KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Alarm (STOP [L] [P] ) w urządzeniach DSAT dotyczy wykrycia stanu awaryjnego w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
STOP [L][P] to alarm różnicowy przypisany do funkcji wykrywania "gorących maźnic". Oznacza przekroczenie dopuszczalnej różnicy temperatur między lewym i prawym łożyskiem osiowym (maźnicą), a więc dotyczy stanu awaryjnego w łożyskach osiowych, nie w kołach, silniku ani hamulcach.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniach detekcji stanów awaryjnych taboru komunikaty alarmowe są powiązane z konkretnymi funkcjami diagnostycznymi. Alarm STOP [L][P] jest alarmem różnicowym i odnosi się do sytuacji, gdy występuje nadmierna różnica temperatur między stroną lewą i prawą tego samego monitorowanego elementu.

W kontekście DSAT alarm STOP [L][P] jest charakterystyczny dla funkcji GM (gorące maźnice), czyli monitorowania temperatury łożysk osiowych. W praktyce oznacza to, że system wykrył stan awaryjny polegający na nierównomiernym (asymetrycznym) nagrzaniu łożysk: jedno łożysko po stronie L lub P jest znacząco cieplejsze od drugiego. Taki objaw może świadczyć o uszkodzeniu, zatarciu lub nieprawidłowym smarowaniu łożyska i wymaga natychmiastowej reakcji operacyjnej (zatrzymania i oględzin).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "obręczach kół" – problem z kołem (np. płaskie miejsca) jest diagnozowany inną funkcją niż GM; alarm różnicowy STOP [L][P] nie służy do oceny obręczy jako elementu tocznego.
  • "silniku trakcyjnym" – silnik trakcyjny nie jest typowym obiektem pomiaru w tej funkcji DSAT; system dotyczy przede wszystkim elementów tocznych i hamujących obserwowanych przy przejeździe pociągu przez punkt detekcji.
  • "hamulcach" – hamulce mogą być monitorowane temperaturowo, ale jest to inna funkcja (związana z "gorącymi hamulcami"), co bywa częstym źródłem pomyłek. Sama obecność pomiaru temperatury nie oznacza, że alarm dotyczy hamulców.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w komunikacie pojawia się rozróżnienie [L]/[P], pomyśl o porównaniu lewej i prawej strony tego samego wózka/osi. Dla DSAT najczęściej prowadzi to do skojarzenia z łożyskami osiowymi (maźnicami) w funkcji GM.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
STOP [L][P] to alarm różnicowy związany z funkcją wykrywania gorących maźnic. Informuje, że różnica temperatur między lewym (L) i prawym (P) łożyskiem osiowym przekroczyła dopuszczalny próg, co wskazuje na stan awaryjny wymagający natychmiastowej reakcji.
Funkcja "gorące maźnice" dotyczy łożysk osiowych (maźnic). System mierzy ich temperaturę podczas przejazdu pociągu przez punkt detekcji i porównuje wartości, aby wykryć przegrzanie lub niebezpieczną asymetrię temperatur między stroną lewą i prawą.
Choć hamulce także mogą się nagrzewać, w DSAT są one przypisane do innej funkcji diagnostycznej niż "gorące maźnice". STOP [L][P] jest powiązany z porównaniem temperatur łożysk (L/P), a nie z oceną temperatury elementów układu hamulcowego.
Oznaczenia [L] i [P] wskazują odpowiednio stronę lewą i prawą monitorowanego elementu (w tym przypadku łożysk osiowych). W alarmie różnicowym istotne jest porównanie tych dwóch stron, bo duża różnica temperatur sugeruje lokalną awarię jednego z łożysk.
Najprościej zapamiętać obiekt pomiaru: GM dotyczy maźnic/łożysk osiowych, a GH dotyczy hamulców. Obie funkcje są "temperaturowe", więc częsty błąd to kierowanie się samą temperaturą zamiast tym, czego dotyczy pomiar.
W logice komunikatów DSAT alarm typu STOP oznacza stan awaryjny o wysokiej pilności. W przypadku STOP [L][P] chodzi o niebezpieczną różnicę temperatur łożysk osiowych, co może prowadzić do uszkodzenia łożyska lub osi, dlatego reakcja powinna być natychmiastowa i zgodna z procedurami.
Najczęstsza pomyłka to zamiana obiektu diagnostyki: wybór "hamulce" zamiast "łożyska", bo oba elementy kojarzą się z przegrzaniem. Drugi błąd to traktowanie STOP [L][P] jako ogólnego alarmu o "dowolnej awarii", bez powiązania komunikatu z konkretną funkcją (GM).
Tak, system może realizować także funkcje związane z kołami (np. wykrywanie płaskich miejsc), ale są to inne funkcje diagnostyczne niż "gorące maźnice". Dlatego sam fakt, że DSAT dotyczy taboru, nie oznacza, że każdy alarm STOP odnosi się do kół.
W praktyce stosuje się czujniki (np. podczerwieni) zainstalowane w torze lub przy torze, które rejestrują temperaturę elementów przejeżdżającego pociągu. Dane są analizowane w systemie, a po przekroczeniach progów generowane są komunikaty ostrzegawcze lub alarmowe przekazywane do obsługi ruchu.
Pomaga prosta mapa skojarzeń: GM → maźnice → łożyska, GH → hamulce, PM → płaskie miejsca → koła. Do tego warto ćwiczyć rozpoznawanie, że zapis [L]/[P] sugeruje porównanie lewej i prawej strony, a więc alarm różnicowy.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "STOP [L][P] to alarm różnicowy przypisany do funkcji wykrywania "gorących maźnic"."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "ASDEK" (opis systemu detekcji stanów awaryjnych taboru) – https://pl.wikipedia.org/wiki/ASDEK - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PKP PLK dotyczące systemów detekcji stanów awaryjnych taboru
  • Instrukcje eksploatacyjne i opisy funkcji diagnostycznych (GM, GH, PM) używane w szkoleniach SRK
  • Notatki własne: tabela "funkcja diagnostyczna → monitorowany element → typ komunikatu"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego