KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 24.
"Art. 167 Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu."

Z zamieszczonego przepisu Kodeksu pracy wynika, że pracodawca może odwołać pracownika z urlopu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepis wskazuje warunek wyjątkowy: odwołanie z urlopu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy pojawią się okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu, a ich skutkiem jest konieczność obecności pracownika w zakładzie. Zgoda pracownika sama w sobie nie stanowi przesłanki z cytowanego przepisu.

Pełne wyjaśnienie:

W cytowanym fragmencie wskazano, że pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko w sytuacji wyjątkowej. Kluczowe są dwa elementy: po pierwsze muszą wystąpić okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu, a po drugie te okoliczności muszą wymagać obecności pracownika w zakładzie. Oznacza to, że samo "chcenie" pracodawcy albo ogólna potrzeba kadrowa nie wystarcza — konieczna jest realna, nagła sytuacja, której nie dało się racjonalnie przewidzieć, gdy urlop się zaczynał.

Odpowiedź "gdy okoliczności wymagające obecności pracownika w zakładzie zaistniały podczas urlopu" jest zgodna z sensem warunku "nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu": chodzi o zdarzenia, które pojawiają się w trakcie urlopu (albo ujawniają się jako nieoczekiwane już po jego rozpoczęciu) i wymuszają powrót pracownika.

Odpowiedzi oparte na samej zgodzie ("gdy tylko pracownik wyrazi na to zgodę" oraz "gdy tylko pracownik i współpracownicy wyrażą na to zgodę") są nieadekwatne, bo w przytoczonym przepisie przesłanką nie jest zgoda, lecz zaistnienie nieprzewidzianych okoliczności i konieczność obecności w pracy. Z kolei wariant "gdy okoliczności… zaistniały przed urlopem" stoi w sprzeczności z wymogiem nieprzewidywalności w chwili rozpoczęcia urlopu — jeśli okoliczności istniały wcześniej, co do zasady nie spełniają kryterium wyjątkowości wynikającego z cytatu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z cytatem zwracaj uwagę na słowa ograniczające, takie jak "tylko wówczas", bo one wyznaczają warunek konieczny i zwykle eliminują odpowiedzi oparte na ogólnych zgodach czy uznaniowości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odwołanie z urlopu to sytuacja, gdy pracodawca wzywa pracownika do przerwania rozpoczętego urlopu wypoczynkowego i powrotu do pracy. Jest to wyjątek od zasady korzystania z urlopu w sposób niezakłócony, dlatego musi wynikać z przesłanek wskazanych w przepisie.
Z cytowanego przepisu wynika, że muszą wystąpić okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu oraz że te okoliczności wymagają obecności pracownika w zakładzie. Nie wystarczy zwykła potrzeba organizacyjna ani planowane wcześniej braki kadrowe.
W pytaniu podstawą jest konkretny przepis, który wiąże odwołanie z wystąpieniem nieprzewidzianych okoliczności i koniecznością obecności pracownika. Zgoda może towarzyszyć decyzji, ale nie zastępuje przesłanki ustawowej wynikającej z treści przytoczonego przepisu.
Chodzi o zdarzenia, których nie dało się racjonalnie przewidzieć w chwili rozpoczynania urlopu, a które pojawiają się nagle lub ujawniają się już po jego rozpoczęciu. Na egzaminie liczy się odczytanie tego warunku z frazy "nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu".
W kontekście przytoczonego przepisu odpowiedź jest negatywna: jeśli okoliczności istniały lub były znane przed rozpoczęciem urlopu, trudno uznać je za "nieprzewidziane" w chwili startu urlopu. Właśnie dlatego w zadaniu błędna jest opcja mówiąca o okolicznościach sprzed urlopu.
Najpierw znajdź słowa ograniczające typu "tylko wówczas" i wypisz warunki konieczne (tu: nieprzewidziane okoliczności oraz potrzeba obecności). Potem wybierz odpowiedź, która jest najbliższą parafrazą tych warunków, a odrzuć opcje oparte na samej zgodzie lub na faktach sprzed urlopu.
Częsty błąd to skupienie się na słowie "może" i pominięcie "tylko wówczas", co prowadzi do uznania, że wystarczy zgoda pracownika. Inny błąd to mylenie okoliczności nieprzewidzianych z zaplanowanymi wcześniej problemami kadrowymi.
W tym typie zadania chodzi o związek z nieprzewidywalnością w chwili rozpoczęcia urlopu. Jeśli odpowiedź mówi o sytuacji sprzed urlopu, zwykle kłóci się z wymogiem "nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu". Opcja "podczas urlopu" lepiej oddaje nagły charakter przesłanki.
W realiach prawa pracy odwołanie z urlopu jest formalnym wezwaniem do przerwania urlopu, ale na egzaminie w tym pytaniu kluczowe jest co innego: kiedy pracodawca w ogóle ma podstawę do takiego odwołania. Najpierw oceniasz przesłanki: nieprzewidziane okoliczności i potrzeba obecności.
Warto kojarzyć: urlop wypoczynkowy, plan urlopów, część urlopu na żądanie, przesunięcie terminu urlopu oraz przerwanie urlopu. Te pojęcia często pojawiają się w testach, bo wymagają rozróżnienia sytuacji planowanych (przesunięcie) od wyjątkowych (odwołanie).
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zgoda pracownika sama w sobie nie stanowi przesłanki z cytowanego przepisu.

Źródła:

  • Kodeks pracy – art. 167 (odwołanie pracownika z urlopu) – źródło ustawowe

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy – dział dotyczący urlopów wypoczynkowych
  • Materiały szkoleniowe z podstaw prawa pracy dla administracji/kadr
  • Poradniki instytucji publicznych dotyczące urlopów pracowniczych (sekcja: odwołanie z urlopu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego