KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Archiwalna baza danych SEZAM zawiera informacje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SEZAM to archiwalna baza informacyjna odnosząca się do poziomu zespołu archiwalnego (ewidencja/identyfikacja zespołów). Nie jest to baza tematyczna wyłącznie o metrykach, kartografii ani o spisach ludności, które wymagają innych narzędzi opisu i wyszukiwania.

Pełne wyjaśnienie:

Baza SEZAM była wykorzystywana jako narzędzie informacji archiwalnej, w którym kluczowym poziomem opisu są zespoły archiwalne (czyli uporządkowane całości akt powstałe w wyniku działalności jednego twórcy). Taki zakres pozwala ustalić, jaki zespół istnieje, gdzie jest przechowywany i jak jest identyfikowany w ewidencji.

Odpowiedź "o zespołach archiwalnych" jest więc właściwa, bo odpowiada logice narzędzia ogólnoewidencyjnego: najpierw lokalizuje się zespół, a dopiero potem schodzi do poziomu jednostek, serii czy konkretnych dokumentów.

Pozostałe odpowiedzi wskazują na materiały często poszukiwane przez użytkowników, ale nie opisują typowego, podstawowego zakresu bazy zespołów:

  • "o księgach metrykalnych i stanu cywilnego" – to obszar kwerend genealogicznych; takie materiały bywają wyszukiwane w narzędziach ukierunkowanych na konkretne typy źródeł lub w serwisach prezentujących skany/opisy jednostek, a nie w bazie stricte zespołowej.
  • "o dokumentacji kartograficznej" – kartografia ma specyficzne cechy opisu (formaty, skale, arkusze) i zwykle wymaga pomocy dostosowanych do tej grupy materiałów, a nie jedynie rejestru zespołów.
  • "o spisach ludności" – spisy są typem źródła, które użytkownicy kojarzą z wyszukiwaniem osób; intuicyjnie mogą pasować, ale nie stanowią definicyjnego zakresu bazy zespołów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się "typy materiałów" (metryki, kartografia, spisy) oraz "poziom archiwalny" (zespół), najczęściej poprawna jest odpowiedź dotycząca poziomu opisu, bo to on definiuje przeznaczenie narzędzia ewidencyjnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SEZAM to nazwa narzędzia informacji archiwalnej kojarzonego z ewidencją na poziomie zespołów. W praktyce oznacza to, że służyło do ustalenia, jakie zespoły istnieją i gdzie się znajdują, a nie do wyszukiwania pojedynczych akt według treści.
Zespół archiwalny to uporządkowana całość materiałów wytworzonych przez jednego twórcę (instytucję lub osobę) w toku działalności. To podstawowa jednostka ewidencji zasobu: najpierw identyfikuje się zespół, a dopiero potem serie i jednostki.
Metryki to konkretny typ źródeł (często poszukiwany genealogicznie), natomiast SEZAM odnosi się do poziomu ewidencji "zespół". Narzędzia o charakterze zespołowym mówią głównie co i gdzie istnieje jako zespół, a nie prezentują komplet treściowych indeksów metryk.
Baza zespołów opisuje zasób według twórców i struktury archiwalnej (zespół/zbiór). Baza tematyczna skupia się na określonej klasie materiałów (np. metryki, mapy) lub na konkretnym typie informacji. Na egzaminie szukaj słów: "zespół", "ewidencja", "zasób".
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się z popularną kwerendą (metryki, spisy), zamiast dopasowania do zakresu narzędzia. Drugi błąd to pomylenie poziomu opisu: zespół vs jednostka archiwalna. Warto uczyć się: nazwa narzędzia → poziom i cel.
Nie. Spisy ludności są typem materiałów źródłowych, natomiast baza zespołów służy do identyfikacji całych zespołów (twórca, zakres, miejsce przechowywania). To inne pytanie: "czy dany zespół istnieje?" vs "czy w aktach jest informacja o osobie?".
Zaczyna się od zespołu, gdy nie znasz dokładnej sygnatury jednostki, a chcesz ustalić, jakie materiały danego urzędu/osoby są w archiwum. Najpierw lokalizujesz właściwy zespół, potem sprawdzasz inwentarz lub inne pomoce, aby zejść do konkretnych jednostek.
Na poziomie zespołu podaje się m.in. nazwę twórcy, tytuł zespołu, daty skrajne, rozmiar (np. liczba jednostek/metry), stan opracowania i miejsce przechowywania. To dane orientacyjne, które pomagają zdecydować, czy zespół jest właściwy do dalszej kwerendy.
Materiały kartograficzne mają cechy techniczne (format, skala, arkusze, wersje), które wpływają na sposób ewidencji i wyszukiwania. Dlatego w praktyce często korzysta się z pomocy dostosowanych do tej grupy, zamiast oczekiwać, że rejestr zespołów poda szczegółową informację o pojedynczych mapach.
Ucz się "mapy narzędzi": nazwa → co opisuje (zespół/jednostka/temat) → do jakiej kwerendy służy. Ćwicz na przykładach: dostajesz potrzebę (metryki, mapa, akta urzędu) i dobierasz właściwy poziom opisu. To zmniejsza ryzyko odpowiedzi "z przyzwyczajenia".
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sEZAM to archiwalna baza informacyjna odnosząca się do poziomu zespołu archiwalnego (ewidencja/identyfikacja zespołów).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z informacji naukowej/archiwalnej omawiające pomoce ewidencyjno-informacyjne
  • Materiały edukacyjne archiwów państwowych o narzędziach informacyjnych i wyszukiwaniu zasobu
  • Instrukcje i opisy funkcjonalne serwisów wyszukiwawczych archiwów (sekcje "Pomoc", "O serwisie")

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego