Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019 (test 2)



PYTANIE NR 3.
Analiza sitowa gleby służy do określenia jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza sitowa polega na rozdziale wysuszonej próbki gleby na frakcje o różnej wielkości ziaren przy użyciu zestawu sit.
Dlatego służy do wyznaczenia składu granulometrycznego (uziarnienia). Nie określa bezpośrednio pH, sorpcji ani plastyczności, bo są to cechy wymagające innych badań.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza sitowa gleby to metoda laboratoryjna, w której próbkę (zwykle wysuszoną i przygotowaną do badania) przesiewa się przez zestaw sit o malejących oczkach. Po przesiewaniu oznacza się masę materiału zatrzymanego na każdym sicie i oblicza udział poszczególnych frakcji.

Wynikiem jest skład granulometryczny (nazywany też uziarnieniem), czyli informacja o tym, jaki procent próbki stanowią cząstki o określonych rozmiarach (np. frakcje piaskowe, pyłowe, iłowe). Taka informacja jest ważna w ocenie właściwości fizycznych gleby i w wielu zadaniach ochrony środowiska (np. interpretacja podatności na erozję czy wstępna ocena przepuszczalności).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Plastyczność opisuje zachowanie gruntu przy zmianie wilgotności i obciążenia; wyznacza się ją innymi metodami (badaniami konsystencji), a nie samym przesiewaniem.
  • Sorpcja dotyczy zdolności wiązania jonów i związków w glebie (właściwości fizykochemiczne), wymaga odrębnych oznaczeń laboratoryjnych i nie wynika bezpośrednio z rozdziału na frakcje sitami.
  • pH jest parametrem chemicznym określanym pomiarem odczynu w zawiesinie/roztworze; analiza sitowa nie mierzy odczynu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "sitowa" lub "przesiewanie", niemal zawsze chodzi o rozmiar cząstek i ich rozkład, czyli uziarnienie (skład granulometryczny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest analiza sitowa gleby?
To badanie laboratoryjne polegające na przesiewaniu próbki przez zestaw sit o różnych oczkach, aby rozdzielić materiał na frakcje ziarnowe. Na podstawie masy frakcji określa się rozkład wielkości cząstek, czyli uziarnienie (skład granulometryczny).
Jakie informacje daje skład granulometryczny gleby?
Skład granulometryczny mówi, jaki udział w próbce mają cząstki o różnych rozmiarach (np. piaskowe, pyłowe, iłowe). Pomaga ocenić m.in. właściwości fizyczne gleby, takie jak podatność na zaskorupianie czy tendencję do wymywania, co bywa ważne w ocenie stanu środowiska.
Dlaczego analiza sitowa nie służy do oznaczania pH gleby?
pH jest parametrem chemicznym, który wyznacza się przez pomiar odczynu w zawiesinie/roztworze (np. w wodzie lub innym medium). Przesiewanie przez sita rozdziela cząstki według rozmiaru, ale nie dostarcza danych o odczynie, więc nie pozwala oznaczyć pH.
Czy analiza sitowa określa sorpcję w glebie?
Nie. Sorpcja dotyczy zdolności gleby do wiązania jonów i związków (właściwości fizykochemiczne). Do jej oceny stosuje się inne oznaczenia, a analiza sitowa daje informację o wielkości cząstek. Uziarnienie może pośrednio wpływać na sorpcję, ale nie jest jej pomiarem.
Jakie są typowe błędy przy pytaniach o analizę sitową?
Najczęściej myli się analizę sitową z pomiarami chemicznymi (pH) lub fizykochemicznymi (sorpcja), bo są popularne w badaniach gleby. Drugi błąd to kojarzenie jej z "plastycznością" z geotechniki, mimo że plastyczność wymaga odrębnych badań konsystencji.
Jak odróżnić analizę sitową od analizy chemicznej gleby na egzaminie?
Jeśli w pytaniu pada "sito", "przesiewanie", "frakcje", chodzi o rozmiar cząstek i uziarnienie (skład granulometryczny). Jeśli pojawiają się terminy typu "odczyn", "pH", "stężenie", "jon", "zawartość", to zwykle dotyczy analiz chemicznych wykonywanych w roztworach lub ekstraktach.
Kiedy w ochronie środowiska wykorzystuje się uziarnienie gleby?
Uziarnienie wykorzystuje się m.in. przy ocenie ryzyka erozji, planowaniu rekultywacji, doborze zabiegów poprawiających strukturę oraz przy interpretacji wyników innych badań (np. migracji zanieczyszczeń). Rozkład frakcji wpływa na retencję wody i zachowanie zanieczyszczeń.
Jakie pojęcia są blisko związane z analizą sitową gleby?
Najbliżej są: frakcja, uziarnienie, skład granulometryczny, rozkład wielkości cząstek oraz klasyfikacja cząstek. W praktyce warto też kojarzyć przygotowanie próbki (suszenie, rozdrobnienie zgodnie z procedurą), bo wpływa to na poprawność wyniku i porównywalność badań.
Dlaczego plastyczność nie wynika bezpośrednio z przesiewania gleby?
Plastyczność zależy od zachowania materiału przy zmianach wilgotności i od właściwości frakcji drobnych, ale jej wyznaczenie wymaga testów konsystencji. Przesiewanie tylko segreguje cząstki według rozmiaru; nie mierzy granic konsystencji ani zachowania masy gruntowej pod obciążeniem.
Jak przygotować się do pytań o metody badań gleby na egzaminie?
Ułóż mapę skojarzeń: metoda → co mierzy. Przykładowo: sitowanie → uziarnienie; pH-metria → odczyn; ekstrakcje → zawartość składników/zanieczyszczeń; badania konsystencji → plastyczność. Trenuj na krótkich definicjach i zadaniach jednokrotnego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Analiza sitowa polega na rozdziale wysuszonej próbki gleby na frakcje o różnej wielkości ziaren przy użyciu zestawu sit.Dlatego służy do wyznaczenia składu granulometrycznego (uziarnienia)."

Źródła:

  • ISO 11277:2009, Soil quality — Determination of particle size distribution in mineral soil material — Method by sieving and sedimentation

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa (właściwości fizyczne gleby, uziarnienie)
  • Materiały dydaktyczne z metodyki badań laboratoryjnych próbek glebowych
  • Instrukcje laboratoriów środowiskowych dotyczące oznaczania rozkładu uziarnienia
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego