KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 22.
"Art.6. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (..)"
W zamieszczonym fragmencie przepisu prawnego wyrażona jest zasada
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa" oznacza, że organ może podejmować czynności tylko wtedy, gdy ma do tego podstawę w obowiązujących przepisach. To klasyczne ujęcie zasady praworządności (legalizmu). Pozostałe zasady dotyczą innych obowiązków: ustalania faktów, informowania stron lub stabilności decyzji.

Pełne wyjaśnienie:

Przytoczone zdanie wskazuje, że organ administracji publicznej nie działa "dowolnie", lecz musi opierać swoje czynności i rozstrzygnięcia na przepisach prawa. Taka treść wyraża zasadę praworządności (często nazywaną też legalizmem). W praktyce oznacza to, że organ powinien mieć podstawę prawną m.in. do wszczęcia postępowania, żądania dokumentów, wydania decyzji czy zastosowania określonych środków proceduralnych.

Odpowiedź "prawdy obiektywnej" nie pasuje do cytatu, ponieważ ta zasada dotyczy sposobu ustalania stanu faktycznego: organ ma dążyć do rzetelnego wyjaśnienia sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na prawdziwych ustaleniach, a nie na domysłach czy niepełnym materiale.

Odpowiedź "udzielania informacji" (zasada informowania) odnosi się do obowiązku wyjaśniania stronom ich praw i obowiązków oraz pomagania w prawidłowym prowadzeniu sprawy. Cytat nie mówi o komunikacji ze stroną, tylko o podstawie prawnej działania organu.

Odpowiedź "trwałości decyzji" dotyczy stabilności ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych i tego, że nie powinny być one arbitralnie podważane. W cytacie nie ma mowy o decyzjach ostatecznych ani o ich wzruszaniu, tylko o ogólnej regule legalnego działania organów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w przepisie pojawiają się sformułowania typu "na podstawie przepisów prawa", najczęściej chodzi o legalizm/praworządność, a nie o ustalanie faktów czy obowiązki informacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada praworządności (legalizmu) oznacza, że organ administracji publicznej działa tylko wtedy i tylko tak, jak pozwalają na to przepisy prawa. W praktyce urząd musi mieć podstawę prawną dla swoich czynności, żądań wobec strony i wydawanych rozstrzygnięć.
To zdanie opisuje wymóg istnienia podstawy prawnej działania organu. Nie dotyczy ustalania faktów ani komunikacji ze stroną, tylko legalności (zgodności z prawem) podejmowanych czynności. Taki sens odpowiada zasadzie praworządności/ legalizmu.
Praworządność dotyczy tego, czy organ ma prawo działać (musi mieć podstawę prawną). Prawda obiektywna dotyczy tego, jak organ ma wyjaśnić sprawę: ma ustalić fakty rzetelnie i na ich podstawie rozstrzygnąć.
W praktyce urzędnik: sprawdza podstawę prawną przed podjęciem czynności, stosuje właściwe procedury, wskazuje podstawę prawną w pismach i decyzjach oraz unika działań "zwyczajowych", jeśli nie wynikają z przepisów. To ogranicza ryzyko bezprawia.
Nie. Zasada udzielania informacji (informowania stron) dotyczy komunikacji: organ ma wyjaśniać stronom ich prawa, obowiązki i przebieg sprawy. Praworządność dotyczy legalności działania organu i wymogu oparcia działań na przepisach.
Najczęściej wtedy, gdy pytanie cytuje krótki fragment przepisu, a odpowiedzi zawierają podobnie brzmiące hasła. Uczniowie wybierają "znane" pojęcie zamiast dopasować sens: legalność działania (praworządność) vs ustalanie faktów (prawda obiektywna) vs komunikacja (informowanie).
Typowe sygnały to zwroty: "na podstawie przepisów prawa", "w granicach prawa", "zgodnie z prawem". Zwykle dotyczą one uprawnienia organu do działania i zakazu arbitralności. Warto je łączyć z pojęciem legalizmu.
Zasady ogólne znajdują się na początku KPA (w początkowych przepisach kodeksu). Na egzaminie często pojawiają się jako pytania o dopasowanie cytatu do nazwy zasady, dlatego warto umieć rozpoznawać je po charakterystycznych sformułowaniach.
Nie. Trwałość decyzji dotyczy stabilności decyzji ostatecznych i warunków ich wzruszenia, a nie samej podstawy prawnej działania organu. Jeśli cytat mówi o "działaniu na podstawie prawa", to wskazuje na legalizm, a nie na trwałość rozstrzygnięć.
Przygotuj krótką tabelę: nazwa zasady → 1 zdanie sensu → typowe słowa-klucze. Ćwicz na testach dopasowanie cytatu do zasady. Skup się na różnicach: legalność działania, ustalanie faktów, informowanie stron, szybkość postępowania, trwałość decyzji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: ""Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa" oznacza, że organ może podejmować czynności tylko wtedy, gdy ma do tego podstawę w obowiązujących przepisach."

Źródła:

  • SIP LEX – "Kodeks postępowania administracyjnego" (strona aktu) – https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-postepowania-administracyjnego-16780550 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego – dział dotyczący zasad ogólnych
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do zasad ogólnych postępowania administracyjnego
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z administracji publicznej (zasady KPA)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego