KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 30.
Asystent motywując 26-letniego niewidomego podopiecznego do aktywnego spędzania wolnego czasu zaplanował dla niego wycieczkę krajoznawczą. W celu zmotywowania podopiecznego i umożliwienia mu wcześniejszego poznania trasy wycieczki, asystent powinien przygotować dla niego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atlas turystyczny z tyflografiką jest dostosowany do potrzeb osoby niewidomej, bo umożliwia dotykowe zapoznanie się z przebiegiem trasy i elementami otoczenia przed wyjściem. Kolorowy przewodnik opiera się na wzroku, a plecak, buty oraz gry plenerowe nie służą wcześniejszemu poznaniu trasy.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy asystent planuje wycieczkę dla osoby niewidomej i chce jednocześnie zmotywować ją oraz umożliwić wcześniejsze poznanie trasy, kluczowe jest dobranie takiej pomocy, która zastępuje informacje wzrokowe formą dostępną innymi zmysłami. Dlatego właściwym wyborem jest atlas turystyczny z tyflografiką, czyli materiał zawierający elementy wypukłe/dotykowe (np. schematy, mapy, symbole), które można odczytywać palcami. Taki materiał może zmniejszać niepewność, wspierać orientację i budować poczucie przygotowania, co wprost wzmacnia motywację.

Pozostałe propozycje nie realizują wskazanego celu:

  • Kolorowy przewodnik z wykazem zabytków jest w typowej postaci materiałem wizualnym. Może być interesujący dla osoby widzącej, ale sam w sobie nie zapewnia wcześniejszego "poznania" przebiegu trasy osobie niewidomej (chyba że byłby w wersji dostępnej, czego w odpowiedzi nie wskazano).
  • Plecak i buty turystyczne to wyposażenie praktyczne, ważne dla komfortu i bezpieczeństwa w terenie, ale nie daje narzędzia do mentalnego odwzorowania drogi, punktów zwrotnych czy układu przestrzeni.
  • Gry i zabawy plenerowe mogą aktywizować i integrować, jednak nie służą wcześniejszemu zaplanowaniu i poznaniu trasy wycieczki krajoznawczej; to inny rodzaj wsparcia niż przygotowanie orientacyjne.

W praktyce asystent, poza samym materiałem, może dodatkowo omówić przebieg wycieczki krok po kroku, ustalić punkty odpoczynku oraz sprawdzić bariery na trasie. Jednak w ramach tego pytania testowana jest przede wszystkim umiejętność doboru odpowiedniego, dostępnego nośnika informacji dla osoby niewidomej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tyflografika to forma grafiki dostosowana do odbioru dotykowego przez osoby niewidome (np. wypukłe schematy, mapy, symbole). Służy do przekazywania informacji przestrzennych i kształtów w sposób niewymagający wzroku, co pomaga w orientacji i przygotowaniu do poruszania się.
Najczęściej przydatne są materiały dotykowe (np. mapy/atlasy z elementami wypukłymi) oraz opis słowny trasy krok po kroku. Celem jest stworzenie "mapy w głowie": gdzie są punkty zwrotne, jakie obiekty mijamy i gdzie można odpocząć.
Typowy kolorowy przewodnik bazuje na zdjęciach, mapach i układzie wizualnym, więc bez wersji dostępnej nie daje samodzielnego wglądu w trasę. Może być użyteczny tylko wtedy, gdy treść jest udostępniona w formie audio, brajlowskiej lub w innym dostępnym formacie.
Skuteczne jest łączenie motywacji z poczuciem bezpieczeństwa i przygotowania: wspólne planowanie, ustalenie realnych celów, omówienie obaw i sposobów wsparcia, a także zapewnienie dostępnej informacji o miejscu i trasie. Małe, udane wyjścia budują chęć na kolejne.
Częste błędy to zakładanie, że wystarczy standardowy przewodnik, skupienie się wyłącznie na sprzęcie (buty, plecak) zamiast na informacji o trasie oraz pomijanie wcześniejszego zapoznania z przebiegiem wyjścia. Błędem bywa też brak uzgodnienia tempa i miejsc odpoczynku.
Tak, są ważne dla komfortu i bezpieczeństwa podczas wycieczki, ale nie odpowiadają na potrzebę wcześniejszego poznania trasy. To wyposażenie wspierające realizację wyjścia, natomiast do przygotowania poznawczego potrzebne są głównie informacje dostępne dotykowo lub słuchowo.
Wcześniejsze poznanie trasy zmniejsza niepewność i stres, ułatwia orientację oraz pozwala lepiej zaplanować wysiłek (tempo, przerwy). Daje też większą przewidywalność sytuacji w terenie, co często przekłada się na większą gotowość do aktywności i samodzielności.
Pomocami mogą być materiały dotykowe (mapy, schematy), opisy werbalne, trening stałych punktów orientacyjnych oraz inne rozwiązania wspierające budowanie obrazu przestrzeni. W pracy asystenta ważne jest dopasowanie pomocy do możliwości i preferencji konkretnej osoby.
Materiały dotykowe są szczególnie pomocne, gdy trasa jest złożona (wiele skrętów, skrzyżowań, punktów) albo gdy osoba chce lepiej "zobaczyć rękami" układ przestrzeni. Opis słowny bywa wystarczający przy prostych odcinkach, ale oba podejścia dobrze się uzupełniają.
Ucz się przez skojarzenie: potrzeba → forma wsparcia. Zapamiętaj, że przy "poznaniu trasy" kluczowe są informacje dostępne dotykowo/słuchowo, a przy "wyposażeniu" chodzi o komfort w terenie. Rozwiązuj pytania, w których trzeba rozpoznać cel działania asystenta i dobrać adekwatną pomoc.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Atlas turystyczny z tyflografiką jest dostosowany do potrzeb osoby niewidomej, bo umożliwia dotykowe zapoznanie się z przebiegiem trasy i elementami otoczenia przed wyjściem."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z tyflopedagogiki (wprowadzenie do tyflografiki i pomocy dotykowych)
  • Poradniki dotyczące orientacji i mobilności osób niewidomych
  • Zasoby organizacji wspierających osoby z dysfunkcją wzroku (opisy pomocy i technik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego