KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 37.
Allopurinol zapobiega
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Allopurynol jest lekiem stosowanym w hiperurykemii i w profilaktyce choroby związanej z odkładaniem się kryształów moczanów. Dlatego poprawne jest wskazanie, że zapobiega dnie moczanowej. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych schorzeń, w których allopurynol nie jest lekiem z wyboru.

Pełne wyjaśnienie:

Allopurynol jest lekiem stosowanym przede wszystkim w stanach związanych z nadmiarem kwasu moczowego (hiperurykemią). W praktyce aptecznej kojarzy się go z leczeniem przewlekłym i profilaktyką powikłań wynikających z odkładania się moczanów, czyli m.in. z dną moczanową. Z tego powodu odpowiedź "dnie moczanowej." jest prawidłowa: wskazuje właściwy kierunek działania terapeutycznego (zapobieganie napadom i następstwom hiperurykemii w dnie).

Odpowiedź "osteoporozie." jest błędna, ponieważ osteoporoza dotyczy zaburzeń gęstości mineralnej kości i standardowo wymaga zupełnie innego postępowania farmakologicznego niż leki wpływające na metabolizm puryn. Skojarzenie może wynikać z faktu, że oba schorzenia są przewlekłe, ale mechanizmy i leczenie są odmienne.

Odpowiedź "nadczynności tarczycy." jest błędna, bo nadczynność tarczycy jest chorobą endokrynologiczną i leczy się ją lekami tyreostatycznymi lub metodami zabiegowymi; allopurynol nie jest typowym lekiem normalizującym czynność tarczycy.

Odpowiedź "niewydolności wątroby." także jest błędna: niewydolność wątroby nie jest wskazaniem do stosowania allopurynolu, a w praktyce klinicznej kwestie wątrobowe częściej dotyczą bezpieczeństwa terapii i ewentualnej kontroli działań niepożądanych niż profilaktyki samej niewydolności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz nazwę allopurynol, myśl "moczany/kwas moczowy/dna" i odrzuć odpowiedzi z obszaru kości, tarczycy i niewydolności narządów, jeśli pytanie dotyczy profilaktyki choroby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dna moczanowa to choroba związana z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego i odkładaniem się kryształów moczanów w tkankach (np. w stawach). Skutkuje napadami bólu i zapalenia stawów oraz może prowadzić do przewlekłych zmian. Leczenie obejmuje m.in. kontrolę hiperurykemii.
Allopurynol zmniejsza wytwarzanie kwasu moczowego poprzez wpływ na szlak przemian puryn. W praktyce oznacza to obniżanie hiperurykemii i ograniczanie tworzenia się złogów moczanów. Jest to lek kojarzony z leczeniem przewlekłym i profilaktyką w dnie moczanowej.
W typowym ujęciu dydaktycznym allopurynol służy do długoterminowej kontroli stężenia kwasu moczowego, a nie do szybkiego znoszenia bólu w ostrym napadzie. Dlatego na egzaminach często łączy się go z "zapobieganiem dnie moczanowej" i kontrolą hiperurykemii.
Nie. Osteoporoza dotyczy metabolizmu kości i wymaga innych grup leków oraz interwencji (np. ukierunkowanych na gęstość mineralną kości). Allopurynol jest kojarzony z wpływem na stężenie kwasu moczowego i profilaktyką problemów wynikających z hiperurykemii.
Nie jest to standardowe wskazanie. Nadczynność tarczycy leczy się lekami działającymi na syntezę hormonów tarczycy lub metodami zabiegowymi. Na egzaminie odpowiedź o tarczycy jest typowym dystraktorem, bo brzmi "chorobowo", ale dotyczy innego układu.
Skup się na słowach-kluczach: "kwas moczowy", "moczany", "hiperurykemia", "napady zapalenia stawów". Jeśli w odpowiedziach pojawia się "dna moczanowa", zwykle pasuje do leków obniżających kwas moczowy (np. allopurynolu), a nie do chorób tarczycy czy wątroby.
Najczęściej myli się wskazanie z innymi chorobami przewlekłymi (osteoporoza, choroby tarczycy, niewydolność narządów), bo brzmią "poważnie". Pomaga zasada: allopurynol = puryny/kwas moczowy = dna. Resztę odpowiedzi traktuj jako odległe skojarzenia.
Najczęściej przy leczeniu przewlekłym hiperurykemii i profilaktyce dny moczanowej, gdy pacjent ma już rozpoznanie lub nawracające dolegliwości. Wtedy ważne jest wyjaśnienie roli terapii długoterminowej oraz potrzeby regularnego stosowania zgodnie z zaleceniem.
W ujęciu edukacyjnym warto podkreślić, że jest to lek ukierunkowany na kontrolę kwasu moczowego i profilaktykę choroby, a efekt nie jest "natychmiast przeciwbólowy". Należy zachęcić do stosowania zgodnie z zaleceniem i do konsultacji przy działaniach niepożądanych.
Ucz się skojarzeniami: choroba → parametr → lek. Dna moczanowa → kwas moczowy/moczany → leki obniżające produkcję lub stężenie. Trenuj rozróżnianie dystraktorów (tarczyca, kości, wątroba), bo często występują jako "podobnie poważne", ale niepowiązane.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Allopurynol jest lekiem stosowanym w hiperurykemii i w profilaktyce choroby związanej z odkładaniem się kryształów moczanów."

Źródła:

  • electronic Medicines Compendium (emc): Zyloric (allopurinol) SmPC, sekcja "Therapeutic indications" oraz "Pharmacodynamic properties" – https://www.medicines.org.uk/emc/product/ (dostęp 2026-02-27)
  • Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, rozdział dotyczący leków wpływających na metabolizm puryn i leczenie dny (wydanie zależne od programu nauczania) – źródło podręcznikowe
  • PubChem: Allopurinol, opis zastosowań i mechanizmu (XO inhibitor) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Allopurinol (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL/SmPC) dla preparatów z allopurynolem
  • Podręcznik farmakologii klinicznej (rozdziały: leki wpływające na metabolizm puryn, leczenie dny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji technika farmaceutycznego z farmakologii i asortymentu aptecznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego