Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 8



PYTANIE NR 7.
Analizujesz rysunek techniczny elementu mechanicznego. Zauważasz, że wymiar jednej z części wynosi 50H7. Określ, co oznacza symbol "H7" w tym kontekście.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie H7 w zapisie 50H7 pochodzi z systemu tolerancji i pasowań. Litera H określa położenie pola tolerancji dla otworu (tzw. odchyłkę zasadniczą), a cyfra 7 wskazuje klasę dokładności (jakość) tolerancji. Nie oznacza to "7 mm" odchyłki.

Pełne wyjaśnienie:

Zapis 50H7 jest typowym oznaczeniem z systemu tolerancji i pasowań (tzw. ISO). Składa się z trzech elementów:

  • 50 – wymiar nominalny (np. średnica otworu 50 mm),
  • H – litera określająca położenie pola tolerancji (odchyłkę zasadniczą) dla otworu,
  • 7 – cyfra oznaczająca klasę dokładności (stopień tolerancji, często nazywany jakość IT).

Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że symbol H7 mówi o tolerancji w systemie otworu: litera H wiąże się z polem tolerancji dla otworu, a liczba 7 z poziomem dokładności wykonania (wielkością dopuszczalnego rozrzutu w danej klasie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Stwierdzenie, że wymiar może być większy o 7 mm, błędnie interpretuje "7" jako wartość bezwzględną w milimetrach. W oznaczeniach typu H7 cyfra nie jest milimetrami, tylko klasą IT.
  • Analogicznie, twierdzenie o możliwości bycia mniejszym o 7 mm jest tym samym błędem liczbowym – klasa IT7 nie jest równa 7 mm.
  • Odpowiedź o tolerancji jakościowej dotyka tylko części znaczenia (cyfra 7 odnosi się do klasy IT), ale pomija kluczowy element: litera H mówi o położeniu pola tolerancji dla otworu. Bez wskazania litery znaczenie jest niepełne.

W praktyce serwisowej (np. przy tulejach, łożyskach, osadzeniach) poprawne odczytanie H7 pomaga dobrać pasowanie oraz właściwą metodę pomiaru i ocenić, czy element nadaje się do montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis H7 w wymiarowaniu na rysunku technicznym?
Zapis H7 to oznaczenie tolerancji w systemie ISO. Litera H określa położenie pola tolerancji dla otworu (odchyłkę zasadniczą), a cyfra 7 wskazuje klasę dokładności (IT), czyli "jak szeroka" jest tolerancja.
Dlaczego w H7 litera jest ważniejsza niż sama cyfra 7?
Cyfra 7 mówi tylko o klasie IT (dokładności), ale nie mówi, gdzie leży pole tolerancji względem wymiaru nominalnego. Litera H określa położenie pola dla otworu, co wpływa na to, czy połączenie z wałkiem będzie luźne, mieszane czy wciskowe.
Czy "7" w oznaczeniu H7 oznacza 7 mm tolerancji?
Nie. W H7 cyfra 7 nie jest wartością w milimetrach. To numer klasy IT (stopnia tolerancji). Rzeczywista wartość tolerancji w mm zależy od wymiaru nominalnego (np. 50 mm) i jest odczytywana z tabel systemu ISO.
Co to jest pole tolerancji w systemie pasowań?
Pole tolerancji to przedział dopuszczalnych wymiarów rzeczywistych wokół wymiaru nominalnego. Jego położenie (litera, np. H) oraz szerokość (klasa IT, np. 7) określają, jak element będzie pasował do współpracującej części (otwór–wałek).
Jak odróżnić oznaczenie otworu od wałka w tolerancjach (H7 vs h7)?
Zwyczajowo wielka litera (np. H) dotyczy otworów, a mała litera (np. h) dotyczy wałków. To pomaga od razu rozpoznać, czy oznaczenie odnosi się do średnicy otworu czy średnicy wałka.
Jakie są typowe zastosowania tolerancji H7 w motoryzacji?
Tolerancja H7 jest często spotykana przy otworach współpracujących z elementami precyzyjnymi, np. osadzeniach tulei, sworzni, łożysk lub kołków ustalających. Ułatwia uzyskanie powtarzalnego montażu i ogranicza luzy lub nadmierne wcisky.
Jak dobrać pasowanie, gdy na rysunku jest otwór 50H7?
Najpierw rozpoznaj, że 50H7 opisuje otwór. Następnie dobiera się oznaczenie wałka (np. h6, g6, k6 – zależnie od wymaganego luzu/wcisku) i sprawdza w tabelach pasowań, jaki będzie efekt końcowy. Sama informacja "H7" nie mówi jeszcze o pasowaniu bez drugiego elementu.
Jakie narzędzia pomiarowe stosuje się do kontroli otworów w klasie H7?
W praktyce używa się m.in. średnicówek czujnikowych, mikrometrów wewnętrznych oraz sprawdzianów granicznych (GO/NOGO), zależnie od wymagań kontroli. Ważne jest dobranie metody o odpowiedniej niepewności pomiaru względem klasy IT, aby wynik był wiarygodny.
Jakie błędy najczęściej robią uczniowie przy interpretacji H7?
Najczęstszy błąd to traktowanie liczby 7 jako milimetrów (np. "+7 mm"). Drugi błąd to skupienie się wyłącznie na "jakości" i pominięcie litery H, która mówi o położeniu pola tolerancji. Częsty jest też brak rozróżnienia wielkiej i małej litery (otwór vs wałek).
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o tolerancje i pasowania?
Ćwicz czytanie zapisów typu H7, h6, f7 oraz łączenie ich w pary otwór–wałek. Ucz się rozdzielać znaczenie litery (położenie pola) i cyfry (IT). Warto też wykonywać zadania z tabelami tolerancji, aby rozumieć, skąd biorą się wartości graniczne.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie H7 w zapisie 50H7 pochodzi z systemu tolerancji i pasowań."

Źródła:

  • ISO 286-1:2010, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1: Basis of tolerances, deviations and fits"
  • ISO 286-2:2010, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 2: Tables of standard tolerance classes and limit deviations for holes and shafts"
  • Wikipedia: "ISO system of limits and fits" https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_system_of_limits_and_fits (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z rysunku technicznego maszynowego (działy: tolerancje i pasowania)
  • Tablice tolerancji i pasowań dla systemu ISO (materiały dydaktyczne do metrologii)
  • Ćwiczenia z interpretacji oznaczeń typu H7, h6, f7 na przykładach połączeń wał–otwór
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego