoszeniu wzroku między dokumentem a ekranem.

Odpowiedź "dostosowania się oka do ostrego widzenia obiektów znajdujących się w różnych odległościach" trafnie opisuje istotę akomodacji: chodzi o utrzymanie ostrego obrazu przy zmianie odległości obserwacji.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych mechanizmów:

  • "polegające na rozróżnianiu rodzaju ruchu" odnosi się do przetwarzania informacji o ruchu w układzie wzrokowym (percepcja ruchu), a nie do ustawiania ostrości obrazu.
  • "dostosowania się oka do ostrego widzenia w ciemnościach" opisuje adaptację do ciemności, czyli przystosowanie wrażliwości na niski poziom oświetlenia. To inny proces niż akomodacja.
  • "polegające na rozróżnianiu barw" dotyczy widzenia barw (działania czopków i dalszej analizy sygnału), a nie zmiany ostrości dla różnych odległości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści odpowiedzi pojawiają się słowa "ostro", "odległość", "z bliska/z daleka" – to zwykle kieruje do akomodacji. Jeśli mowa o "ciemności/jasności" – to zwykle adaptacja, a jeśli o "barwach" lub "ruchu" – to percepcja wzrokowa, nie akomodacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akomodacja oka to zdolność "ustawiania ostrości" tak, aby widzieć wyraźnie raz z bliska, raz z daleka. Dzięki temu obraz ogniskuje się prawidłowo na siatkówce mimo zmiany odległości obserwowanego przedmiotu.
Akomodacja dotyczy odległości i ostrości (blisko/daleko). Adaptacja do ciemności dotyczy poziomu oświetlenia (ciemno/jasno) i polega na zwiększaniu wrażliwości wzroku, a nie na ustawianiu ostrości obrazu.
W pracy biurowej często przenosi się wzrok między ekranem, klawiaturą i dokumentami. Każda zmiana odległości wymaga akomodacji, co może nasilać zmęczenie wzroku. Ergonomia (odległości, ustawienie monitora, przerwy) ogranicza to obciążenie.
Przeciążenie akomodacji może wiązać się z uczuciem "ciężkich oczu", bólem głowy, pieczeniem, łzawieniem, okresowym zamgleniem obrazu lub trudnością w szybkim przechodzeniu z patrzenia blisko na daleko. W BHP to sygnał do oceny obciążeń wzrokowych.
Nie bezpośrednio. Akomodacja odpowiada za ostrość obrazu przy różnych odległościach. Widzenie barw to inny element działania narządu wzroku (percepcja długości fal świetlnych) i nie jest mechanizmem "ustawiania ostrości".
Akomodacja nie służy do widzenia w ciemności. Za poprawę widzenia przy małym oświetleniu odpowiada adaptacja do ciemności (zmiana czułości układu wzrokowego). Akomodacja dotyczy ustawienia ostrości, a nie "wzmacniania" widzenia przy niskiej luminancji.
Najczęstszy błąd to mylenie akomodacji z adaptacją do ciemności, bo oba procesy brzmią jak "dostosowanie oka". Drugi błąd to wybór odpowiedzi o barwach lub ruchu, czyli funkcjach percepcyjnych, które nie opisują mechanizmu ustawiania ostrości.
Praca precyzyjna z bliska (np. kontrola detali, montaż drobnych elementów) wymaga stałego utrzymywania ostrości na małej odległości, czyli intensywnej akomodacji. W praktyce BHP ważne są przerwy, dobre oświetlenie i właściwa odległość pracy.
Najbardziej odczuwalna jest wtedy, gdy szybko zmieniasz punkt patrzenia między dalą i bliską odległością, np. z tablicy na zeszyt, z drogi na nawigację lub z monitora na dokument. To właśnie zmiana odległości wymusza "przestawienie ostrości".
Warto uporządkować pojęcia: akomodacja (odległość i ostrość), adaptacja (jasność/ciemność), widzenie barw (percepcja kolorów) i percepcja ruchu. Następnie łączyć je z praktyką BHP: ergonomią stanowiska, oświetleniem i objawami zmęczenia wzroku.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Akomodacja (oko)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Akomodacja_(oko) (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: "Accommodation (physiology)" – https://www.britannica.com/science/accommodation-physiology (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy: "Vision and the eye" (sekcje o ogniskowaniu/zmianie ostrości) – https://www.khanacademy.org/science/health-and-medicine/human-anatomy-and-physiology/sensory-systems/v/vision (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy fizjologii człowieka (działy: narząd wzroku, ostrość widzenia, akomodacja i adaptacja)
  • Materiały z ergonomii pracy wzrokowej (monitor–dokument, przerwy, odległości, oświetlenie)
  • Encyklopedyczne hasła medyczne dotyczące akomodacji oka (do utrwalenia definicji i różnic pojęciowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego