KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 35.
Asystent powinien poinformować podopieczną po operacji wszczepienia protezy stawu biodrowego, że w okresie rehabilitacji nie powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po wszczepieniu endoprotezy biodra w okresie rehabilitacji zwykle unika się pozycji sprzyjających zwichnięciu, m.in. krzyżowania nóg.
Założenie nogi na nogę powoduje przywiedzenie i rotację w stawie biodrowym, co może zwiększać ryzyko przemieszczenia protezy, zwłaszcza we wczesnym okresie pooperacyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

Po operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego asystent powinien wspierać podopieczną w przestrzeganiu zaleceń, które mają zmniejszyć ryzyko powikłań, szczególnie zwichnięcia endoprotezy we wczesnym okresie gojenia tkanek.

Odpowiedź "zakładać nogi na nogę" jest właściwa, ponieważ krzyżowanie nóg ustawia biodro w niekorzystnej kombinacji ruchów (najczęściej przywiedzenie oraz rotacja), co w klasycznych zaleceniach po endoprotezoplastyce jest traktowane jako czynność ryzykowna. Dlatego pacjentkę informuje się, aby przez określony czas nie krzyżowała nóg i dbała o prawidłowe ułożenie kończyn w siadzie oraz leżeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "siedzieć na krześle" – samo siedzenie jest zwykle dozwolone i wręcz potrzebne w treningu funkcjonalnym, choć ważne są warunki: odpowiednia wysokość siedziska, stabilne oparcie i unikanie zbyt głębokiego zgięcia biodra.
  • "spać na plecach" – leżenie na plecach jest często zalecaną pozycją wypoczynkową, nierzadko z poduszką/klinami utrzymującymi bezpieczne ustawienie nóg (szczegóły zależą od zaleceń zespołu leczącego).
  • "chodzić" – wczesna mobilizacja i chodzenie (z pomocą balkonika/kul) stanowią podstawowy element rehabilitacji. Ogranicza się raczej sposób obciążania i technikę chodu, a nie samą aktywność.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o opiekę po endoprotezie biodra najczęściej szuka się odpowiedzi związanej z unikaniem ustawień biodra zwiększających ryzyko zwichnięcia (np. krzyżowanie nóg), a nie z całkowitym zakazem ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zalecenie oznacza, aby nie krzyżować kończyn dolnych w siadzie i leżeniu. Taka pozycja może ustawiać biodro w niekorzystny sposób i w pierwszym okresie po operacji zwiększać ryzyko zwichnięcia endoprotezy. Asystent pomaga kontrolować ułożenie nóg i przypomina o bezpiecznych pozycjach.
Krzyżowanie nóg może powodować ruchy i ustawienia stawu biodrowego, które obciążają tkanki gojące się wokół endoprotezy. We wczesnym okresie pooperacyjnym stabilizacja jest mniejsza, więc niekorzystna pozycja może sprzyjać przemieszczeniu głowy protezy. Ryzyko zależy też od zaleceń lekarza i techniki operacji.
Najlepiej stosować krótkie, stałe komunikaty i rutyny: kontrola pozycji w siadzie, przypomnienie przed zmianą pozycji w łóżku, dopilnowanie, by kolana nie "schodziły się" do środka. Pomaga też przygotowanie otoczenia (stabilne krzesło, odpowiednia wysokość siedziska) i spokojne instruowanie podczas czynności dnia codziennego.
Chodzenie często wprowadza się wcześnie, zwykle z pomocą personelu i sprzętu (balkonik, kule), ale dokładny moment i zakres obciążania ustala zespół leczący. Asystent nie podejmuje decyzji samodzielnie – wspiera wykonanie zaleceń, dba o bezpieczeństwo, usuwa przeszkody i reaguje na ból, zawroty głowy lub niepewny chód.
Zwykle nie jest zabronione, ale powinno być bezpieczne. Znaczenie ma wysokość krzesła, stabilne oparcie i unikanie zbyt głębokiej pozycji. Asystent może zadbać o podwyższenie siedziska i technikę siadania/wstawania, zgodnie z instrukcją fizjoterapeuty, aby nie prowokować ryzykownych ruchów w biodrze.
Najczęściej dba się o to, by nogi nie krzyżowały się i nie zbliżały nadmiernie do siebie. W praktyce pomaga utrzymanie prawidłowego ustawienia kończyn (czasem z poduszką między kolanami, jeśli tak zalecono). Asystent powinien zawsze stosować się do zaleceń przekazanych przez lekarza lub fizjoterapeutę dla danej pacjentki.
Niepokojące mogą być: nagły, silny ból biodra lub pachwiny, uczucie "wyskoczenia" stawu, widoczne skrócenie lub nietypowe ustawienie kończyny, gwałtowne ograniczenie ruchu, niemożność obciążenia nogi. W takiej sytuacji asystent powinien przerwać aktywność i niezwłocznie wezwać pomoc medyczną zgodnie z procedurą.
Nie zawsze. Zakres ograniczeń może zależeć od techniki operacji, rodzaju protezy, stanu pacjenta i decyzji prowadzącego lekarza oraz fizjoterapeuty. Dlatego w pracy asystenta kluczowe jest korzystanie z aktualnych zaleceń przekazanych podopiecznej (karta informacyjna, instruktaż rehabilitacyjny) i konsekwentne ich przestrzeganie.
Częste błędy to: zbyt szybkie zwiększanie aktywności bez konsultacji, pozostawianie niskich krzeseł/miękkich foteli, brak zabezpieczenia przed poślizgnięciem, oraz nieuwaga przy zmianie pozycji (np. skręty tułowia i nóg). Z punktu widzenia zaleceń egzaminacyjnych typowym błędem jest lekceważenie zakazu krzyżowania nóg.
Warto opanować podstawowe cele opieki: bezpieczeństwo, zapobieganie upadkom, wsparcie w czynnościach dnia codziennego i przestrzeganie zaleceń rehabilitacyjnych. Ucz się przez skojarzenia: "unikaj pozycji ryzykownych dla biodra" (np. krzyżowanie nóg) oraz "wspieraj mobilizację" (chodzenie z asekuracją), zamiast zakazywać całej aktywności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) – OrthoInfo: "Total Hip Replacement" (sekcje o rekonwalescencji i środkach ostrożności), https://orthoinfo.aaos.org/ (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (UK) – "Recovering from a hip replacement" (zalecenia pooperacyjne i aktywność), https://www.nhs.uk/conditions/hip-replacement/recovery/ (dostęp: 2026-02-27)
  • OrthoInfo AAOS – poradniki pacjenta dotyczące zapobiegania zwichnięciu po endoprotezoplastyce biodra (materiały edukacyjne w ramach OrthoInfo), https://orthoinfo.aaos.org/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne szpitala/oddziału ortopedii dla pacjentów po endoprotezoplastyce biodra
  • Poradniki pacjenckie organizacji ortopedycznych dotyczące życia po wymianie stawu biodrowego
  • Konsultacja z fizjoterapeutą prowadzącym w zakresie aktualnych, indywidualnych zaleceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego