KWALIFIKACJA EKA6 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
Akta kategorii B5 wytworzone w 2013 roku mogą zostać wybrakowane najwcześniej w roku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria B5 oznacza dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez 5 lat. W praktyce kancelaryjno-archiwalnej okres ten liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym akta wytworzono, więc dla rocznika 2013 najwcześniejsze brakowanie przypada na rok 2019. Pozostałe daty skracają wymagany okres przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

Kategoria archiwalna B5 oznacza dokumentację niearchiwalną (czyli taką, która nie jest materiałem archiwalnym kategorii A), dla której ustalono minimalny okres przechowywania wynoszący 5 lat. "Brakowanie" to procedura wyłączenia dokumentacji z zasobu i przeznaczenia jej do zniszczenia, ale dopiero po upływie wymaganego czasu przechowywania oraz po spełnieniu warunków organizacyjnych obowiązujących w danej jednostce.

W zadaniu kluczowe jest poprawne rozumienie, od kiedy liczy się te 5 lat. W typowej praktyce kancelaryjno-archiwalnej okresy przechowywania roczników akt liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym dokumentację wytworzono lub zakończono sprawę. Dla akt kategorii B5 wytworzonych w 2013 r. pięcioletni okres obejmuje pełne lata następujące po 2013 r., co prowadzi do najwcześniejszego terminu brakowania w 2019 r.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • 2013 – to rok wytworzenia akt; nie może być jednocześnie najwcześniejszym rokiem brakowania, bo nie upłynął żaden wymagany okres przechowywania.
  • 2014 – sugeruje brakowanie po około roku, co jest sprzeczne z wymogiem "B5" (minimalnie 5 lat przechowywania).
  • 2018 – to częsty błąd wynikający z mechanicznego dodania 5 lat do 2013 bez uwzględnienia reguły liczenia od końca roku kalendarzowego; w praktyce daje to zbyt wczesny termin.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z kategoriami typu Bx najpierw ustal, czy termin liczy się "od końca roku", a dopiero potem wykonaj proste dodawanie lat. To ogranicza ryzyko pomyłek o jeden rok.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria B5 oznacza dokumentację niearchiwalną, którą należy przechowywać przez co najmniej 5 lat. Po upływie tego okresu (i po spełnieniu procedur wewnętrznych) może zostać wybrakowana, czyli przeznaczona do zniszczenia zgodnie z zasadami obowiązującymi w jednostce.
W wielu rozwiązaniach kancelaryjno-archiwalnych okres przechowywania liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym akta wytworzono lub zamknięto sprawę. Dlatego przy pytaniach egzaminacyjnych warto sprawdzić, czy przyjmuje się "liczenie rocznikami", bo to zmienia wynik o 1 rok.
Bo B5 wymaga zachowania dokumentacji przez 5 lat, a w praktyce często liczy się ten okres od końca roku 2013. Wtedy pięć pełnych lat upływa po kolejnych latach 2014–2018, a najwcześniejszym rokiem brakowania staje się 2019.
Co do zasady nie. Oznaczenie B5 wskazuje minimalny okres przechowywania. Nawet jeśli dokumenty "nie są już potrzebne", wcześniejsze zniszczenie może naruszać obowiązujące w jednostce zasady kancelaryjno-archiwalne i utrudnić rozliczenia, kontrole lub odtworzenie przebiegu spraw.
Zależy to od jednolitego rzeczowego wykazu akt (JRWA) w danej jednostce, ale często są to teczki związane z bieżącą obsługą administracyjną, które nie mają trwałej wartości historycznej, a muszą być dostępne przez kilka lat dla celów dowodowych, kontrolnych lub organizacyjnych.
Brakowanie to uporządkowany proces wycofania dokumentacji niearchiwalnej po upływie jej okresu przechowywania. W praktyce obejmuje m.in. przygotowanie wykazu/spisu, weryfikację kategorii i roczników, uzyskanie wymaganych akceptacji oraz fizyczne zniszczenie dokumentów w sposób zapewniający ochronę danych.
Błąd pojawia się, gdy ktoś dodaje "5 lat" bez zastanowienia, czy termin liczy się od daty czy od końca roku. Przy liczeniu rocznikami wynik przesuwa się o rok. Dlatego na egzaminie zawsze sprawdź, czy w pytaniu chodzi o "rok najwcześniejszy", a nie o dokładną datę.
Kategoria A to materiały archiwalne przechowywane wieczyście (mają trwałą wartość). Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna przechowywana przez określony czas (np. B5, B10), po którym może zostać zniszczona w procedurze brakowania. To podstawowy podział w pracy biurowej.
Nie. Sama kategoria wskazuje minimalny czas przechowywania, ale brakowanie wymaga też spełnienia procedur organizacyjnych: uporządkowania teczek, poprawnego opisu, przygotowania spisów oraz zatwierdzeń zgodnych z zasadami obowiązującymi w jednostce. Na egzaminie jednak zwykle sprawdza się głównie poprawne liczenie terminu.
Ucz się schematem: kategoria → minimalny okres → sposób liczenia (często od końca roku) → wynik. Rozwiązuj zadania na rocznikach (np. 2011, 2013, 2018) i zapisuj oś czasu. Dodatkowo powtórz pojęcia: JRWA, teczka aktowa, archiwum zakładowe, brakowanie.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Kategoria B5 oznacza dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez 5 lat."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. – tytuł aktu prawnego jako podstawa ogólna dla zasad postępowania z dokumentacją).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kancelarii i archiwum zakładowego dla szkół branżowych/techników
  • Materiały szkoleniowe z zakresu jednolitego rzeczowego wykazu akt (JRWA) i kwalifikacji archiwalnej
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (jako przykłady praktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego