KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 32.
Analizujesz następujący fragment kodu programu sterującego obrabiarką skrawającą:
G90 G0 X50 Y30 Z10
. Jakie działanie zostanie wykonane po uruchomieniu tego kodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G90 ustawia programowanie w układzie absolutnym, a G0 oznacza ruch szybki (pozycjonowanie). Blok "G90 G0 X50 Y30 Z10" spowoduje więc szybki przejazd narzędzia do punktu o współrzędnych X=50, Y=30, Z=10, bez interpolacji roboczej.

Pełne wyjaśnienie:

W jednym bloku programu CNC mogą występować kody modalne i wartości osi. W zapisie G90 G0 X50 Y30 Z10 kluczowe są dwa kody:

  • G90 – wybór trybu absolutnego, czyli współrzędne X/Y/Z są interpretowane jako wartości docelowe w układzie odniesienia (a nie jako przyrost względem bieżącej pozycji).
  • G0 – ruch szybki, czyli pozycjonowanie z maksymalną (lub ograniczoną parametrami maszyny) prędkością przejazdu, stosowane typowo do dojazdów i przejazdów jałowych.

Dlatego poprawna interpretacja bloku jest taka, że narzędzie/układ osi wykona szybki przejazd do punktu o zadanych współrzędnych X=50, Y=30, Z=10.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ruch interpolowany" – interpolacja robocza jest typowo kojarzona z G1 (posuw roboczy) lub z interpolacjami kołowymi (np. G2/G3). Sam kod G0 nie oznacza ruchu roboczego z zadanym posuwem, tylko dojazd.
  • "obrót narzędzia o 90° wokół osi X/Y" – liczba "90" w tym bloku wynika z kodu G90 i nie opisuje kąta obrotu. Obrót osi/narzędzia w programie CNC realizuje się innymi funkcjami (zależnymi od maszyny i sterowania), a nie przez sam zapis G90.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w jednym wierszu G90 i współrzędne osi, najpierw ustal, czy to absolutnie (G90) czy przyrostowo (G91), a dopiero potem określ rodzaj ruchu: szybki (G0) czy roboczy (G1).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G90 oznacza programowanie w układzie absolutnym: wartości X/Y/Z traktuje się jako współrzędne punktu docelowego w przyjętym układzie odniesienia. Przeciwieństwem jest G91, gdzie podaje się przyrost względem aktualnej pozycji.
G0 to ruch szybki (pozycjonowanie). Używa się go do dojazdów jałowych: przejazdu do punktu startowego, odsunięcia narzędzia, przejazdów między operacjami. Nie służy do skrawania z kontrolowanym posuwem roboczym.
G0 realizuje szybki dojazd do współrzędnych bez zadawania posuwu roboczego (posuw wynika z parametrów maszyny). G1 to ruch roboczy z posuwem, zwykle z adresem F. Na egzaminie łącz: G0=dojazd, G1=obróbka.
W zapisie G-code liczby po literze G są numerami funkcji, a nie wartościami fizycznymi. G90 jest kodem trybu współrzędnych (absolutny), więc "90" to identyfikator funkcji. Obrót osi/narzędzia opisuje się innymi adresami i cyklami.
Ustawi tryb absolutny (G90) i wykona szybki przejazd (G0) do punktu o współrzędnych X=50, Y=30, Z=10. To typowy wiersz do pozycjonowania narzędzia przed rozpoczęciem ruchów roboczych.
W praktyce sterowanie realizuje jednoczesne sterowanie osiami, ale w zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się: G0 to ruch szybki/pozycjonowanie, a "ruch interpolowany roboczo" kojarzy się z G1/G2/G3. Odpowiedzi zwykle sprawdzają to rozróżnienie.
G90 stosuje się, gdy łatwiej opisywać punkty stałymi współrzędnymi w układzie bazowym (np. kolejne naroża). G91 bywa używany do powtarzalnych przesunięć o stały krok. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy podano tryb absolutny czy przyrostowy.
Najczęstsze błędy to: mylenie G0 z G1 (bo oba "jadą do punktu"), traktowanie "90" jak kąta obrotu, oraz ignorowanie modalności (G90 działa aż do zmiany na G91). Pomaga czytanie bloku: najpierw tryb (G90/G91), potem rodzaj ruchu (G0/G1).
Tak, oba są zwykle modalne, czyli pozostają aktywne w kolejnych blokach, dopóki nie zostaną zmienione (np. G91 zamiast G90, G1 zamiast G0). Na egzaminie oznacza to, że jeden wiersz może wpływać na interpretację następnych.
Wypisz i przećwicz podstawowe grupy kodów: tryby współrzędnych (G90/G91), rodzaje ruchu (G0/G1), interpolacje (G2/G3) i korekcje. Rób krótkie zadania: "co zrobi ten blok?" i sprawdzaj w symulatorze toru narzędzia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że g90 ustawia programowanie w układzie absolutnym, a G0 oznacza ruch szybki (pozycjonowanie).

Źródła:

  • ISO 6983-1:2009, Numerical control of machines — Program format and definition of address words — Part 1: Data format for position, line motion and preparatory functions
  • LinuxCNC Documentation: G-code Quick Reference – opis G0, G90 (https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html) - accessed 2026-02-18
  • CNCCookbook, G-Code Reference – pozycjonowanie absolutne G90 i ruch szybki G0 (https://www.cnccookbook.com/g-code-m-code-reference-list-cnc-mills-lathes/) - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcja programowania CNC dla używanego sterowania (np. Fanuc/Siemens/Heidenhain) – rozdział o funkcjach G0/G1 oraz trybach absolutny/przyrostowy
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji MEC.5 z podstaw programowania CNC
  • Ćwiczenia symulacyjne w oprogramowaniu CNC (symulator toru narzędzia) dotyczące ruchów G0 i G1

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego